Ali Yahi
Fas’ın Cezayir’deki Vahran Konsolosu Ahradan Butahir’in açıklamaları sonrası Cezayir ve Fas arasında alevlenen siyasi kriz sürüyor.
Butahir’in Cezayir’i “düşman ülke” şeklinde nitelemesi nedeniyle iki ülke arasında diplomatik gerilim artarken her iki ülkede de Cezayir-Fas kardeşliğine yönelik sivil toplum kampanyaları düzenleniyor.
Siyasi açıdan ateşe yağ dökme
Cezayir’in batısındaki Vahran şehrindeki Fas Konsolosu Ahradan Butahir’in konsolosluk önünde Fas vatandaşlarıyla konuşurken Cezayir’i “düşman ülke” olarak nitelendirdiğini gösteren bir videonun sosyal medyada yayınlanması sonrasında Cezayir Dışişleri Bakanlığı Faslı Konsolosu protesto amacıyla bakanlığa çağırdı. Bakanlık, Faslı yetkilinin davranışını ‘diplomatik kurallara ve misafirperverliğe aykırı ciddi bir ihlal’ olarak nitelendirdi.
Fas makamları da ‘bu olayın iki ülke arasındaki ikili ilişkilere yansımalarından kaçınmak için uygun önlemleri alma’ çağrısında bulundu.
Fas yönetimi, konsolosun konuşmasının montajlandığını iddia ederken, Cezayir tarafı ise Fas’ın bu savunmasına olumsuz cevap verdi. Cezayir yönetimi Butahir’i istenmeyen adam ilan etmeye hazırlanması krizi daha da derinleştirdi.
Fas’ın olayla ilgili sessizliği karşısında Cezayir’den de ilk tepki “Egemenliğimizin ve dinamiklerimizin hedef alınmasını kabul etmiyoruz” diyen Temsilciler Meclisi Başkanı Süleyman Şenin’den geldi.
Siyasi partiler de Faslı yetkilinin ülkesine sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu. Bir başka kesim ise iki taraf arasındaki ikili ilişkilere zarar verebilecek tüm yansımalardan kaçınmak için, Faslı konsolosa karşı uygun önlemlerin alınması gerektiğini ifade etti.
‘İlişkileri zehirleme’ girişimleri
Cezayir Üniversitesi’nde eski uluslararası ilişkiler profesörü İsmail Maaraf, sorunun ‘iki ülke arasındaki tıkanıklığı yansıttığını ve bu tıkanıklığın bugünlerde daha da keskinleştiğini vurguladı. Maaraf, “Durumu frenleyen korona salgını olmasaydı sorun, diğer sorunların önüne geçebilirdi” dedi. İki ülke arasındaki sorunların artmasını engellemek amacıyla Fransa’nın kriz hattına girmesinin beklendiğini söyleyen Maaraf, “İki halkın, her iki ülkedeki iktidar çetesinin kaprisleri tarafından kirletilemeyen bir tarihi var” ifadelerini kullandı.
Eski parlamento üyesi Hoca el-Erkam da Independent Arabia’ya yaptığı açıklamada, Faslı konsolosun davranışının, ‘diplomatik ve ahlaki kuralların dışına çıktığını’ ifade etti. “Politikayı, iyi komşuluğu ve paylaşılmaz tarihi birbirine karıştırmayın” diyen Erkam, Fas’ın komşu ülke olduğunu ve bu durumun, iki toplumu birleştirdiğini ifade etti. Hoca el-Erkam, “Kullanılan ifadeler, iki komşu ülke arasındaki ilişkiyi zehirleme girişimi olarak okunmalıdır. Birleşik bir Mağrib kutbunun hizmet etmediği taraflar var, bunların başında da İsrail ve Fransa geliyor” dedi. Eski Milletvekili, “İki halk, sosyal medyada siyasi bir rekabete girmeyi kabul etmeyerek olumlu bir mantıkla etkileşime girdi ifadelerini kullandı.
İki halk arasında kardeşlik dayanışması
Cezayir ve Fas rejimlerinin bir özelliği haline dönüşen siyasi galeyan ortasında her iki halk arasındaki kardeşliğin sosyal medya üzerine yansıması ve her iki halk arasındaki güçlü bağların ortaya koyulması sonrasında popüler dayanışma da en üst seviyeye yükseldi. Sosyal medya fenomenleri de koronavirüs nedeniyle Cezayir’de sıkışıp kalan Faslı kardeşlerin sakinleşmesi ve barındırılması çağrıları yaptı. Faslılar da Cezayirlilerle olan kardeşliklerini övücü videolar yayınlarken, ‘Kardeşler, politika düşmanlığıyla birbirlerinden ayrılmaz’, ‘Konsolosun açıklamaları, Cezayir’e karşı nefret beslemeyen Fas halkının görüşünü yansıtmıyor’ şeklinde ifadeler kullandı.
Cezayir ve Fas arasındaki diplomatik kriz, kara sınırının sürekli olarak kapatılması ve aralarındaki ilişkilerin dondurulması karşısında iki halk, bazen sosyal medya organlarında bazen de sınır bölgelerde etkileşimlerini sürdürdü. Öyle ki insanlar, her fırsatta karşılıklı şekilde birbirlerini selamlarken, çok sayıda Faslı çalışmak ve ikamet etmek üzere Cezayir’e taşındı. Aynı şekilde Cezayir halkı da tatillerini Fas’ta geçirmeye yöneldi. Bu durumlar ise iki ülkenin politikacılarının Cezayir ve Fas arasındaki güçlü kardeşlik ilişkilerini bozamadığının bir kanıtı oldu.
