Irak’ta hükümet kurma yetkisi verilen Kazimi: Kabinede yer alacak isimler hazır, siyasi gruplarla müzakere halindeyim

Mustafa el-Kazimi
Mustafa el-Kazimi
TT

Irak’ta hükümet kurma yetkisi verilen Kazimi: Kabinede yer alacak isimler hazır, siyasi gruplarla müzakere halindeyim

Mustafa el-Kazimi
Mustafa el-Kazimi

Irak’ta hükümeti kurma görevi verilen Kazimi, meclisten güvenoyu alması halinde öncelik vereceği meseleleri anlattı.
Kazimi, aralarında Şarku’l Avsat muhabirinin de bulunduğu bir dizi basın mensubu ve yazarlarla dün bir araya geldi. Yeni hükümet kabinesinde yer vereceği isimlerin şu an hazır olduğunu, bu isimlerin en kısa sürede meclisten güvenoyu alabilmesi ve aciliyet oluşturan öncelikleri hayata geçirebilmek için siyasi gruplarla müzakerelere devam ettiğini belirtti. Kazimi, siyasi gruplara, mevcut krizi atlatmak için işbirliği yapma çağrısında bulundu.
Kazimi, “Hükümetimin sınırlı bir hedefi var; erken seçimlere hazırlık. Bunun yanı sıra iki ay öncesine kadar beklenmeyen ve artık bütün dünya halkları için tehdit oluşturan koronavirüs ile petrol fiyatlarındaki sert düşüş nedeniyle yaşanan ekonomik kriz gibi sorunlara kararlılıkla karşı koymak da hükümetin hedefleri arasında yer alıyor. Bu krizi aşmak için güçlü ve kararlı tedbirler almamız gerekiyor” diye konuştu.
Irak’ta halihazırda oluşan sorun ve krizlerin 2003 sonrasında siyasi sürecin yanlış temeller üzerine inşa edilmesinden kaynaklandığını belirten Kazimi, “Amerikan işgali, sağlıklı bir yeniden kuruluş süreci ortaya koymaksızın Irak Devleti’nin yapısını imha etmede başarılı oldu” dedi.
Kazimi, ‘geçici’ sıfatı taşıyan bir hükümetin başkanlığında bu krizlerin çözümünde kendisinden neler beklenebileceği sorusuna, “Ben, herkesin de bildiği gibi, seçim sandığından çıkan ve seçilerek bu göreve gelen biri değilim. Bilakis bu sorumluluk siyasi gruplar tarafından bana tevdi edildi. Bu da maruz kalabileceğim tehdit ve sorunlar karşısında sorumluluğumuzu artıran bir durum. Ayrıca şunu söyleyebilirim, ben kriz başbakanıyım. Ne bende ne de bir başkasında, karşı karşıya olduğumuz ve çözümü hususunda herkesin çabalarına ihtiyaç olan sorunlara karşı sihirli bir değnek var” diye yanıt verdi.
ABD ile İran’ın konumu ve Irak toprakları üzerinde tasfiye hesaplarının yapılmasına da değinen Kazimi, sözlerine şöyle devam etti;
 “ABD’nin Irak’taki varlığının yapısı konusunda Washington ile ciddi diyaloglar yürüteceğiz. Bundan da önemlisi, üstesinden gelmemiz gereken konu, Irak’ın tasfiye hesaplarının yapıldığı bir alan olmamasıdır. Daha sonra ortak çıkarlar temelinde ciddi bir şekilde Arap ve İslam çevrelerine açılım yapmak için çalışacağımı vurgulamak isterim. Bu konuda ciddi bir çalışma bizi bekliyor. Özellikle de ekonomi ve yatırımlar için uygun ortamın oluşturulması konusunda. Milli gelirin tek kaynağı olan petrole yaslanmaya devam edemeyiz.”
Irak’ın geçtiğimiz yıllarda bütün alanlara hâkim olan ciddi diyalog kültürünü kaybettiğini belirten Kazimi, ülke içinde milli bir diyaloğun başlatılmasının büyük bir önem taşıdığını vurgulayarak, devlet kurumlarının sağlıklı bir milli vizyon üzerine inşa edilebileceğini söyledi. Kazimi, etnik ve mezhep aidiyetlerinin üstünde kapsamlı bir milli diyalogdan başka seçenekleri olmadığını vurguladı.
Kazimi, silahların devlet elinde toplanmasıyla ilgili şunları kaydetti;
“Silahların devlet elinde toplanması meselesi, gerçekçi bir çözüm isteyen ve baskı oluşturan önceliklerin arasına girdi. Hem bireylerin hem aşiretlerin hem de silahlı grupların elindeki silahlar olsun, bu konunun üzerinde daha sonra sağlıklı ve doğru bir yöntemle çalışacağız. Silahlı gruplar, ellerindeki silahlar ile ülkedeki yabancı askeri güçler arasında bir irtibat kuruyor. Bu da aynı şekilde ciddi bir diyalog yürüteceğimiz konular arasında yer alıyor. Herhangi bir gerekçesi olmadığı halde ülkede bulunan her türlü yabancı varlığı tüm tezahürleriyle ortadan kaldırma noktasında ciddiyiz.”
Kazimi, hükümetinde yer vereceği isimleri hangi kriterlere göre belirlediği sorusuna, “Bu hususta koyduğum en önemli kriter, dürüstlük ve liyakattir. Bu iki kriter artık tüketilmiş olsa da bütün siyasi gruplarla yürüttüğümüz müzakerelerde bunları esas alacağız” diye cevap verdi.
Irak’ta daha önce Muhammed Tevfik Allavi ve Eski Necef Valisi Ahmed ez-Zurfi’nin hükümet kurma görevinden çekilmesinin ardından Cumhurbaşkanı Berhem Salih, 9 Nisan’da hükümet kurma yetkisini Ulusal İstihbarat Daire Başkanı Mustafa el-Kazimi’ye vermişti.



Suriye ve İran Savaşı: Fırsatlar ve riskler

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Suriye ve İran Savaşı: Fırsatlar ve riskler

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

İbrahim Hamidi

Suriye, İran'daki savaştan kazançlı mı çıkıyor, yoksa kayıp mı veriyor? Şam, kendini yeni bir sınavın eşiğinde buldu. Batı sınırında Lübnan'da İsrail ile Hizbullah arasında süren çatışmalar ve doğuda Irak'ta milisler ile devlet arasında tırmanan gerginlik arasında sıkışmış durumda. Hava sahasında ise İsrail uçakları ile İran füzeleri ve insansız hava araçları (İHA) arasında çatışmalar yaşanıyor.

Kayıplar açısından bakıldığında, Suriye’nin yeniden inşası projeleri ve ülkeye yönelik yatırım akışı askıya alınmış görünüyor. Yeniden inşanın temel dayanağını oluşturan müttefik ülkeler, artık kendi güvenlik ve ekonomik öncelikleri ile meşgul. İyileşme sürecinde vazgeçilmez bir ortak olan Avrupa ülkeleri ise, artan savaş masraflarının yol açtığı sonuçlarla boğuşuyor. Tüm bunlar, Suriye'deki ekonomik krizi ve bunun sosyal ve güvenlik alanındaki etkilerini daha da şiddetlendirirken radikalizm ve DEAŞ’ın yeniden ortaya çıkışına zemin hazırlar.

İran'ın, İHA’lar, sızmalar ve milisler yoluyla Suriye'yi savaşa sürüklemeye ve kaos yaratmaya çalışması ise diğer bir zorluk. İran, ‘Esed Suriye’sini’ kaybetmesini ve bunun ‘Direniş Ekseni’nin nüfuzunun azalmasına olan etkisini henüz kabullenebilmiş değil.

Eğer Savaş Tel Aviv'in zaferiyle sonuçlanırsa, bu durum İsrail'i bölgede hâkim bir güç olarak konumunu pekiştirecek ve ona Şam üzerinde ek baskı araçları kazandıracak. Ayrıca bölgeyi Tel Aviv ile Suriye'nin yeni müttefiki Ankara arasında bir çatışma sahnesine dönüştürecek. Bu da İsrail’in 2024 yılı sonlarında Beşşar Esed rejiminin düşmesinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmesi yönündeki baskıyı üzerinden kaldıracak ve Suriye'nin güneyindeki müdahalesini artıracak. İsrail, birkaç gün önce savaş sırasında Suveyda’yı bombalamıştı.

Savaşın başlamasından bu yana Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Suriye’yi bölgesel çatışmanın dışında tutmayı ve Arap eksenine yakın durmayı tercih etti. Yangının yayılmasını önlemek için orduyu batı sınırlarına konuşlandırdı. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Şara’dan Lübnan'a müdahale etmesini istedi, ancak o ‘beklemeyi’ tercih etti. Çünkü Suriye hâlâ kendi yaralarını sarmaya ve kurumlarını yeniden inşa etmeye çalışıyor. Böyle bir müdahale, vesayet döneminin hayaletlerini canlandıracak ve ‘Esed'in Suriye'si’ ile dolu anıları akıllara geri getirecekti. Ayrıca Sünniler ve Şiiler arasında mezhepsel gerginliği alevlendirerek, Hizbullah'ın Suriye'deki kanlı olaylara karıştığı imajını yeniden canlandıracaktı. Daha da tehlikelisi, Suriye güçlerini sanki İsrail'in kara koluymuş gibi gösterecekti ki bu, ne bugün ne de gelecekte Suriye'nin çıkarlarına hizmet etmez.

İhracatçı ve ithalatçı ülkelerin, Tahran ve milislerinin tehditlerine maruz kalmayacak alternatif yollar araması gayet doğal

Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre Lübnan’daki durumun kötüye gitmesi ve bölgesel sahnede Arap ve Müslüman ülkelerin altında buluştuğu bir şemsiyenin oluşması, hesapları değiştirebilir. Ancak bu sefer, önceki vesayet döneminden farklı bir mantıkla. Doğu’da ise Şam, Iraklı milislerin Arap komşularına yönelik tehditlerini frenlemede ve devlete bir Suriye penceresi açmada rol oynayabilir. Bu rol, onu doğrudan çatışmanın ortasına sürüklemeden bölgesel ağırlık kazandırır. Güneydoğuda ise Ürdün ile koordinasyon için ‘operasyon odaları’ kurulması, milislerin, silahların ve uyuşturucu ticaretinin Ürdün ve Körfez sınırlarına akınını durdurur.

İran savaşı, pek çok denklemi değiştirirken göz ardı edilmemesi gereken fırsatlar ve riskler ortaya çıkıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ve Bab’ul-Mendeb Boğazı’na yönelik tehdit, enerji ve ticaret haritasını yeniden çizdi. Petrol ve doğal gaz ihracatı ile tedarik zincirlerinde bu iki noktaya olan bağımlılığın yarattığı açıkları ortaya çıkardı. İhracatçı ve ithalatçı ülkelerin öncelikle İran'ın saldırganlığını durdurmayı ve Tahran ile milislerinin tehditlerine maruz kalmayacak alternatif yollar araması gayet doğal. Bu noktada Suriye, Körfez'den Ürdün üzerinden Türkiye ve Akdeniz'e uzanan ve dünyanın dört bir yanına ulaşan boru hatları, iletişim ve demiryolu projeleriyle olası bir coğrafi seçenek olarak öne çıkıyor.

Suriye, birçok ülke gibi, bölgesel bir fırtınanın ortasında bir dönüm noktasında bulunuyor. Savaşın tarafı değil, ancak savaşın etkilerinden de muaf değil. Asıl zorluk, bunu bir itici güce dönüştürmekte yatıyor.

Bu gelişmeler gerçekleşirse, Suriye’ye yeni jeopolitik konumu sayesinde küresel sistemde bir rol kazandıracak ve yıpranmış ekonomisine hayati önem taşıyan ekonomik getiriler sağlar.

Kabloların ana hatları Kızıldeniz'den geçtiği için, savaş Suudi Arabistan ile Suriye arasında Ürdün üzerinden hatları birbirine bağlayacak bir projeyi güçlendirdi; bu da mevcut duruma kıyasla çok daha hızlı iletişim imkânı sunacak ve dijital istikrar için güvenli bir alternatif sunar. Bu seçeneklerin ve senaryoların artık fiilen gündeme geldiğine ve fikir sandıklarından karar masalarına taşındığına şüphe yok.

Suriye, birçok ülke gibi bölgesel bir fırtınanın ortasında bir dönüm noktasında bulunuyor. Savaşın taraflarından biri değil, ancak savaşın etkilerinden de muaf değil. Öncelik, zorlu sınavlar ve bölünmelerle uyanmakta olan iç düzeni sağlamlaştırıyor. Asıl zorluk, iç güvenliği sağlamlaştırmak ve dış gelişmeleri stratejik bir kaldıraç haline getiriyor. Çünkü bölge, bu savaşın ritmine göre yeniden şekilleniyor.


Irak'taki hava üssünde füze saldırısıyla bir uçak imha edildi

Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)
Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)
TT

Irak'taki hava üssünde füze saldırısıyla bir uçak imha edildi

Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)
Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)

Irak Savunma Bakanlığı, «Şehit Muhammed Alâ» Hava Üssü'nün roket saldırısına uğradığını ve bu saldırı sonucunda bir uçağın imha edildiğini, ancak can kaybı yaşanmadığını duyurdu.

Bakanlık, bugün X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, "Gece yarısını 01:55'te, Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü, başkent Bağdat'ın dış mahallelerinden fırlatılan 122 mm'lik Grad füzeleriyle saldırıya uğradı. Bu saldırı sonucunda Irak Hava Kuvvetlerine ait bir Antonov-132 uçağı imha edildi, ancak can kaybı yaşanmadı" denildi.

Bakanlık, “Yetkili makamlar, hasarı değerlendirmek ve füzelerin atıldığı yerleri tespit etmek için gerekli önlemleri almaya başladı” ifadelerini kullandı.

Bakanlık, «ülkenin mülklerine zarar vermenin yıkıcı bir eylem ve güvenliği sarsma girişimi olarak değerlendirildiğini» vurgulayarak, «Irak’ın güvenliğini ve egemenliğini ihlal etmeye cüret eden herkesi takip etmekten geri durmayacağını» ifade etti.


İsrail, Hermon Dağı'ndan Lübnan üzerindeki kontrolünü artırıyor

Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)
TT

İsrail, Hermon Dağı'ndan Lübnan üzerindeki kontrolünü artırıyor

Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)

Üniversitelere yönelik tehditler, Beyrut’taki “Amerikan” topluluğunu tedirgin ediyor. İsrail’in Cebel el-Şeyh ekseni üzerinden yaptığı ilerleme, Lübnan’la süren savaşa sahada farklı bir ritim kazandırıyor; bu da çatışma hatlarını yeniden çiziyor ve çatışma kurallarını değiştiriyor.

İsrail ordusu, operasyonların kapsamını daha karmaşık arazilere doğru genişletmek amacıyla, Cebel el-Şeyh'in Suriye tarafından başlayıp Lübnan'ın Şeba Çiftlikleri'ne kadar uzanan bir sınır ötesi operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu. Ancak bu operasyon, geniş alanları kontrol etmesine olanak tanıyan coğrafi bir avantaj sağlıyor ve geleneksel temas hatlarını aşan yan yollar açıyor.

Ayrıca İsrail, dün yoğun hava saldırıları düzenleyerek, “Hizbullah”ın doğudaki Batı Bekaa'dan gelen tek kalan ikmal hattını keserek bölgenin tecrit edilmesi sürecini sürdürdü. İsrail, bu stratejiyi, Sur şehrinin eteklerine kadar uzanan kara harekatı yoluyla deniz kıyısında da uygulamaktadır.

Diplomatik alanda ise siyasi baskı ile askeri tırmanışın sonuçlarına dair uyarı arasında denge kurmaya çalışan Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, “Hizbullah”ı Lübnan'ı savaşa sürüklemekle suçladı ve İsrail'i “herhangi bir kara harekatı başlatmaktan veya sivil altyapıyı ve özellikle Beyrut gibi yoğun nüfuslu bölgeleri hedef almaktan kaçınmaya” çağırdı.