Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz, Mekke şehrinde ve daha önce ilan edilen mahallelerdeki 24 saatlik sokağa çıkma yasağı devam ederken, ülkenin tüm bölgelerindeki sokağa çıkma yasağının 26 Nisan’dan 13 Mayıs’a kadar sabah 9.00 ile akşam 17.00 arasında kısmi olarak kaldırılmasını emretti.
Bu kararın, Kral Selman’ın vatandaş ve sakinlerin sağlığı ve güvenliğine verdiği önem ışığında, yeni tip koronavirüsle (Kovid-19) mücadelede sağlık otoritelerinin önerileri üzerine alınan prosedürlere dayandığı belirtildi. Kral Selman’ın vatandaş ve sakinlerini rahatlatma isteği doğrultusunda sokağa çıkma yasağının kısmi olarak kaldırılması, bazı ekonomik faaliyetlerin sağlık kontrollerine uyulacak şekilde yeniden başlamasına imkan sağlıyor.
Kral Abdulaziz’in emri doğrultusunda, önceki kararlarda muaf tutulan faaliyetlere ek olarak, 29 Nisan’dan 13 Mayıs’a kadar, toptan ve perakende mağazaları ile alışveriş merkezleri gibi bazı ekonomik ve ticari faaliyetlerin yürütülmesine izin verilecek. Ancak bu merkezler dahilinde bulunan ve sosyal mesafenin sağlanamayacağı güzellik merkezleri, kuaförler, spor ve sağlık kulüpleri, eğlence merkezleri, sinemalar, restoranlar ve kafeler gibi iş kollarında ise çalışma yasağı sürecek.
Yine söz konusu tarihler arasında inşaat şirketleri ve fabrikalara, faaliyetlerinin niteliğine bağlı olarak, zaman kısıtlaması olmadan çalışma izni verilecek. Ekonomik, ticari ve endüstriyel faaliyetlerin izlenmesinden sorumlu olan yetkililer, Sağlık Bakanlığı ve yetkili makamlar tarafından onaylanan talimatlara, ihtiyati ve önleyici tedbirlere dayanarak alınan kararların uygulamasını izleyerek, bununla ilgili günlük raporlar hazırlayacak.
Sosyal mesafe uygulamasına devam edilerek, halka açık yerlerde toplanmanın yanı sıra düğün ve cenaze gibi 5’ten fazla kişinin bir araya geleceği etkinliklere ilişkin yasak sürecek. Bununla birlikte, ihlal durumunda yasaklara ilişkin öngörülen cezalar verilecek. Yönetmelik ve talimatları ihlal eden tesisler, prosedürlere göre kapatılacak. Bu prosedürler belirtilen süre boyunca sürekli değerlendirmeye tabi tutulacak.
Kral Selman, ayrıca İçişleri Bakanlığının sokağa çıkma yasağı prosedürlerinde yapılacak değişiklikler hakkında diğer ilgili makamlarla koordinasyon içinde olması talimatı verdi. Kraliyetin söz konusu emri bu salgın geçene kadar vatandaş, ülke sakinleri ve işverenlere sorumlu davranma, yetkililer tarafından alınan ihtiyati tedbir kararlarına uyma çağrısını da içeriyor.
Koronavirüsle mücadelede alınan tedbir ve prosedürlerin hafifletilmesi, Suudi Arabistan'ın ülkede henüz vaka görülmediği sırada göstermeye başladığı çaba ve planların iki aydır uygulanması sonucunda elde edilen başarının bir sonucu olarak geldi.
Bu çabalar doğrultusunda koronavirüse bağlı can kayıplarında görülen azalma, hastalığı atlatıp iyileşen kişi sayısındaki artış, sokağa çıkma yasağının kısmi olarak kaldırılması kararının alınmasında etkili oldu.
Çin ile imzalanan sözleşme
Suudi Arabistan, Çin ile 9 milyon Kovid-19 teşhis testi yapılmasını öngören 995 milyon riyal (265 milyon dolar) değerinde bir sözleşme imzaladı.
Bu sözleşme; koronavirüs ile ilgili tüm tıbbi cihaz ve malzemelerin teminiyle birlikte 500 Çinli uzman ve teknisyenin teşhis testlerinin yapılacağı sırada ülkede bulunmasını, günde 10 bin test kapasitesine sahip bir mobil laboratuvar da dahil olmak üzere ülkede farklı şehirlerde 6 büyük bölgesel laboratuvar kurulmasını öngörüyor. Söz konusu Çinli uzmanlar, Suudi meslektaşlarını eğiterek, kapsamlı günlük saha kontrolleri yapacak ve 8 ay boyunca meslektaşlarını denetleyecek.
Suudi Arabistan, ülke nüfusunun yüzde 40’ını oluşturan 14 buçuk milyon kişiye koronavirüs testi yapmayı hedefliyor. Bu doğrultuda ABD, İsviçre ve Güney Kore'deki çeşitli şirketlerden test satın alınması planlanıyor.
Kral Selman bin Abdulaziz ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın talimatları doğrultusunda, Kral Selman’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı telefon görüşmesi neticesinde imzalanan sözleşmeye göre ülkedeki genetik harita analizi yapılacak ve 1 milyon örnek alınarak toplumun bağışıklık haritası da analiz edilecek. Bunun, devletin salgın kontrolüne ilişkin planlarının desteklenmesinde büyük etkisi olacak.
Suudi Kraliyet Mahkemesi Genel Danışmanı ve koronavirüse karşı tıbbi ihtiyaçların hızla sağlanması müzakerelerinden ve satın almadan sorumlu komite başkanı Dr. Abdullah Rabia, Suudi Arabistan’ın salgınla mücadelede teşhis testleri yapmak üzere yarıştığını söyleyerek, “Kral Selman ve Veliaht Prens’in gösterdiği özen ve muazzam ilgi, liderlerimizin sevgili vatanlarına, halka ve Krallığımızın zenginliği içerisinde yaşayan herkese verdiği önemi yansıtıyor. Dünyadaki en yüksek rakamları teşkil eden çok sayıda test, Krallığın vakaları teşhis etme ve izole etme sürecini hızlandırdığını, böylece dünyayı sarsan bu salgının risklerini azalttığını açıkça göstermektedir” dedi.
Ulusal Birleşik Tedarik Şirketi (NUPCO) ve Çin merkezli BGI şirketi arasında Suudi hükümetinin bir temsilcisi olarak Rabia’nın ve Çin hükümetinin bir temsilcisi olarak Çin’in Suudi Arabistan Büyükelçisi Chen Weiqing’in onayı ile bir anlaşma imzalandı.
Salgının odağını tespit etmedeki başarı
Suudi Sağlık Bakanlığı sözcüsü Dr. Muhammed Abdulali, sokağa çıkma yasağının kısmi olarak kaldırılması kararının bir dizi önemli rapor ve verinin ardından alındığını açıkladı. Bunlardan birinin de koronavirüs salgınının ülkedeki odak noktalarının tespitini sağlayan tarama ve araştırmaların, herkes için kolayca erişilebilir olan sağlık hizmetleri ağının olduğunu, bunlar gibi hususların sağlık hizmetlerinin üst düzeyde uygulanmasını ve düşük ölüm oranının kaydedilmesini sağladığını belirtti.
Dün Riyad’daki basın toplantısında konuşan Abdulali, ülke içi hareket ve trafik konusundaki raporların takip edilmeye devam ettiğini belirtti. Google’a ait son raporların, vatandaş ve sakinlerin geniş bir kesimine yönelik önemli bir iyileşme ve bağlılığı izlediğini söyleyen Abdulali, hareketin çoğu bölgede düşük, yerleşim bölgelerinde kalma oranlarının ise yüksek olduğunu söyledi. Bu göstergelerin sokağa çıkma yasağının kısmi olarak kaldırılmasına etkili olduğunu da ekledi.
Abdulali, alışveriş ve eğlence yerlerindeki hareketliliğin yüzde 77, işyerlerindeki hareketliliğin yüzde 48, yemek ve eczanelerdekinin ise yüzde 45 azaldığını doğrulayan veriler sundu. Salgınının küresel olarak yayılmaya devam etmesi ışığında bir sonraki aşamanın önemine vurgu yapan Abdulali, herkese koronavirüs ile mücadele kapsamında alınan ihtiyati tedbirlere uyma çağrısında bulundu.
Sokağa çıkma yasağının kısmi olarak kaldırılmasının sürekli olarak değerlendirildiğini söyleyen Abdulali, daha yüksek önlemler alınması gerektiğinde bunların alınacağını, tedbirler azaltılması gerektiğinde ise bilimsel verilere dayanacak şekilde bu yolda ilerleneceğini belirtti.
Bin 223 yeni vaka
Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, 272’si Mekke’de olmak üzere bin 223 kişide daha yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tespit edilmesiyle ülkedeki toplam vaka sayısının 17 bin 522’ye yükseldiğini açıkladı. Son vakalardan yüzde 15’inin Suudiler, yüzde 85’inin ise yabancı uyruklu kişiler olduğu belirtildi.
Aynı zamanda 142 kişinin daha iyileşip taburcu olmasıyla, bugüne kadar 2 bin 357 kişinin koronavirüsü yendiği belirtildi. Buna karşılık, 3 kişinin daha Kovid-19 nedeniyle yaşamını yitirmesiyle can kayıpları 139’a yükseldi. Yaşları 39 ila 72 arasında değişen bu kişilerden birinin Hufuf’tan bir vatandaş, ikisinin ise Mekke ve Cidde’de yaşayan yabancı uyruklular olduğu belirtildi.
Bölgeler arası hareketliliğin önlenmesi
İçişleri Bakanlığı Güvenlik İşleri Sözcüsü Tallal eş-Şelhub, Krallığın tüm bölgeleri arasındaki hareketin önlendiğini; Mekke, Riyad, Medine, Tebük, Dammam, Zahran, Hufuf, Cidde, Taif, Katif, Samta, ed-Dayir ve Habar’a giriş-çıkış yasağının ise devam ettiğini söyledi.
Yetkili, uluslararası ve iç hat uçuşlarının, otobüs, taksi ve tren faaliyetlerinin bir sonraki emre kadar askıya alınma kararının sürdürüldüğünü ifade etti.
Halka açık yerlerde toplanmanın yanı sıra düğün ve cenaze gibi 5’ten fazla kişinin bir araya geleceği etkinliklere ilişkin yasağın süreceğini vurgulayan Şelhub, güvenlik yetkililerinin sokağa çıkma yasağı uygulamalarına ve bunlara yönelik ihlallere ceza kesmeye devam ettiğini belirtti. İçişleri Bakanlığı Güvenlik İşleri Sözcüsü Tallal eş-Şelhub ayrıca, “Toplanmalara hiçbir şekilde izin verilmiyor. Sokağa çıkmaya izin verildiği saatler arasında 5 kişiden az olunması ve sosyal mesafeye uyulması şart koşuluyor. Vatandaş ve sakinler; mezra ve evlerdeki tüm toplantıları ihbar edebilir. Zirâ bu konuda hepimiz sorumluyuz. Salgın devam ediyor, bu yüzden önleyici tedbirlere de uyulması gerekiyor” dedi.
