Tunus: Devrik rejimin bürokratları yargı karşısında

Tunus Başbakanı İlyas el-Fahfah (Reuters)

Çoğunluğunu devrik Cumhurbaşkanı Zeynel Abidin bin Ali’nin akrabalarının oluşturduğu 17 iş insanı ve eski bakanlar hakkındaki yolsuzluk davaları  Tunus Ceza Mahkemesi'nde görülmeye başlandı.
Mahkeme tarafından başlatılan soruşturmalarda devrik rejimle ilişkisi olan bir dizi üst düzey siyasi ve güvenlik yetkilisinin adı geçiyor. Bunlar arasında, eski Başbakan Muhammed Gannuşi, eski Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Danışmanı Münci Safra, eski Cumhurbaşkanlığı Güvenliği Genel Müdürü Ali es-Saryati, eski Diyanet İşleri Bakanı Beşir et-Tekari, eski Tunus Divanı Genel Müdürü Süleyman Varak ve Mülkiyet ve Emlak İşleri Bakanı Rıza Kureyra gibi isimler bulunuyor.
Avukatların çoğu, suçlamaların ayrıntılarına vakıf olmak ve savunma için hazırlık yapmak amacıyla davaların görülmesinin ertelenmesini talep etti. Gözlemciler, avukatların bu şekilde zaman kazanmaya çalıştıklarını ve bir yasama affı beklediklerini ifade ettiler. Özellikle Tunus Parlamentosu Başkanı Raşid el-Gannuşi’nin geçen hafta sonu yaptığı açıklamada, önceki rejimin sembol isimleri ve iktidardaki siyasi İslam temsilcilerine düşman olan sol kanat liderleri ile ‘kapsamlı bir ulusal uzlaşı’ çağrısında bulunması bunda etkili oldu.
Ancak bazı sanıklara karşı yöneltilen kamu malını ele geçirmek ve iktidar ve nüfuzunu kullanmak gibi suçlar oldukça güçlü görünüyor ve bu durum onların idari uzlaşı yasası kapsamına dahil ediyor. Bu yasa meselenin çözümünün önünü açıyor, ancak yağmalanan fonlar iade edilmeksizin davanın kapanmasına izin vermiyor.
Es ki Tunus Cumhurbaşkanı el-Baci Kaid es-Sibsi, Temmuz 2015'te mali yolsuzluk ve kamu malının yağmalanmasıyla ilgili ihlallere yönelik bir ulusal uzlaşı projesi ilan etti. Ancak bu proje 2017 yılında idari uzlaşı yasasının kabul edilmesiyle sona erdi. Parlamento 2017 yılı içerisinde yasayı onayladı. Bu yasa, Cumhurbaşkanı Zeynel Abidin bin Ali’ye bağlı olan yüzlerce iş insanına doğrudan fayda sağlıyor.
Demokratik Akım Partisi Başkanı ve İdari Reformlar Bakanı Muhammed Abu, bu yasanın yolsuzluğun üstünü örtmek ve yolsuzlukla suçlananları aklamak için çıkarıldığını belirterek, bu yasanın yolsuzluğun normalleştirilmesi anlamına geldiği ve 2011 devrimi için bir gerilemeyi temsil ettiği değerlendirmesinde bulundu.
Demokratik Akım Partisi, son seçim kampanyasını ‘yolsuzlukla mücadele’ sloganı üzerine inşa etti ve önceki seçimlerde başaramadığı bir şeyi başararak parlamentoda 22 koltuk elde etti.
İdari uzlaşı yasası, kişisel menfaat elde etmeyi amaçlamadığı takdirde mali yolsuzluk ve kamu malının yağmalanmasına ilişkin eylemlerinde bulunan kamu görevlilerinin affını içeriyor. Bu yasanın, Zeynel Abidin bin Ali rejimine bağlı yaklaşık 400 iş insanı için bir çözüm sunması bekleniyor. Eski Başbakan Yusuf Şahid, 2017 yılında yolsuzluk suçlarına karşı kampanya başlatmış ve bunun sonucunda aralarında Şefik Ceraya ve Yasin eş-Şenufi’nin de bulunduğu bir dizi Tunuslu iş insanı hapis cezasına çarptırılmıştı.