​Tunus’ta toplumsal huzursuzluk halkı sokaklara yönlendiriyor

Tunuslu gelin ve damat virüse karşı alınan önlemlere saygı göstererek aileleri olmadan Sidi Bu Zeyd şehrinin boş sokaklarında dolaşıyor (AFP)
Tunuslu gelin ve damat virüse karşı alınan önlemlere saygı göstererek aileleri olmadan Sidi Bu Zeyd şehrinin boş sokaklarında dolaşıyor (AFP)
TT

​Tunus’ta toplumsal huzursuzluk halkı sokaklara yönlendiriyor

Tunuslu gelin ve damat virüse karşı alınan önlemlere saygı göstererek aileleri olmadan Sidi Bu Zeyd şehrinin boş sokaklarında dolaşıyor (AFP)
Tunuslu gelin ve damat virüse karşı alınan önlemlere saygı göstererek aileleri olmadan Sidi Bu Zeyd şehrinin boş sokaklarında dolaşıyor (AFP)

Tunus’ta İlyas el-Fahfah hükümeti, fakir ailelere gereken sosyal yardımları ulaştırmak için zamanla yarışıyor. Hükümet, başkent Tunus'un kenar mahallelerinde bulunan 'Douar Hicher', et-Tadaman ve Cebel el-Ahmar gibi mahallelerin bir kısmında, salgından etkilenen kişilerin liderlik ettiği gece protestolarıyla ilk belirtilerini göstermeye başlayan toplumsal kaosu önlemeye çalışıyor. Toplumsal huzursuzluk nedeniyle, başkentin yakınında bulunan ve kalabalık bir nüfusa sahip olan Aryana şehrinde insanlar karantina kararlarına uymuyor.
Sokağa çıkma yasağından etkilenen, ekonomik faaliyetleri sekteye uğrayan ve geçim kaynaklarını kaybeden binlerce aile, krizi atlatabilmek için hükümetten yardım bekliyor. Hükümet ise bu yardımların güvenlik ve istikrarı sağlama, salgını kontrol altına alma ve bu salgını yenme noktasında önemli olduğunu düşünüyor.
Başbakan el-Fahfah,  genel karantina ve 18.00 ila 06.00 saatleri arasında uygulanan sokağa çıkma yasağı ışığında Sağlık Bakanı, Sosyal işler ve Kalkınma Bakanı ve Yatırım ve Uluslararası İşbirliği Bakanı’nın faaliyetlerinin büyük bir kısmını pazarlara gerekli temel ürünlerin iyi bir şekilde sağlandığından ve yoğun nüfuslu bölgeler ile uzak kırsal bölgelere gerekli yardımın yapıldığından emin olmaya ayırdı.
Yerel İşlerden Sorumlu Devlet Bakanı Lütfi Zeytun, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir basın açıklamasında, “Gece protestoları tüm dünya ülkelerinde yaşanan popüler bir tepkiyi temsil ediyor. Bu, koronavirüs (Kovid-19) kaynaklı ölü ve vaka sayısının gittikçe artması karşısında korku duyan insanların bir tepkisidir” ifadelerini kullandı.
Aryana şehrinde geçtiğimiz hafta boyunca güvenlik güçleri, belediye pazarının yakınlarında bulunan eczanenin yanı sıra, kümes hayvanı, kırmızı et, baharat, sebze ve tahıl satan birçok dükkandan gıda ve ilaç ihtiyaçlarını temin edebilmek için belediye çarşısının meydanında toplanan çok sayıda Tunus vatandaşını dağıttı.
Başkent Tunus’un kuzeybatısında yer alan Douar Hicher bölgesi ise, iki ünlü mahalle arasında üst üste iki akşam süren bir gece çatışmasına tanık oldu. Görgü tanıkları asker ve polislerin, henüz gerçek sebebi açıklanmayan çatışmada tarafları ayırmak için iki gece boyunca havaya uyarı ateşi açtığını söyledi.
Diğer taraftan Kerem (Başkent Tunus’un kuzeyi) Belediye Başkanı Fethi el-Ayuni, yaptığı açıklamada, bölgede gece gösterilerinin olduğuna ilişkin haberleri yalanlayarak karantina saatinin dışında bir grup çocuğun kendi başlarına sorumsuzca bir mahalleden çıktığını ve bu hareketin arkasında herhangi bir siyasi girişimin olmadığını söyledi.
Muhalefetteki Özgür Anayasa Partisi Genel Başkanı Abeer Musa ise hükümete, su ve elektrik dağıtım planını onaylayarak sosyal yardımları sahiplerine ulaştırma ve ‘felakete karşı temkinli olmak için izdihamdan kaçınma’ çağrısında bulundu. Aynı zamanda Musa, Tunus belediye başkanlarına şu anki şartlar altında hiçbir getirisi olmayan siyasi çatışmaları bir kenara bırakmaları gerektiği konusunda uyarıda bulundu. Musa, partisinin ciddi bir şekilde hükümete muhalif olduğunu ancak ulusal çıkarlar doğrultusunda krizi aşmak için toplu bir girişim söz konusu olduğunda, hükümetin olağanüstü kararnamelerin çıkarılmasına izin vermesini sağlamak için en uysal partilerden biri olduğunu söyledi.
Bu kapsamda Ulusal Reform Bloğuna mensup milletvekili Hassouna en-Nasifi, hükümet tarafından alınan sosyal önlemlerin ‘tatmin edici’ olduğunu ancak mümkün olan en iyi şekilde yardımları göndermek ile görevlendirilen tecrübe sahibi bölgesel yetkililer ile gerekli koordinasyonun sağlanamaması sebebiyle uygulama sürecinde birtakım aksaklıklar olduğunu belirtti.

Kemal es-Saidi, koronavirüsten hayatını kaybetti
Diğer taraftan muhalefetteki Cumhuriyet Halk Birliği Partisi, koronavirüs yüzünden ilk kez bir siyasetçinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Cumhuriyet Halk Birliği Partisi Başkanı Lutfi el-Marayhi yaptığı açıklamada, Kemal es-Saidi’nin Susa ilinde partinin en önemli isimlerinden biri olduğunu söyleyerek tedavi gördüğü Ferat Haşad Hastanesinde hayatını kaybettiğini açıkladı.
Marayhi, geçtiğimiz günlerde Tunuslu basını tarafından, kendisinde koronavirüs olduğunu gizlemekle suçlanmıştı. Marayhi’nin geçtiğimiz Mart ayının7’sinde partisi içerisinde bir konferans düzenlediği ve hasta olduğunu bilmesine rağmen herhangi bir önlem almadan kendi partisindeki milletvekillerinin yanı sıra basın mensupları ile de görüştüğü iddia edilmişti.



Beyt Cin operasyonu... İsrail'in gerilimi artıran adımları, Şam'ın işgal altındaki toprakları terk etmeyi reddetmesiyle bağlantılı mı?

 İsrail'in Beyt Cin operasyonunda hayatını kaybedenlerden birinin cenazesi dün toprağa verildi. (EPA)
İsrail'in Beyt Cin operasyonunda hayatını kaybedenlerden birinin cenazesi dün toprağa verildi. (EPA)
TT

Beyt Cin operasyonu... İsrail'in gerilimi artıran adımları, Şam'ın işgal altındaki toprakları terk etmeyi reddetmesiyle bağlantılı mı?

 İsrail'in Beyt Cin operasyonunda hayatını kaybedenlerden birinin cenazesi dün toprağa verildi. (EPA)
İsrail'in Beyt Cin operasyonunda hayatını kaybedenlerden birinin cenazesi dün toprağa verildi. (EPA)

İsrail, güçlerinin son saatlerde Suriye'nin Beyt Cin kasabasına düzenlediği saldırının terör örgütlerini hedef alan bir güvenlik operasyonu olduğunu savunurken, analistler bu saldırının ardındaki asıl nedenin Şam ile Tel Aviv arasındaki son müzakere turunun başarısız olmasından kaynaklandığını belirtti. Analistlere göre İsrail, ‘güç yoluyla barış’ ilkesi doğrultusunda Suriye topraklarını ilhak etme iradesini dayatmaya çalışıyor.

Söz konusu analistlerin aktardığına göre İsrailli müzakereciler, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera hükümetine iki seçenek sundu: Ya Şam, 1967’den bu yana İsrail işgali altında bulunan Golan topraklarından vazgeçecek ve tam kapsamlı bir barış anlaşması yapılacak; ya da İsrail’in kuzeyde Şeyh Dağı’ndan (Hermon Dağı) güneye sınır hattına kadar Suriye topraklarının derinliklerinde yer alan on noktayı işgal altında tutmasına imkân tanıyan aşamalı bir mutabakat anlaşması imzalanacak.

Anlaşmazlığın özünü ise İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, son açıklamalarıyla ortaya koydu. Katz, parlamentonun Dışişleri ve Güvenlik Komitesi’nin kapalı oturumunda yaptığı değerlendirmede, Suriye ile ‘bir barış eğiliminin’ bulunmadığını söyledi. Katz, “Suriye, İsrail’in Golan’dan çekilmesini talep ediyor. Bu imkânsız” ifadelerini kullandı.

Katz ayrıca, İsrail ordusunun Suriye içlerinde operasyon yürütmeye devam etmesi için gerekçeler sundu. Suriye sınırları içinde ‘Golan kasabalarını işgal etmeyi ve buraları İsrail yerleşimlerine saldırı düzenlemek için bir çıkış noktası olarak kullanmayı düşünen güçler bulunduğunu’ ileri sürdü.

Bu güçler arasında Husiler, İran’a bağlı milisler, DEAŞ, Hamas ve başka İslami grupların olduğunu söyleyen Katz, bunların hepsini ‘kuzey İsrail'e karadan yapılacak bir işgal’ için tehdit olarak değerlendirdi.

Söz konusu açıklamalar, Tel Aviv’de bile tepki çekti. Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot gazetesinden aktardığına göre “İsrail daha önce Yemen’deki Husilerin Suriye topraklarından İsrail’e karşı faaliyet yürüttüğünden” hiç söz etmedi. Gazeteye göre Husilerin, Gazze’nin yok edilmesine yol açan savaş nedeniyle son iki yılda İsrail’e füze ve insansız hava aracı (İHA) fırlatmış olmalarına karşın, Suriye’de faaliyet gösterdiklerine dair herhangi bir bilgi de bulunmuyor.

 İsrail askerlerinin Beyt Cin'den çekilmeleri sırasında imha ettikleri bir askeri araç (AFP)İsrail askerlerinin Beyt Cin'den çekilmeleri sırasında imha ettikleri bir askeri araç (AFP)

Katz, Suriye’deki Dürzi meselesinin ‘İsrailli yetkilileri endişelendiren bir konu’ olduğunu söyledi. Katz, ‘İsrail ordusunun hazır bir planı bulunduğunu, Dürzi Dağı’na (Güney Suriye) yönelik saldırıların yinelenmesi halinde yeniden müdahalede bulunacaklarını ve buna sınırın kapatılmasının da dahil olacağını’ belirterek tehdit etti.

Aynı dönemde İsrail ordusu, Beşşar Esed rejiminin devrilmesinden bu yana Suriye’nin iç kesimlerinde işgal ettiği ve 450 kilometrekareyi bulan geniş bölgede varlığını güçlendirdi. İsrail ayrıca Şeyh Dağı’nın tüm zirvelerini kontrol altına aldı ve burada 10 büyük askeri üs kurdu. Rejimin yaklaşık bir yıl önce devrilmesinin hemen ardından İsrail hava kuvvetleri, Suriye’nin havaalanları ve askeri üslerine kapsamlı saldırı düzenleyerek ülkenin hava savunma kapasitesinin yüzde 85’ini imha etmişti. Ardından İsrail, Deyrizor’dan Humus’a, Halep’ten Dera’ya kadar Suriye’nin farklı noktalarına hava saldırıları düzenlemeyi sürdürdü ve ‘terör şüphelisi’ olarak nitelediği kişileri yakalamak için çeşitli bölgelerde operasyonlar gerçekleştirdi. İsrail ordusu, Dürzileri koruma iddiasıyla Suriye’nin güneyindeki iç çatışmalara da müdahil oldu ve çoğunlukla Dürzilerin yaşadığı Süveyda’ya Golan’dan uzanan bir İsrail koridoru açılmasını talep etti.

İsrail, Suriye’nin güneyini iki bölgeye ayırdı. İlk bölge, sınır boyunca 5 ila 7 kilometre derinliğinde bir güvenlik kuşağıydı ve buraya herhangi bir silahlı unsurun girmesi yasaktı. İkinci bölge ise Şam’dan Dera’ya uzanan ve Suriye ordusunun ağır araç sokamadığı silahtan arındırılmış bir alandan oluşuyordu. Bu sınır bölgelerinde İsrail, iki ülkenin üst düzey müzakere heyetlerinin ABD, Türkiye ve Azerbaycan gibi arabulucuların gözetiminde farklı başkentlerde toplandığı bir dönemde dahi zaman zaman saldırılar düzenledi.

İsrail askerlerinin Suriye'nin Beyt Cin kasabasında bombaladığı bir evde meydana gelen yıkım (Suriye Sivil Savunma Müdürlüğü – AP)İsrail askerlerinin Suriye'nin Beyt Cin kasabasında bombaladığı bir evde meydana gelen yıkım (Suriye Sivil Savunma Müdürlüğü – AP)

Analistler, İsrail’in son saldırılarının müzakere sürecinin bir parçası olduğunu ve Şam’a taviz kabul ettirmek için baskı aracı olarak kullanıldığını ifade etti.

Son haftalarda İsrail, ordunun komando birlikleri olarak bilinen 55. Tugay’ı Gazze Şeridi’ndeki Han Yunus bölgesinden çekerek Suriye’ye konuşlandırdı. Bu birliklerin, Gazze’de ve Lübnan’ın Bint Cubeyl kasabasında yürüttüğüne benzer operasyonlar gerçekleştirmesi planlandı. Dün şafak vakti, geniş bir güçle Şam kırsalındaki Beyt Cin kasabasına giren birlikler, İsrail’e karşı saldırı hazırlığında oldukları iddia edilen üç kişiyi gözaltına almak için operasyon düzenledi. Evlerinde yatakta yakalanan üç kişi gözaltına alındı. Birlikler bölgeden çekilmeye hazırlanırken açılan ateş sonucu paniğe kapıldı; bir zırhlı personel taşıyıcı çamura saplandı ve İsrail gücü geri çekilerek geride tank işlevi gören ağır donanımlı bir Hummer aracını bırakmak zorunda kaldı. Araç, silahlı kişilerin eline geçmesinin önlenmesi için havadan imha edildi.

İsrail ordusu, olayda altı asker ve subayın yaralandığını; ikisinin durumunun ağır olduğunu açıkladı. Suriye tarafı ise 13 sivilin yaşamını yitirdiğini bildirdi ve saldırıların yalnızca sivilleri hedef aldığını savundu. İsrail ordusu, operasyonun tamamlandığını, aranan kişilerin gözaltına alındığını ve ‘çok sayıda terör unsurunun etkisiz hâle getirildiğini’ duyurdu. Ayrıca bölgede kuvvetlerin konuşlu olduğunu ve İsrail’e yönelik her türlü tehdide karşı harekete geçileceğini belirtti. İsrailli yetkililer yakalanan kişilerin ‘İslamcı bir gruba mensup militanlar’ olduğunu iddia etse de yerel kaynaklar, gözaltına alınanların herhangi bir örgütsel bağlantısının bilinmediğini, çiftçilik ve hayvancılıkla geçinen siviller olduğunu söyledi.

Olayın ardından İsrail misilleme saldırılarına başladı. Kuneytra’da işgal güçleri, kentin doğusundaki Tel Ahmer bölgesini topçu ateşiyle vurdu. Ayrıca Kuneytra’nın kuzey kırsalında, Um Batna kavşağı çevresine doğru ilerleyerek üç askeri araçla bölgeye sızdı. İsrail, Beyt Cin’de askerlerinin yaralanmasına karşılık vermek üzere elinde ‘hedef bankası’ bulunduğunu açıkladı.


Patrik Bişara, Hizbullah'ın İran'dan ayrılmasını istiyor

Maruni Patriği Bişara er-Rahi
Maruni Patriği Bişara er-Rahi
TT

Patrik Bişara, Hizbullah'ın İran'dan ayrılmasını istiyor

Maruni Patriği Bişara er-Rahi
Maruni Patriği Bişara er-Rahi

Maruni Patriği Bişara er-Rahi, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasının "vatanımızdaki kardeşlerimiz" olan Şiilere yönelik bir saldırı olmadığını belirterek, grubu İran'dan kurtulmaya çağırdı.

Şarku'l Avsat'a verdiği röportajda er-Rahi, "Parti, silah tekeli konusunda nihai bir karar verildiğinin farkında. Bu nedenle silahlarını Lübnan ordusuna teslim etmeli ve diğer tüm Lübnan partileri gibi siyasi bir parti olarak yaşamalıdır" ifadelerini kullandı.

İsrail ise 1701 sayılı Karar'a uymadığı gibi, ateşkese de uymamış, sanki Lübnan'ı bir eyaletiymiş gibi her gün vuruyor, bombalıyor, yer yer hedef alıyor. Lübnan, taş yığınına dönüşecek.

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım ise buna karşılık, "İsrail'in istediği gibi silahsızlanmayı isteyen herkes, İsrail'in çıkarlarına hizmet ediyor ve hedeflerine ulaşmasına yardım ediyor demektir" dedi. Kasım, partinin, komutan Heysem el-Tabtabai suikastına misillemede bulunacağını belirterek, "Bu, apaçık bir saldırganlık ve iğrenç bir suçtur ve karşılık verme hakkımız var. Bu karşılığın zamanlamasını biz belirleyeceğiz" dedi. Kasım, partiye sızan ajanların varlığını kabul ederek, "Düşünmemiz ve ders çıkarmamız gereken hatalar var" ifadesini kullandı.


Gazze: Han Yunus'un doğusunda İsrail ateşi sonucu iki çocuk öldü

Gazze Şehri'nde yıkılan binaların enkazı arasında, yerinden edilmiş Filistinli çocuklar ailelerinin barınaklarının yakınında oynuyor (EPA)
Gazze Şehri'nde yıkılan binaların enkazı arasında, yerinden edilmiş Filistinli çocuklar ailelerinin barınaklarının yakınında oynuyor (EPA)
TT

Gazze: Han Yunus'un doğusunda İsrail ateşi sonucu iki çocuk öldü

Gazze Şehri'nde yıkılan binaların enkazı arasında, yerinden edilmiş Filistinli çocuklar ailelerinin barınaklarının yakınında oynuyor (EPA)
Gazze Şehri'nde yıkılan binaların enkazı arasında, yerinden edilmiş Filistinli çocuklar ailelerinin barınaklarının yakınında oynuyor (EPA)

Filistin haber ajansı WAFA'nın haberine göre, bu sabah Gazze Şeridi'ndeki Han Yunus'un doğusunda bulunan Beni Süheyla kasabasında İsrail ordusunun açtığı ateş sonucu iki çocuk hayatını kaybetti.

İsrail'in Han Yunus'un doğusunda çeşitli bölgelerdeki topçu ateşi, Refah şehrine yönelik hava saldırılarının yeniden başlaması ve Refah açıklarındaki donanma gemilerinden açılan ateşle aynı eş zamanlı olarak geliyor.

İki çocuğun öldürülmesiyle birlikte 11 Ekim'de varılan ateşkes anlaşmasından bu yana ölü 354'e yükselirken, yaralı sayısı 896 kişi oldu ve 605 kişinin de cesetlerine ulaşıldı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre İsrail uçakları, bugün şafak vaktinden beri Gazze Şeridi'nin doğusundaki çeşitli noktalara topçu ateşi eşliğinde hava saldırıları düzenledi.

WAFA’ya göre, İsrail savaş uçaklarının bu sabah Han Yunus'un doğusundaki Beni Süheyla'da el-Farabi Okulu yakınlarındaki bir bölgeyi bombalaması sonucu iki kardeş yaralandı. Yerel bir kaynak, İsrail savaş uçaklarının Gazze Şehri'nin doğusundaki el-Tuffah semtine de hava saldırıları düzenlediğini bildirdi.

Kaynak, İsrail helikopterlerinin Han Yunus'un doğusundaki Beni Süheyla ve el-Karara kasabalarına makineli tüfeklerle ateş açtığını belirtti.