Libya: LUO hava savaşına hazırlanıyor

UMH’ye sadık bir unsur, Trablus savaşı sırasında bombalanan bir aracı inceliyor (Reuters)
UMH’ye sadık bir unsur, Trablus savaşı sırasında bombalanan bir aracı inceliyor (Reuters)
TT

Libya: LUO hava savaşına hazırlanıyor

UMH’ye sadık bir unsur, Trablus savaşı sırasında bombalanan bir aracı inceliyor (Reuters)
UMH’ye sadık bir unsur, Trablus savaşı sırasında bombalanan bir aracı inceliyor (Reuters)

Mareşal Halife Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu (LUO), Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne (UMH) karşı yaklaşık 13 aydır devam ettirdiği savaşta kontrolü elinde tutmak istiyor. Bu çerçevede LUO, 7 insansız hava aracını düşürdüklerini iddia etti. Bu açıklama hava kuvvetlerinde 4 savaş uçağının hizmete girmesi ile aynı zamana denk geldi.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın, ‘Türkiye’nin çıkarlarına yönelik her türlü saldırının ciddi sonuçları olacağını’ ilan etmesinden saatler sonra LUO savaş medyası bölümü, hava savunma platformlarının geçtiğimiz Perşembe akşam saatlerinden 22 Mayıs sabahına kadar çeşitli bölgelerde Türk yapımı 7 insansız hava aracını düşürdüğünü iddia etti.
Savaş medyasının bildirisine göre Beni Velid’in güneyindeki Kureyyet ile Ebu el-Garib bölgelerinde ve Tarhuna’da insansız hava araçları hedef alındı. LUO’ya bağlı el-Kerame operasyonu odası medya merkezi, el-Vişka bölgesinde de Türk yapımı bir İHA’nın düşürüldüğünü ve geçen Nisan ayında başkent Trablus’a yönelik saldırıdan bu yana toplam 90 insansız hava aracının düşürüldüğünü iddia etti. Ayrıca Geryan şehrindeki el-Mağaribe’de gerçekleştirilen bir hava saldırısında UMH’ye bağlı yaklaşık 20 silahlı araç da imha edildiği belirtildi.
Libya Ulusal Ordusu Sözcüsü Mismari, LUO hava kuvvetlerinin, Asbiah bölgesi ve çevresinde UMH unsurlarına karşı bir dizi hava saldırısı başlattığını açıkladı.
Mismari, teknik ekipler tarafından bakımları yapıldıktan ve yetenekleri geliştirildikten sonra, 4 uçağın yeniden hizmete alınarak LUO’ya katıldığını belirtti. Sözcü, uçakların modelini belirtmezken, 22 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, “Artık, bu uçakların etkin sonuçlarını bekleyin. Tam ateş gücüyle kullanma zamanı geldi” ifadelerini kullandı. Mismari ayrıca, savaşın başlamasından bu yana hava kuvvetlerinin, Libya’nın istikrarı ve güvenliği için büyük fedakarlıklarda bulunduğuna da dikkat çekti.
UMH’nin, geçtiğimiz Pazartesi günü stratejik el-Vatiyye üssünü kontrol altına almasına rağmen LUO kuvvetleri, başkent Trablus’a yönelik askeri operasyonlarını sürdürüyor.

UMH’den sivillere çatışma bölgelerinden uzak durma çağrısı
UMH, sahada herhangi bir başarıdan söz etmezken, UMH sözcüsü Tarhuna, Mizde, el-Vişka ve Sirte içerisinde sivillere ‘ordunun mevcut olduğu alanlardan uzaklaşma’ çağrılarını yineledi. UMH, bölgede sıkışan siviller için güvenli koridorların belirleneceğine dikkati çekti.
LUO’nun önemli bir üssü olan ve yerel bir insani güç sağlayan, başkentin 65 km güneydoğusundaki Tarhuna yakınlarında askeri faaliyetler hakkında bilgi sağlandıktan sonra UMH’nin yürüttüğü Burkan el-Gadab operasyon odası, Gasr Garabulli’den el-Kavia’ya kadar sahil yolunun kapatıldığını açıkladı. Operasyon odası, LUO kuvvetlerinin bölgeye gelişi güzel şekilde saldırı gerçekleştirdiğini ifade etti.
UMH güçleri, Tarhuna halkına broşürler dağıtarak, ‘evlerinde kalma, militanların bulunduğu alanlardan uzak durma ve evler arasında bulunmama’ çağrısı yaptı. Burkan el-Gadab operasyonu odası, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, “Her militan, karadan ve havadan güçlerimizin hedefindedir” dedi.
UMH güçleri, Tarhuna’yı LUO’dan kurtarmak için farklı cephelerde saldırılar gerçekleştirdi. Çatışmalar sırasında taraflar, ağır silahlar kullanan taraflar, Tarhuna’daki çeşitli bölgelerde bulunan kuvvetlerine takviyeler gerçekleştirdi.

BM Libya Misyonu’ndan barış çağrısı
Öte yandan Birleşmiş Milletler (BM) Libya misyonu, 22 Mayıs’ta yayınladığı kısa bir açıklamada, Tarhuna şehri çevresinde meydana gelen gelişmeleri ve askeri faaliyetleri büyük bir endişeyle takip ettiklerini duyurdu. Misyon, tüm taraflara ‘uluslararası insan hakları çerçevesinde taahhütlerini yerine getirme’ çağrısı yaptı. Misyon ayrıca, ‘sivilleri hedef alan her türlü eylemden kaçınılması, kamu ve özel mülkiyete kasıtlı olarak zarar verilmemesi gerektiğini belirterek, askeri tırmanışın durdurulması ve barışçıl seçeneklere öncelik verilmesi’ çağrısında bulundu.



Irak parlamentosu cumhurbaşkanı seçimi oturumunu erteledi

Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
TT

Irak parlamentosu cumhurbaşkanı seçimi oturumunu erteledi

Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)

Irak parlamentosu, cumhurbaşkanlığı seçimi için yapılması planlanan oturumu erteledi. Bu karar, Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi’nin Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği’nden (KYB) gelen ‘oturumun ertelenmesine’ yönelik talebi almasının ardından alındı.

Temsilciler Meclisi Başkanlığı Basın Ofisi, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, Halbusi’nin 27 Ocak Salı günü gerçekleşmesi planlanan ve cumhurbaşkanının seçilmesi için düzenlenen oturumun ertelenmesi talebini aldığını bildirdi. Açıklamada, erteleme talebinin iki parti arasında daha fazla görüşme ve anlaşma sağlanması amacıyla yapıldığı ifade edildi.

Cumhurbaşkanlığı için aday olan 19 kişi, Irak Anayasası’na uygun şekilde adaylık şartlarını yerine getirdikten sonra hem Irak Temsilciler Meclisi hem de Federal Yüksek Mahkeme’den onay aldı.

Adaylar arasındaki yarış, özellikle iki isim üzerinde yoğunlaşıyor: KDP adayı Fuad Hüseyin ve KYB adayı Nizar Amidi.

Diğer yandan Şii Koordinasyon Çerçevesi dün KDP ve KYB heyetlerini ayrı ayrı toplantıya çağırdı. Toplantının amacı, heyetlerin görüşlerini tartışmak ve cumhurbaşkanlığı seçimini anayasal süresi içinde gerçekleştirecek bir anlaşmaya varılmasını sağlamaktı; böylece anayasal takvim ve ulusal yükümlülükler de korunacaktı.

Iraklı siyasi kaynaklara göre, KDP lideri Mesud Barzani ve KYB lideri Bafel Talabani’nin, Kürt bileşeni için yüksek makamların dağıtımı mekanizmasına uygun olarak tek bir uzlaşı adayı belirleme konusunda anlaşamadıkları bildirildi. Bu nedenle her iki partinin adayı, doğrudan oylama yoluyla parlamentoda birbirleriyle yarışacak.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, tüm Kürt partileri ve parlamentodaki bloklar arasında bir uzlaşı sağlanamaması nedeniyle cumhurbaşkanlığı adayının seçimi sürecinin birçok engelle karşılaşacağını belirtti. Diğer bir zorluk ise parlamentodaki diğer blokların hangi adayı destekleyecekleri konusunda kararsız olması. Bu durum, özellikle toplam 329 milletvekilinin üçte ikisinin sağlanması gereken parlamentoda oturum açılması gerektiğinden, seçim sürecinin uzamasına yol açabilir.


Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

Financial Times bugün yayımladığı haberde, İsrail’in ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yeni bir 10 yıllık güvenlik anlaşması görüşmelerine hazırlanmakta olduğunu bildirdi. Amaç, İsrail’in milyarlarca dolarlık nakit yardımlar olmadan da Amerikan askeri desteğini sürdürmesini sağlamak olarak aktarılıyor.

İsrail Savunma Bakanlığı’nda mali danışman olarak görev yaparken istifa eden Gil Pinhas Financial Times’a verdiği demeçte, önümüzdeki haftalarda yapılması beklenen görüşmelerde İsrail’in nakit yardımlar yerine ortak savunma projelerini önceliklendirmeyi planladığını belirtti. Pinhas, “Bu bağlamda ortaklık, sadece finansman meselesinden daha önemli… Parayla ölçülemeyecek birçok husus var. Konuya daha geniş bir bakış açısıyla yaklaşılmalı” dedi.

Pinhas, İsrail’in Amerikan silahlarını satın almak için kullanabileceği yıllık yaklaşık 3,3 milyar dolarlık doğrudan mali desteğin ‘müzakere edilebilecek ve kademeli olarak azaltılabilecek bir unsur’ olduğunu ifade etti. ABD ve İsrail hükümetleri, 2016 yılında imzalanan 10 yıllık bir mutabakat zaptıyla 38 milyar dolarlık askeri yardım taahhüdünde bulunmuştu; bunun 33 milyar doları askeri teçhizat alımı için hibe, 5 milyar doları ise füze savunma sistemleri için ayrılmıştı. Bu anlaşmanın süresi Eylül 2028’de sona eriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, iki hafta önce Reuters’a yaptığı açıklamada, önümüzdeki on yıl içinde İsrail’in Amerikan askeri yardımlarına olan bağımlılığını ‘kademeli olarak azaltmayı’ umduğunu söylemişti. Netanyahu, ülkesinin yabancı askeri yardımlara bağımlı olmaması gerektiğini vurgularken, tam bağımsızlık için net bir takvim açıklamadı.

Economist dergisine verdiği bir röportajda ise Netanyahu, “Önümüzdeki on yıl içinde askeri yardımları kademeli olarak azaltmak istiyorum” dedi ve söz konusu azaltımın sıfıra inip inmeyeceği sorusuna “Evet” yanıtını verdi.

gtyh
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

Netanyahu, ABD’ye yaptığı son ziyarette Başkan Donald Trump’a İsrail’in “Washington’un yıllar boyunca sağladığı askeri yardımları büyük ölçüde takdir ettiğini, ancak artık güçlü bir ülke haline geldiğini ve olağanüstü yetenekler geliştirdiğini” söylediğini açıkladı.

Geçtiğimiz aralık ayında Netanyahu, İsrail’in diğer ülkelere bağımlılığı azaltmak amacıyla bağımsız bir silah endüstrisi geliştirmek için 350 milyar şekel (110 milyar dolar) harcayacağını duyurmuştu.


Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.