İsrail, Doğu Kudüs'teki Filistinlileri tecrit etmeye başladı

Batı Şeria’da İsrail ile sınır duvarları yakınında düzenlenen Filistin gösterileri (Reuters)
Batı Şeria’da İsrail ile sınır duvarları yakınında düzenlenen Filistin gösterileri (Reuters)
TT

İsrail, Doğu Kudüs'teki Filistinlileri tecrit etmeye başladı

Batı Şeria’da İsrail ile sınır duvarları yakınında düzenlenen Filistin gösterileri (Reuters)
Batı Şeria’da İsrail ile sınır duvarları yakınında düzenlenen Filistin gösterileri (Reuters)

Kudüs’ü Doğu ve Batı olarak yeniden bölme kararının resmi olarak reddedilmesine rağmen, İsrail polisi ve sınır muhafızları, pratikte bu bölme işlemlerine başladı. Yeşil Hat’tın geri kalanında birkaç kontrol noktası kurarak, koronavirüsün yayılmasını önleme bahanesiyle birçok Arap vatandaşını işgal altındaki doğu kısmına geri gönderdi.
Tel Aviv'deki siyasi kaynaklar, İsrail yetkililerinin Kudüs’ün iki kısmı arasındaki teması önlemeye çalıştığını bildirdi. Kararın hükümet ve güvenlik hizmetlerinin liderleri ile koordineli olarak alınmasına rağmen uzun vadeli ve siyasi bir amacının olmadığı belirtildi. Bu kapsamda konulan barikatların Batı Kudüs'teki doktor ve hemşireler gibi hayati sektörlerde çalışan yüzlerce Filistinliyi kapsamayacağı bildirildi.
İsrail makamları, koronavirüs bahanesiyle yargı makamlarının kontrolü dışında hareket etmelerine izin veren acil durum düzenlemeleri getirdi. Filistinliler ise polis kuvvetleri, sınır muhafızları ve istihbarat güçlerinin işgal altındaki Arap Kudüs’ünün birçok bölgesinde katı teftişler gerçekleştirdiğinden, Silvan mahallesinde şiddet uyguladığından ve kurumlar ile sosyal ve siyasi hareketlerini durdurduğundan şikayet etti. Pazar gününden itibaren, Batı Şeria’daki çevresinden Kudüs mahallelerinin İsrail makamları tarafından tam bir tecrite tâbi tutulması, hem duvarın arkasında yaşayanlardan İsrail kimlik kartına sahip Kudüslülerin şehre girişinin hem de şehrin içinde yaşayan Kudüslülerin Filistin Otoritesi’ne ait bölgelere girişinin engellenmesi amaçlanıyor.
Diğer yandan, Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te dün nispeten sakinlik hâkimdi. Filistin Sağlık Bakanlığı'nın talimatlarına uyan vatandaşlar, İsrail yerleşim yerlerine ve kendilerine uygulanan baskıya karşı düzenledikleri haftalık barışçıl gösterileri -Kafr Kaddum’daki hâriç- durdurdu. Mescid-i Aksa’ya ibadet etmek için gidenler ise azaldı; Cuma namazına yalnızca 500 kişi katıldı. İbadet edenlerin azalmasında Mescid-i Aksa’nın kapılarına barikatlar kurup geçişe izin vermeyen İsrail kuvvetlerinin de parmağı vardı; mescide zorla girmeye çalışan bir genç ise tutuklandı.
Dün, Doğu Kudüs’teki Vadi el-Cevz mahallesinde Cuma namazını evde kılmayı reddedenlere saldıran işgal kuvvetleri, Müslümanları dağıtmak için gaz ve ses bombaları kullandı.
Kafr Kaddum’da ise, vatandaşlar yerleşimciliğe karşı düzenledikleri ve işgal ordusunun 16 sene önce kapattığı caddenin açılmasını talep ettikleri yürüyüşlerinden vazgeçmedi. İşgal ordusunun yürüyüşü bastırarak kauçuk kaplı metal mermi, gaz ve ses bombaları kullanması sonucunda 60 vatandaş yaralandı. Yaralılara Filistin Kızılay’ı müdahalede bulunularak tedavi etti.
Kalkilya’daki medya sözcüsü ve Kafr Kaddum Halk Direnişi Koordinatörü Murad Şitevi, İsrail’in bu şiddeti ve gerçek mermiler kullanması sonucunda 63 yaşındaki Mueyyed Şitevi’nin bacağından yaralandığını bildirdi. Atılan zehirli gaz sonucunda ise birçok gösterici boğulma tehlikesi yaşadı.



Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

Financial Times bugün yayımladığı haberde, İsrail’in ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yeni bir 10 yıllık güvenlik anlaşması görüşmelerine hazırlanmakta olduğunu bildirdi. Amaç, İsrail’in milyarlarca dolarlık nakit yardımlar olmadan da Amerikan askeri desteğini sürdürmesini sağlamak olarak aktarılıyor.

İsrail Savunma Bakanlığı’nda mali danışman olarak görev yaparken istifa eden Gil Pinhas Financial Times’a verdiği demeçte, önümüzdeki haftalarda yapılması beklenen görüşmelerde İsrail’in nakit yardımlar yerine ortak savunma projelerini önceliklendirmeyi planladığını belirtti. Pinhas, “Bu bağlamda ortaklık, sadece finansman meselesinden daha önemli… Parayla ölçülemeyecek birçok husus var. Konuya daha geniş bir bakış açısıyla yaklaşılmalı” dedi.

Pinhas, İsrail’in Amerikan silahlarını satın almak için kullanabileceği yıllık yaklaşık 3,3 milyar dolarlık doğrudan mali desteğin ‘müzakere edilebilecek ve kademeli olarak azaltılabilecek bir unsur’ olduğunu ifade etti. ABD ve İsrail hükümetleri, 2016 yılında imzalanan 10 yıllık bir mutabakat zaptıyla 38 milyar dolarlık askeri yardım taahhüdünde bulunmuştu; bunun 33 milyar doları askeri teçhizat alımı için hibe, 5 milyar doları ise füze savunma sistemleri için ayrılmıştı. Bu anlaşmanın süresi Eylül 2028’de sona eriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, iki hafta önce Reuters’a yaptığı açıklamada, önümüzdeki on yıl içinde İsrail’in Amerikan askeri yardımlarına olan bağımlılığını ‘kademeli olarak azaltmayı’ umduğunu söylemişti. Netanyahu, ülkesinin yabancı askeri yardımlara bağımlı olmaması gerektiğini vurgularken, tam bağımsızlık için net bir takvim açıklamadı.

Economist dergisine verdiği bir röportajda ise Netanyahu, “Önümüzdeki on yıl içinde askeri yardımları kademeli olarak azaltmak istiyorum” dedi ve söz konusu azaltımın sıfıra inip inmeyeceği sorusuna “Evet” yanıtını verdi.

gtyh
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

Netanyahu, ABD’ye yaptığı son ziyarette Başkan Donald Trump’a İsrail’in “Washington’un yıllar boyunca sağladığı askeri yardımları büyük ölçüde takdir ettiğini, ancak artık güçlü bir ülke haline geldiğini ve olağanüstü yetenekler geliştirdiğini” söylediğini açıkladı.

Geçtiğimiz aralık ayında Netanyahu, İsrail’in diğer ülkelere bağımlılığı azaltmak amacıyla bağımsız bir silah endüstrisi geliştirmek için 350 milyar şekel (110 milyar dolar) harcayacağını duyurmuştu.


Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.