​Nahda Barajı sorununa yönelik müzakereler sürüyor

Sudan Sulama ve Su Kaynakları Bakanı Yasir Abbas, Nahda Barajı sorunu ile ilgili Washington müzakerelerin yakın zamanda yeniden başlayacağını söyledi.
Mısır ile Etiyopya arasında barajın doldurulmasına ilişkin yaşanan anlaşmazlıkların çözümünde Sudan hükümetinin ‘arabuluculuk’ rolünü üstlenmesini pek ihtimal dahilinde görmediğini ifade eden bakan, “Sudan, müzakerelerin asıl taraflarından biri olduğundan dolayı kendi çıkarlarını korumaya çalışıyor. Bundan dolayı tarafsız olamayacağı gibi iki taraf arasında da arabuluculuk yapamaz” dedi.
Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu, mart ayı ortalarında Mısır başkenti Kahire’de Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi ile gerçekleştirdiği görüşmeden sonra yaptığı açıklamada, Hartum’un ‘Mısır ve Etiyopya’nın Nahda Barajı’yla ilgili olarak anlaşmaya varması için’ arabuluculuk yapacağını söylemişti.
Sudanlı yetkili gazeteciler tarafından kendisine sorulan bir soruya ise üç ülke arasındaki müzakerelerin yakın zamanda yeniden başlayacağını söyleyerek cevap vermiş ve müzakerelerde barajın doldurulması konusunda bir uzlaşıya varmayı umduklarını ifade etmişti.
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, geçtiğimiz çarşamba günü baraj inşaatına başlanmasının 9’uncu yılı vesilesiyle yaptığı konuşmada, yağış mevsimlerinde baraj gölünün doldurulmaya başlanacağını söyledi.
Etiyopya'da yağmur mevsimi her yıl haziran ayından başlıyor ve eylül ayına kadar devam ediyor.
Bakan Abbas, hükümetinin müzakerelerin yeniden başlaması için elinden gelen her şeyi yapacağını dile getirdiği açıklamasında, ülkesinin müzakerelerin asıl taraflarından biri olmasından ve kendi çıkarlarını korumaya çalışacağından dolayı ‘arabuluculuk’ rolünü üstlenemeyeceğini belirtti.
Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk’un ABD yönetimi ile olan görüşmelerinin ve Kahire ve Etiyopya'yı ziyaret etmesine ilişkin yapılan düzenlemelerin, tarafların bir an önce müzakerelere yeniden dönmesini amaçladığını belirten bakan, başbakanın iki ülkeye yapacağı ziyaretinin gecikmesinin sebebinin salgın dolayısıyla alınan önlemlerle ilgili olduğunu söyledi. Ayrıca Sudan hükümetinin Nahda Barajı’na ilişkin tutumunda bir tutarsızlığın bulunmadığını ve Egemenlik Konseyi ile Bakanlar Kurulu arasında herhangi bir çatışmanın olmadığını ifade eden bakan, bu dosyayla ilgili müzakerelerin Bakanlar Kurulu tarafından temsil edilen yürütme organının yetkisi dahilinde olduğunu kaydetti.
Sudanlı bakan, Washington müzakerelerin sona ermediğini belirterek, “Etiyopya'nın kendi iç istişareleri için bir talepte bulunması üzerine müzakereye ara verildi. Yakın zamanda yeniden başlamayı umuyoruz. Bu dosyayla ilgili olarak uzun bir yol kat ettik. Geriye sadece halledilmesi gereken birkaç mesele kaldı” ifadelerini kullandı.
Diğer yandan Etiyopya, Washington'daki son müzakere turuna katılamadığı için özür diledi. Şubat ayının sonunda gerçekleştirilen oturumda ABD ve Dünya Bankası tarafından hazırlanan bir taslak anlaşmanın imzalanması amaçlanıyordu. Taslak anlaşma, yalnızca Mısır tarafından imzalandı. Sudan, Etiyopya’nın oturuma katılmaması dolayısıyla anlaşmayı imzalamaktan kaçındı.
Sudanlı bakan, ABD ve Dünya Bankası tarafından hazırlanan taslak anlaşmanın imzalanmamasının, tüm detaylar tamamlanmaksızın böyle bir anlaşmanın yararsız olduğunu düşündüklerini söyledi. Müzakere süreci boyunca üç tarafın bulunduğunu ve herhangi bir anlaşma durumunda üç tarafın da imza atması gerektiğini ifade eden bakan, Sudan’ın anlaşmayı imzalamayı reddetme hususundaki tutumunun tutarlı olduğunu dile getirdi.
Mart ayında Hartum, Arap Dışişleri Bakanlarının ‘Nahda Barajı kriziyle ilgili olarak Mısır ve Sudan'ı destekleyen’ bildirisini reddetti. Sudan’ın Arap Birliği Temsilcisi, böyle bir bildirinin Arap-Afrika krizini tetikleyebileceği değerlendirmesinde bulundu.
Sulama ve Su Kaynakları Bakanı, Sudan'ın Nil Nehri’ndeki su haklarını korumak adına müzakerelerde bulunduğunu ve bunun yanı sıra üç ülke arasındaki işbirliğini teşvik etme yönünde çalıştığını söyledi. Bakan, bölgede kalıcı bir işbirliğini temin edecek ve bütün tarafların haklarını koruyacak bir anlaşmaya varılacağına olan inancını dile getirdi.
Sudan'ın, ‘su haklarını korumak, su güvenliğini temin etmek, komşularıyla tam bir işbirliği içerisinde olmak, sürdürülebilir kalkınma ve bölgesel barışı sağlamak, ekonomik entegrasyonu teşvik etmek’ gibi hususları içeren bir stratejiye sahip olduğuna dikkat çeken bakan, bu dosyayla ilgili olarak her üç ülkenin de isteklerini yerine getirecek şekilde anlaşmazlıkların çözümü için bir dizi öneride bulunduklarını ifade etti. Bütün hususlarda Mart 2015'te Hartum'da imzalanan İlkeler Bildirgesi ve uluslararası hukuk ilkeleri uyarınca hareket ettiklerinin altını çizen bakan, üç ülke arasındaki müzakerelerin mümkün olan en kısa sürede yeniden başlaması çağrısında bulundu.
Etiyopya, Sudan'ın doğu sınırına yaklaşık 30 km uzaklıkta 74 milyon metreküp kapasiteli Nahda Barajı inşasına devam ediyor. Mısır, tarım ve içme suyunun yüzde 90'ından fazlasını temin ettiği 55,5 milyar metreküplük su payının, baraj dolayısıyla zarar göreceğinden endişe duyuyor.