İtalya'da ölü sayısı 4 bini geçerken, ABD 70 milyon kişiyi tecrit altına almaya hazırlanıyor

Bir İtalyan doktor, ülkenin kuzeyindeki bir hastanede tedavi gören hastanın ailesiyle görüşmesi için görüntülü arama gerçekleştiriyor (AP)
Bir İtalyan doktor, ülkenin kuzeyindeki bir hastanede tedavi gören hastanın ailesiyle görüşmesi için görüntülü arama gerçekleştiriyor (AP)
TT

İtalya'da ölü sayısı 4 bini geçerken, ABD 70 milyon kişiyi tecrit altına almaya hazırlanıyor

Bir İtalyan doktor, ülkenin kuzeyindeki bir hastanede tedavi gören hastanın ailesiyle görüşmesi için görüntülü arama gerçekleştiriyor (AP)
Bir İtalyan doktor, ülkenin kuzeyindeki bir hastanede tedavi gören hastanın ailesiyle görüşmesi için görüntülü arama gerçekleştiriyor (AP)

İtalya'da koronavirüsü nedeni ile son 24 saatte 627 kişinin hayatını kaybetmesiyle toplam ölü sayısı 4 bin 32'ye yükseldi. Öte yandan ABD yönetimi, 70 milyon kişiyi tecrit altına almaya hazırlanıyor
Avrupa ülkelerinde virüsün en çok etkilediği İtalya'da virüs nedeniyle 627 kişinin daha hayatını kaybetmesiyle ülke genelinde ölü sayısının 4 bin 32'ye yükseldi. Ülkede salgının ilk olarak 21 Şubat'ta ortaya çıkmasından bu yana ölü sayısındaki en büyük artışın yaşandığı belirtildi. Sivil Savunma Ajansı, ülkedeki toplam vaka sayısının yüzde 14.6'lık artışla 41 bin 35'ten 47 bin 21'e ulaştığını bildirdi.

ABD'de son durum
ABD'nin New York, Illinois ve Kaliforniya eyaletlerinde toplam 70 milyon kişi koronavirüs yüzünden tecrit altına alınıyor.
Ülkenin en büyük eyaleti Kaliforniya’da cuma günü başlayan tecrit önlemleri, Illinois’de cumartesi, New York’ta da pazar günü devreye girecek. 
Toplamda 70 milyonu aşkın kişinin yaşadığı bu üç eyalette, çalışması elzem görülen meslek grupları dışındaki insanların evlerinde durmaları gerekecek. Buralardaki Amerikalıların gıda ve ilaç alışverişi gibi geçerli gerekçesi olmadan dışarıda bulunmaması bekleniyor.
Connecticut ve Oregon eyaletleri de benzer önlemler almaya hazırlanıyor. 
CNN’e göre, ABD’de en az 18 bin 763 kişiye koronavirüs teşhisi konulurken, bunlardan en az 258’i öldü.
Dünya çapında teyitli koronavirüs vakası sayısı ise 275 bini geçti. Johns Hopkins Üniversitesinin tuttuğu istatistiklere göre, bunlardan en az 11 bini öldü, yaklaşık 90 bini ise iyileşti. 
Yeni virüs, çoğu insanda hafif ya da orta derecede semptomlara neden olurken, yaşlılar ve önceden sağlık sorunları olanlarda zatürreye dahi yol açabiliyor. Hastalığa yakalananların büyük çoğunluğu iyileşiyor. 
İlk virüs haberlerinin geldiği Asya’da yeni endişe sebebi, dünyanın diğer yerlerinden bölgeye gelen hastalar. 

ABD, Meksika'ya olan sınırında kısıtlamaya gidiyor
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise koronavirüs önlemleri kapsamında Meksika sınırında seyahat kısıtlamasının başlatılacağını duyurdu. Pompeo, zorunlu seyahatler dışında geçişlere izin verilmeyeceğini, söz konusu kısıtlamanın 30 gün süreceğini bildirdi. Bakan Pompeo, ABD-Meksika sınırının dünyanın en kalabalık sınırlarından biri olduğunu da ifade etti.

Çin'de son durum
Bugün açıklama yapan Çin Ulusal Sağlık Komisyonu, üst üste üç gündür Çin anakarasında yeni vaka görmediklerini ancak son 24 saatte virüse sahip 41 kişinin dışarıdan ülkeye geldiğini belirtti. 
Evden çıkma yasaklarının yumuşatıldığı Çin’de, “Virüs yeniden yayılmadan ekonomi nasıl hareketlendirilebilir?” sorusunun yanıtı aranıyor. 
Virüsün ilk duyulduğu kenti olan Vuhan’da süpermarketlerin yanı sıra, bazı perakende dükkanları da sabah 9‘dan akşam 6‘ya kadar açık tutulabilecek. Tek şart, yakınlarda şüpheli vaka olmaması. Her haneden bir kişi, günde iki saate kadar alışveriş için dışarıya çıkabiliyor. 
Pekin Hayvanat Bahçesi da pazartesi günü kapılarını yeniden açabileceğini fakat ziyaretçilerin en az bir gün önceden rezervasyon yaptırmaları ve maske takmaları gerektiğini açıkladı. Ülkedeki pek çok önemli müze ve eğlence merkezi, yaklaşık iki aydır kapalıydı.
Çin’de 81 bini aşkın kayıtlı vakadan 3 bin 259’u yaşamını yitirirken, yaklaşık 72 bin kişinin iyileştiği açıklandı.

Fransa'da koronavirüsü bilançosu: 450 ölü
Fransa Sağlık Direktörü Jetome Salomon, cuma gecesi yaptığı açıklamada koronavirüsünün son vaka ve hayatını kaybedenlerin verilerini paylaştı. Hasta sayısının 12 bin 612'ye ve ölü sayısının 450'ye ulaştığını açıklayan Salomon, ölenlerin 78'inin son 24 saatte hayatını kaybettiğini ifade etti.
Ülkedeki vaka sayısının artacağını söyleyen Salomon, iyileşen sayının da bin 587'ye ulaştığını açıkladı.
Öte yandan toplamda bugüne kadar 50 bin testin yapıldığını paylaşan Salomon, bir hafta sonra hasta sayınının en yüksek seviyesinde olmasının beklendiğini ve sokağa çıkma yasağının uzatılma ihtimalinin olduğunu söyledi.



Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
TT

Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'da rejim değişikliği planladığı öne sürülüyor. 

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Reuters'a konuşan ABD'li yetkililer, Washington'ın protestolardan sorumlu tuttuğu İranlı güvenlik kurumları ve komutanlara saldırı planladığını iddia ediyor. 

Bu saldırılarla protestoları kışkırtarak İran'da "rejim değişikliğinin önünü açacak koşulların oluşturulmasının" hedeflendiği savunuluyor. 

Yetkililer, İran'ın misilleme kapasitesini azaltmak için balistik füze tesislerine geniş çaplı saldırıların da masadaki seçenekler arasında yer aldığını söylüyor. Buna ek olarak uranyum zenginleştirilen nükleer tesislerin hedef alınabileceği aktarılıyor.

Diğer yandan kaynaklar, Beyaz Saray'ın askeri harekat da dahil henüz bir eylem planında karar kılmadığını belirtiyor. 

Trump, dünkü açıklamasında Tahran yönetimine nükleer anlaşma için müzakere çağrısı yapmış, herhangi bir saldırının hazirandaki askeri harekattan daha şiddetli olacağı tehdidinde bulunmuştu.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Kimliğinin gizli tutulmasını isteyen İranlı bir üst düzey yetkili, Tahran yönetiminin "hem çatışmaya hazırlandığını hem de diplomatik diyaloğu sürdürdüğünü" söylüyor.

Diğer yandan İsrailli bir üst düzey yetkiliyse Tahran yönetiminin sadece hava saldırılarıyla devrilemeyeceğine dikkat çekiyor: 

Rejimi devirmek istiyorsanız, asker göndermeniz gerekir.

Kaynak, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldürülmesi durumunda Tahran yönetiminin onun yerine birini geçireceğini belirtiliyor. Yalnızca dış baskı ve ülke içinde örgütlenmiş bir muhalefetin birlikte hareket ederek rejimi yıkabileceğini savunuyor.

"İran hâlâ ölümcül bir güç"

Wall Street Journal'ın analizinde, olası bir saldırıya karşı İran'ın kuvvetli misilleme yapabileceği yazılıyor. 

Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtiliyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı'nın İran programının kıdemli direktörü Behnam Ben Taleblu, "Tahran zayıf olabilir ancak füze gücü sayesinde hâlâ ölümcül bir güç" diyor. 

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

BBC'nin aktardığına göre eylemlerde yakalananlar, polis tarafından gözaltına alınma endişesiyle hastanelere tedavi olmaya bile gidemiyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Reuters, Times of Israel, BBC