Koronavirüs hastalarını öldüren “sitokin fırtınasını” kontrol altına alan yenilikçi çözüm

Dr. Azim Muhammed ve Dr. Sandeep Padala kan filtresi taşıyor
Dr. Azim Muhammed ve Dr. Sandeep Padala kan filtresi taşıyor
TT

Koronavirüs hastalarını öldüren “sitokin fırtınasını” kontrol altına alan yenilikçi çözüm

Dr. Azim Muhammed ve Dr. Sandeep Padala kan filtresi taşıyor
Dr. Azim Muhammed ve Dr. Sandeep Padala kan filtresi taşıyor

Yeni tip koronavirüsün sebep olduğu “sitokin fırtınası”, insan vücudunun tahrip olmasına neden oluyor. ABD’nin Georgia Eyaleti’indeki Augusta Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden bir araştırma ekibinin üzerinde çalıştığı problem olan “sitokin fırtınası”, koronavirüs kaynaklı ölümlerin en önemli sebebi olarak sınıflandırılıyor. Üniversitenin web sitesinde dün yayınlanan bir rapora göre, diyaliz makinesinde yer alan normal bir filtreyi başka bir filtreyle değiştirmek suretiyle, sitokin fırtınasına sebebiyet veren minik proteinleri hapsedebilerek sorunun çözümünde olumlu sonuçlar alındığı belirtildi.
Sitokinler, vücuttaki patojenlere karşı saldırmak için bağışıklık sistemi tarafından üretilen ve yönlendirilen kimyasal sinyallere sahip proteinlerdir. Ancak patojenlere karşı mücadelede yüksek düzeydeki kontrolsüz bir sitokin üretimi, organların tahrip olmasına neden oluyor. Bu sebepten ötürü, doktorlar buna “aşırı bağışıklık yanıtı” veya “sitokin fırtınası” adını veriyor.
Augusta Üniversitesi Tıp Fakültesi’den böbrek hastalıkları uzmanı Dr. Azim Muhammed ve meslektaşı Dr. Sandeep Padala, böbrek yetmezliği gibi ciddi hastalıkları olan birçok hastanın yanı sıra diyalize ihtiyacı olan koronavirüs hastaları üzerinde çalışıyordu. Her iki doktor da, hastalığın seyri sırasında çok erken bir dönemde, vücudu tahrip eden aşırı sitokinleri kandan temizlemek, sitokinlerin böbrekte ve diğer organlarda sebep olduğu zararın önüne geçmek için diyaliz yönteminin kullanılıp kullanılmayacağı sorusu üzerinde yoğunlaştı.
Doktorlar, hastanelerdeki yoğun bakım ünitelerinde kullanılan diyaliz makineleri tedarikçisi ve tıbbi malzeme üreticisi “Baxter International” şirketi ile iletişime geçerek, sitokinleri tutma yeteneğine sahip Oxiris adıyla bilinen filtreler sağlayıp sağlayamayacağını sordular. Oxiris filtreleri, sitokinleri yakalayarak emiyor, kandaki aşırı sıvıları filtreliyor ve aynı zamandaki pıhtılaşmayı azaltabilen kan inceltici heparin içeriyor. Bu sayede, yetişkin gençlerde dahi felç yaşanmasına kadar götüren Koronavirüs enfeksiyonunun bir başka endişe kaynağı olan kan pıhtılaşmasını minimize edebiliyor. Oxiris filtreler on yıldan fazla bir süredir Avrupa ve Asya’da kullanılıyor. Bu filtreler, sitokinleri yakalayıp, tıpkı bir sünger gibi emmesinin yanı sıra, sitokinleri uyaran endotoksin adı verilen bakteriler tarafından üretilen toksinleri de yakalıyor.
Dr. Azim Muhammed ve meslektaşı Dr. Sandeep Padala, Koronavirüs hastalarını tedavi etmek için diyaliz makinelerinin içindeki normal filtreyi Oxiris filtreyle değiştirdiler ve kan sonuçlarını test ettiler. Bu süre zarfında olumlu sonuçlar elde ettiklerinde, bu filtreleri üreten şirket, ABD Gıda ve İlaç İdaresi’nde acil kullanım izni için başvuru yaptı.
Geçen haftadan itibaren, iki doktor ciddi solunum problem belirtileri gösteren ve yoğun bakıma giren hastalarda bu kan filtrelerini kullanmaya başladı. Oxiris filtrelerinin 72 saate kadar kullanım ömrüne sahip olduğu belirtiliyor.



ABD mahkemesi, Trump yönetiminin Anthropic yazılımlarına uyguladığı yasağı askıya aldı

İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)
İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)
TT

ABD mahkemesi, Trump yönetiminin Anthropic yazılımlarına uyguladığı yasağı askıya aldı

İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)
İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)

ABD merkezli yapay zekâ şirketi Anthropic, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından getirilen kullanım yasağının durdurulmasına yönelik davada geçici bir hukuki zafer elde etti. Şirket, söz konusu yasağın milyarlarca dolarlık gelir kaybına yol açabileceğini savunmuştu.

Şarku’l Avsat’ın Bloomberg’ten aktardığına göre, ABD Bölge Yargıcı Rita Lin, federal mahkemede süren dava kapsamında hükümetin şirketle tüm ilişkileri kesme planlarını geçici olarak durduran bir ara karar verdi. Dava, San Francisco federal mahkemesinde görülmeye devam ediyor.

Yargıç Lin, karar gerekçesinde, şirketin geliştirdiği Claude adlı yapay zekâ uygulamasına yönelik yasağın dayanağını sorgulayarak, uygulamanın ABD ulusal güvenlik çıkarlarını hedef aldığına dair açık bir gerekçe bulunmadığını ifade etti.

Lin ayrıca, “Eğer endişeler operasyonel komuta zincirinin güvenliğiyle ilgiliyse, Savunma Bakanlığı ‘Claude’ uygulamasını kullanmayı durdurabilir. Ancak mevcut önlemler, daha çok Anthropic şirketini cezalandırmaya yönelik görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.

Mahkeme, ABD hükümetine karara itiraz etme imkânı tanımak amacıyla uygulamanın yürürlüğünü yedi gün süreyle erteledi.

dev
ABD Başkanı Donald Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth eşliğinde basın mensuplarının sorularını yanıtlarken (EPA)

Anthropic, ayın başlarında ABD Savunma Bakanlığı’nın şirketi Amerikan tedarik zincirleri için risk olarak nitelendiren kararının iptali talebiyle dava açmıştı. Bu adım, ABD ordusunun yapay zekâ uygulamalarını kullanımına getirilen sınırlamalar konusunda şirket ile hükümet arasında süregelen anlaşmazlığın tırmanması olarak değerlendiriliyor.

Girişim niteliğindeki teknoloji şirketi ayrıca, geliştirdiği yapay zekâ uygulamalarının ABD halkına yönelik kitlesel gözetim faaliyetlerinde veya otonom silah üretiminde kullanılmayacağına dair güvenceler talep ediyor.


G7 ülkeleri, İran savaşını sona erdirmek için Washington ile ortak bir tutum belirlemeye çalışıyor

G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)
G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)
TT

G7 ülkeleri, İran savaşını sona erdirmek için Washington ile ortak bir tutum belirlemeye çalışıyor

G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)
G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)

Fransa’nın başkenti Paris yakınlarında dün G7 ülkelerinin dışişleri bakanları toplantısı başladı. Toplantı, ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik düzenlenen saldırıların ardından gerçekleştiriliyor. ABD Dışişleri Bakanı’nın ise toplantıya bugün katılması bekleniyor.

Şarku’l Avsat’ın Alman haber ajansı DPA’dan aktardığına göre, Marco Rubio’nun gelişinden önce toplanan G7 dışişleri bakanları, İran’daki savaşı sona erdirmek için ABD ile ortak bir tutum belirlemeye çalıştı.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, yapılan görüşmelerin başında, “Durumun zorluklarına rağmen önümüzdeki günlerde ortak çözümler bulmak için yoğun görüşmeler yürütmek zorundayız” dedi.

Wadephul, Rubio’nun zirveye katılımının ‘iyi, önemli ve doğru’ olduğunu belirterek, ‘ortak bir tutuma ulaşılabileceğine’ dair güvenini dile getirdi. Wadephul, “Amaç, bu çatışmayı mümkün olan en kısa sürede sona erdirmek ve aynı zamanda kalıcı bir çözüm sağlamaktır” ifadesini kullandı.

Fransız yetkililere göre İran başlığı altında yapılacak görüşmelerde, sivil altyapının korunması ve deniz ticaret yollarının yeniden açılması da ele alınacak.

Bakanların ayrıca, Rusya üzerindeki baskının artırılması seçeneklerini değerlendirmesi bekleniyor. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatılması nedeniyle Rus petrol sevkiyatlarına yönelik yaptırımları geçici olarak gevşetmesinin ardından geldi.

G7; ABD, Almanya ve Fransa’nın yanı sıra Birleşik Krallık, İtalya, Japonya ve Kanada’dan oluşuyor.


Rapor: İran'da savaşın başlangıcından bu yana bin 900'den fazla kişi öldürüldü

Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)
Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)
TT

Rapor: İran'da savaşın başlangıcından bu yana bin 900'den fazla kişi öldürüldü

Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)
Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu yetkilisi Maria Martinez, bugün yaptığı açıklamada, İran Kızılhaçı tarafından yayınlanan rakamlara göre ABD-İsrail saldırılarının başlamasından bu yana İran'da bin 900'den fazla kişinin öldüğünü ve en az 20 bin kişinin de yaralandığını söyledi.

Tahran'da bir savaş kurbanının cenazesinde yas tutan İranlılar (EPA)Tahran'da bir savaş kurbanının cenazesinde yas tutan İranlılar (EPA)

Martinez, artan çatışmalar ortamında İran Kızılayı'nın ülke çapında faaliyet gösteren tek ulusal insani yardım kuruluşu olmayı sürdürdüğünü ifade etti.