Sudan: Beşir’in partisi siyasi çıkmazda

Sudan'daki İslami hareket, geniş bir tabana sahip partinin siyasetten uzaklaştırılmasının adil olmadığını düşünüyor (AP)

Muhammed İsmail Ali
Sudan’da eski rejimin tasfiyesi ve yolsuzlukla mücadele için kurulan komite tarafından alınan kararlar, halk devrimi öncesinde ülkeyi 30 yıl boyunca yöneten eskiden Ömer el-Beşir’in liderliğini yaptığı İslami Hareket Partisi’ni yakın zamanda çıkması oldukça zor olan bir çıkmaza sürükledi. Bu kararlar genel olarak örgütün liderlerinin mali yolsuzluklarının açığa çıkarılmasına ve örgütün fonlarına, gayrimenkullerine ve milyarlarca dolar değerindeki arazilerine el konulmasına odaklanıyor.
Sudan'daki “İslami Hareket” liderliği, komitenin kararlarını sert bir şekilde kınadı ve bunun yasal herhangi bir dayanak olmaksızın bütünüyle siyasi bir girişim olduğu değerlendirmesinde bulundu.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre gazeteye konuşan hareketin liderlerinden Ömer Osman şunları söyledi:
“Her iktidar döneminde olumlu gelişmelerin yanı sıra olumsuz durumlar yaşanır. İslami Hareket Partisi iktidarı elinde bulundurduğu dönemde yaşanan istenmeyen yanlışlardan ve hatalardan muaf değildir. Fakat aynı zamanda çeşitli alanlarda başarılar da elde etti. Ülkede geniş bir tabana sahip partinin siyasi çalışmadan uzaklaştırılması adil değildir. İslami Hareket’in ve liderlerinin yolsuzlukla herhangi ilişkisi yoktur. Bütün bunlar hareketi politik olarak devre dışı bırakmak için atılan iftiralardan ibarettir. Sudan halkının bilinçli olduğunu ve bu tür oyunlara kanmayacağını biliyoruz. İslami Hareket’in ülke içerisinde ciddi bir ağırlığı var ve herhangi bir komite ya da güç hareketin uluslararası hukuk kapsamındaki haklarını elinden alamaz.”

Devrim talepleri
Diğer taraftan Komite Başkanı Salah Mana Independent Arabia’ya verdiği demeçte, İslam Hareket’in 30 yıllık iktidar döneminde yasa dışı şirketler aracılığıyla muafiyetler, gayrimenkuller ve ticari işlemler de dahil olmak üzere bir dizi alanda tam teşekküllü suçlar işleyerek ülke fonlarını yağmaladığını ifade etti. Devletin organlarının ve kaynaklarının haksız bir şekilde kontrol edildiğini belirten Salah sözlerini şöyle sürdürdü:
“Şu an Sudan halkı, milyarlarca lira değerinde olduğu tahmin edilen gayrimenkullerin ve taşınır malların komite tarafından geri alındığını biliyor. Bu, İslami Hareket olarak nitelendirilen partinin herhangi bir ilkeye uymaksızın yaptığı yolsuzluğun ne dereceye vardığını gösteriyor. Komitenin amacı, tek partili devleti tasfiye etmek ve vatanı yeniden inşa etmektir. Ayrıca komite, yasal prosedürlere uyulduğu sürece kişisel hesapların tasfiyesi ilkesinden hareket etmiyor. Bütün yapılanlar aynı zamanda devrimin talepleri içinde yer alıyor.”

Yasal ihlaller
Komitenin ‘yardım kuruluşu ve gönüllü çalışma’ adı altında faaliyet gösteren, fakat ticari işlemler yapan ve ülkedeki diğer şirketlerle rekabete giren şirketlere sahip olmakla yasaları ihlal eden organizasyonlar bulunduğunu tespit ettiğini belirten Mana şöyle devam etti:
“Maalesef bu fonlarla Müslüman Kardeşler'in Sudan ve diğer ülkelerdeki faaliyetleri finanse ediliyordu. Tanzanya, Çad, Kamerun ve Senegal dahil 12 Afrika ülkesinde bu örgütün şubelerinin bulunduğunu ve bu şubeler aracılığıyla ticari ve gayrimenkul yatırımlarını yönettiklerini tespit ettik. İslami Hareket Partisi hiçbir şekilde bu kararlara karşı koyamaz. Sudan halkı devrimi ve yolsuzluk karşısındaki hedeflerini korumak için birlik oldu. Komisyon, bu örgütün tüm fon kaynaklarını kurutarak terörizmle ilgili yolsuzluğa darbe vurma görevine devam ediyor.”

İdari prosedürler
Sudan Adalet Bakanı Nasreddin Abdülbari, şahsi mülkiyet olduğu gerekçesiyle ‘eski rejimin liderlerinin fonlarına el konulmasını’ eleştiren hukukçulara cevaben Twitter hesabı üzerinden yaptığı bir paylaşımda şunları söyledi:
“Bu fonlar şahsi değildi. Halka ait olan parayı geri alıyoruz ve hiç kimsenin mülküne el koymuyoruz. Bunu, eski rejimin tasfiyesine ilişkin çıkarılan kanunun bazı hükümlerini oluştururken dikkate aldığımız Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi’ne dayanarak yapıyoruz. Eski hükümetin liderleri de idari prosedürlerle kamu fonlarına el koydular. Aynı idari prosedürlerle halk bugün hakkı olan parayı geri alıyor.”

Siyasi tecrit
Eski rejimin tasfiyesi ve yolsuzlukla mücadele için kurulan komite halk devrimi öncesinde ülkeyi 30 yıl boyunca yöneten İslami Hareket’in oluşturduğu siyasi yapıyı ve güç ilişkileri ağını ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Yasa, Ömer el-Beşir döneminde iktidarda olan Ulusal Kongre Partisi'nin feshedilmesini ve partinin Sudan'daki siyasi örgütler ve organizasyonlar arasından çıkarılmasını öngörüyor.
Aynı zamanda yasada, eski rejimin sembol isimlerinin ve unsurlarının en az on yıl süreyle siyasi olarak herhangi bir faaliyette bulunmamaları, partinin mallarına el konulması ve parti üyelerinin yasa dışı bir şekilde el koymuş oldukları fonların ve mülklerin geri alınması öngörülüyor.
Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk, eski rejimin tasfiyesi doğrultusunda oluşturulan komitenin hiçbir şekilde intikam amacı gütmediğini belirttiği açıklamasında, komitenin amacının Sudan halkının onurunu korumak olduğunu vurgulamıştı. Ayrıca halkın yağmalanan servetinin komite aracılığıyla geri alınması için böyle bir adımın atıldığına dikkat çekerek, bu kararın Egemenlik Konseyi’ndeki ortaklarla yapılan bir toplantıda alındığını ifade etmişti.