​BM özel temsilcilerinden Ortadoğu'daki çatışmaların durdurulması için ortak çağrı

Suriye’nin Kamışlı şehrinde koronavirüs riskine karşı maske ile satış yapan bir esnaf (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) özel temsilcileri, Genel Sekreter'in koronavirüsle mücadele kapsamında yaptığı küresel ateşkes çağrısına destek vererek Ortadoğu’da çatışan taraflara iyi niyetle ve önkoşulsuz olarak düşmanlıkların derhal durdurulması, bu çatışmalara uzun vadeli çözümler bulunması ve mevcut ateşkeslerin kalıcı hale getirilmesi için yapılacak müzakerelere katılma çağrısında bulundular.
BM'nin Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen Lübnan Özel Temsilcisi Jan Kubis, Irak Özel Temsilcisi Savunma Bakanı Jeanine Hennis-Plasschaert, Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths ve Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Nickolay Mladenov dün New York’taki BM Genel merkezi’nde ortak bir açıklama yaptılar.
BM özel temsilcileri yaptıkları ortak açıklamada, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadele kapsamında küresel ateşkes çağrısını hatırlatarak, Ortadoğu’da çatışan taraflara ‘çatışmaları sona erdirme, güvensizlik ve düşmanlık duygularını bir kenara bırakma ve silahlarını susturma’ çağırısında bulundular. BM Genel Sekreteri’nin çağrısına ‘birçok tarafın karşılık verdiğini’ belirten özel temsilciler, ancak ‘bu karşılıkların fiillere dönüşmesi için daha yapılacak daha çok şey olduğunun’ altını çizdiler.
Özel temsilciler yaptıkları ortak bildiride şu ifadelere yer verdiler;
“Ortadoğu’da birçoğu uzun zamandır devam eden çatışmalar ve yoksulluk yaşanıyor. Çekilen tüm bu sıkıntılara sosyal, ekonomik, politik etkileriyle durumu daha da kötüleştiren Kovid-19 salgını da eklendi.”
BM özel temsilcileri, tüm tarafları, iyi niyetle ve önkoşulsuz olarak, halen devam eden çatışmaları derhal durdurmaya, mevcut ateşkesi sürdürmeye, daha kalıcı ve kapsamlı ateşkesler yapmaya ve bölge genelinde süren çatışmalara uzun vadeli çözümler bulmaya çağırdılar.
Açıklamada tüm taraflara kendilerine hakim olmaları, diyalog, müzakere, arabuluculuk veya diğer barışçıl yollarla gerginlikleri azaltmak ve anlaşmazlıkları çözmek için çalışma çağrısında bulunuldu. Bununla birlikte ister bir ülkede ister bir bölgede olsun, istikrar ve güvenliğin daha da kötüleşmesine neden olabilecek herhangi bir faaliyetten kaçınılması gerektiği vurgulandı. BM özel temsilcileri tüm tarafları, salgının hızla yayılmasını durdurmak, kaynakları mümkün olduğunca paylaşmak ve gerektiğinde tıbbi tesislere erişim izni vermek için çatışma hatlarında iletişim sağlamak amacıyla yerel, bölgesel ve küresel iş birliği yapmaya çağırdılar. Aynı şekilde tüm taraflardan ülke içinde yerlerinden edilmiş kişilerin, mültecilerin, abluka altındaki insanların, savaş ve yoksullukla mücadele edenlerin ayrımcılığa uğramadan insani yardımlara ulaşmalarının kolaylaştırılmasını istediler.
Bunun için yerli ve yabancı sağlık ve yardım çalışanlarının çalışmalarını hızlı bir şekilde sürdürmeleri ve can güvenliklerinin sağlanması gerektiğini belirten özel temsilciler, ‘acil ve etkili önlemler ve tedbirlerle mültecilerin ve ülke içinde yerlerinden edilmiş kişilerin evlerine güvenli, gönüllü ve onurlu bir şekilde geri dönmelerinin kolaylaştırılması’ çağrısında bulundular.
Diğer yandan tutukluların, kaçırılanların ve kayıpların durumlarına özel bir dikkat gösterilmesini isteyen özel temsilciler, insani yardım ve yardım kuruluşlarının tüm gözaltı merkezlerine serbestçe erişebilmelerine izin verilmesinin yanı sıra bu yerlere yeterli tıbbi bakım sağlanması ve salgını önleyici tedbirlerin alınmasına yönelik acil adımlar atılmasını talep ettiler.
Herkesin kendi ülkesinde zorluklarla karşılaştığı bir zamanda, tüm BM üyelerini acil uluslararası müdahale planları ve kurtarma prosedürleri konusunda BM ile çalışmaya davet eden özel temsilciler ortak açıklamada, “Hiçbir ülke, bölge veya topluluk Kovid-19 sorunuyla tek başına mücadele edemez. Bugün dayanışma günüdür. Yarın buna çok ihtiyaç olacak. Ekiplerimiz, önleyici diplomasiye, krizin sağlık ve sosyo-ekonomik sonuçlarına karşılık verebilmek için sarf edilen tüm çabalara yardımcı olmaya, barış ve herkesin iyiliği için kapsamlı iş birliğini desteklemeye devam edecektir. Ayrıca bu hedeflere ulaşmada insani yardımların sağlanmasını kolaylaştırmak için durmaksızın ve kararlı bir şekilde çalışmayı sürdürecektir” ifadelerini kullandılar.
Eğer silahlar susturulmazsa bu çabaların hiçbirinin başarılı olamayacağı konusunda uyaran özel temsilciler, böyle bir zamanda, taraftarlık yapılmaması ve halkın çıkarlarının dar çıkarlara çevrilmemesi gerektiğinin altını çizdiler. BM Genel Sekreteri’nin Ortadoğu'daki tüm çatışan taraflara BM ile birlikte çalışma çağrısını yineleyen özel temsilciler, “Böylece hayatlarımızdaki gerçek savaşa birlikte odaklanabiliriz” dediler.