Sudan Başbakanı Hamduk’tan suçluların cezasız kalmayacağı vurgusu

Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk. (AP)

Sudan Meslek Grupları Birliği, Geçici Egemenlik Konseyi ve Geçici Bakanlar Kurulu'ndan ordu karargahı önünde düzenlenen barışçıl oturma eyleminin birinci yıl dönümü olan önümüzdeki 3 Haziran’ın milli yas günü olarak ilan edilmesini istedi.
Ömer el-Beşir'in görevden alınmasına ve İslamcı kanada ait rejiminin devrilmesine yol açan protestolara öncülük eden Meslek Grupları Birliği dün yaptığı basın açıklamasında, Hartum'daki Ordu Genel Komutanlığı önünde ve ülkenin diğer bölgelerinde bulunan meydanlarda oturma eylemi yaparken ölenler için yas ilan edilmesine yönelik olarak geçici hükümetten cevap beklenildiğini kaydetti.
Ayrıca ülke içinde ve dışında tüm resmi kurumlarda bayrakların yarıya indirilmesini talep etti. Başbakan Abdullah Hamduk, Sudan Meslek Grupları Birliği’nin talebiyle eş zamanlı olarak açıklamalarda bulundu.
Hamduk açıklamasında, kurtarma rejimini dağıtma, adalet yönetimini koruma ve suçluların cezasız kalmaması konusunda aldığı kararlara dikkat çekti.
Başbakan Abdullah Hamduk perşembe günü erken saatlerde bazı gazetelerin genel yayın yönetmenleriyle bir araya geldi.  Hamduk yaptığı görüşmede, Sudan'ın nasıl bir kanun çerçevesi içinde yönetileceğine ve ülkenin kalkınması için nasıl sağlam bir yapının üzerine kurulacağına dair anlaşmaya varmak için ülkenin önünde duran fırsatlara değindi. Hükümetinin temel sorunlarından birinin barış meselesi olduğunu vurguladı.
El-Ceride gazetesinin haberine göre Başbakan Hamduk, barış antlaşmasının tek taraflı imzalanmasının herhangi bir uzlaşı sağlamayacağını, sosyal uzlaşmanın sağlanarak takip edilmesi gerektiğini söyledi. Barışın sadece hükümet ve idare şekli üzerinde anlaşmaya varıldıktan sonra gerçekleşeceğini vurgulayan Hamduk “Bizler çok sayıda orduya sahibiz. Tek bir milli orduya sahip olmamız gerekiyor” ifadesini kullandı.
Güney Sudan’ın başkenti Juba'da önceki hükümet ve geçici hükümet ile savaşan silahlı hareketler arasında müzakereler devam ediyor. Söz konusu silahlı hareketlerin başlıcaları olarak Abdülaziz Hulu liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi ve Abdulvahid Muhammed bin Nur liderliğindeki Sudan Kurtuluş Hareketi olarak ön plana çıkıyor.
Başbakan Hamduk, müzakereye katılmayan bu iki liderin barışın sağlanabilmesi için diyalog masasına oturması gerektiğinin önemini vurguladı.
Dış siyasette dengeli ilişkiler kuracağının sözünü veren Hamduk, mevcut düzende tarafsız rol oynamanın hiç de kolay olmayacağının altını çizdi. Hamduk sözlerini şöyle sürdürdü:
"Güney Sudan'da stratejik ilişkiler kurmaya, aynı zamanda da Mısır ve Etiyopya ile sonsuza kadar devam edecek olan ilişkileri korumaya çalışıyoruz. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirliği ile olan ilişkilerimiz de son derece iyi.”
Hamduk, dış dünya ile siyasi ilişkilerinin kopuk olduğuna dikkat çektiği açıklamasında önceki rejimin dış politikası yüzünden tecrit edildiğini vurguladı.
Başbakan Hamduk, Birleşmiş Milletler-Afrika Birliği Darfur Misyonu’na (UNAMID) alternatif olarak gönderilmesi beklenen siyasi elçi hakkında da şunları söyledi:
"Birleşmiş Milletler’den ihtiyacımıza yönelik geçiş konularına yardımcı olması için bir elçi göndermesini istedik. Elçinin özellikle barış harekatı ve Marshall Planı’na benzeyen bu harekatın yüksek maliyeti hakkında yardımcı olmasını bekliyoruz. “
Hamduk, hükümetin ilk etapta ulusal egemenliği kesinlikle ihmal etmeyeceğini belirterek gönderilmesi istenen elçinin herhangi askeri bir bileşen olmadan tüm Sudan'ı kucaklayacağını ve sadece geçiş süreci için yardım edeceğini ifade etti.
Uygulanabilir adaleti ve ceza yaptırımını geçiş sürecini düzenleyen anayasal belgenin önemli bir parçası olarak gördüğünü vurgulayan Hamduk,”Ruanda ve Güney Afrika’da olduğu gibi sorunlu tarihimiz hakkında fikir birliğine varmaya ihtiyacımız var” dedi. Hamduk ayrıca 30 Haziran’da kurulan rejimin dağılmasının ve militanları tarafından yağmalanan paraların yeniden iade edilmesinin de önemine dikkat çekti.
Siviller ve askerler arasındaki deneyim ortaklığını öven Hamduk açıklamasına şöyle devam etti:
“Açıkçası ben siviller ve askerler arasındaki ortaklık konusunda Sudanlıların deneyimlerine hayranım. Özellikle deneyimler başarısızlığa uğradığında ve ülke savaşa sürüklediğinde söz konusu ortaklık karşısında duyduğum hayranlık daha da artıyor.”
Hamduk, bahsettiği bu ideal modelin sabırla gerçekleşeceğine işaret ederken bu işin çok da kolay olmayacağını kaydetti.
Önlerinde birçok komplikasyonun olduğuna dikkat çeken Hamduk,  önlerinde durumu kabullenmekten başka bir seçenek olmadığını söyledi.