Washington’un WHO ile ilişkisini kesmesine uluslararası toplum tepkili

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını, zaten gergin olan ABD - Çin ilişkilerini daha da gergin bir hale getirdi. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) Washington-Pekin anlaşmazlığına katılımı ise küresel eleştirilere neden oldu. Avrupa Birliği (AB), dün, ABD'yi WHO ile ilişkisini kesme kararını ‘gözden geçirmeye’ çağırdı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell tarafından yapılan ortak açıklamada “WHO’nun salgına verilen küresel yanıtı şuan ve gelecekte yönetebilmeye devam etmesi gerekiyor. Bu nedenle herkesin katılımı ve desteği gerekiyor. Bu iki hususa acil ihtiyaç var. ABD’yi açıkladığı kararı yeniden gözden geçirmeye çağırıyoruz” ifadeleri kullanıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü, ABD'nin koronavirüs patlak verdiğinden bu yana Çin’in yanında olmakla suçladığı WHO ile ilişkisinin sona erdiğini duyurmuştu. Basın toplantısında yaptığı açıklamada “WHO, ihtiyaç duyulan ve beklediğimiz reformları gerçekleştirmediği için biz de bugün WHO ile olan ilişkimizi bitiriyoruz. Dünya Sağlık Örgütü'ne sağlanan fonları, hak eden acil küresel sağlık örgütlerine aktaracağız” ifadelerini kullanmıştı.
Almanya Sağlık Bakanı Jens Spahn, ABD’nin Dünya Sağlık Örgütü ile ilişkilerini kesmesinin ‘küresel sağlık için ciddi bir aksilik’ olduğunu söyledi. Spahn, WHO’nun yeniden biçimlendirilmesi gerektiğini söyleyerek Twitter hesabından açıklamalarda bulundu. Alman bakan, Trump’ın örgütle ilişkilerini kesmesinin ardından, AB’nin finansal olarak daha fazla taahhütte bulunmasını gerektiğini söyledi.
Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin kararına ilişkin, “Washington, dünyanın salgınla mücadele etmede kenetlenmeye ihtiyaç duyduğu bu zamanda, sağlık alanındaki etkileşimle ilgili uluslararası hukuka ve işbirliğine darbe vuruyor” ifadelerini kullandı. Şarku’l Avsat’ın Sputnik haber ajansından aktardığı habere göre, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Cuma günü geç saatlerdeki basın toplantısında yaptığı açıklamada şöyle söyledi:
“Dünyanın salgınla mücadelede çabalarını pekiştirmesi gerekiyor; Washington ise sağlık sektöründeki işbirliğine dair uluslararası kanuni temelleri yıkıyor. ABD, bunun yerine dünyaya ne teklif edebilir? Salgın döneminde Amerikan sağlık sisteminde ortaya çıkan üzücü tablo, Washington'a bu alandaki liderlik hakkında konuşmak için şans bırakmıyor.”
Trump, ABD’nin WHO’dan çekilme sürecini ‘başlatacağını’ söyledi. Beyaz Saray bahçesinde yaptığı açıklamada Pekin’in koronavirüsü ele alış şekli hakkındaki öfkesini gösteren Trump, reform uygulamakta başarısız olmakla suçladığı WHO’nun Çin’in açıklamalarına daha fazla itimat ettiğini vurguladı.
Trump geçen ay da WHO’ya aktarılan fonların askıya aldığını bildirmiş, bu karar diğer ülkeler ve sağlık uzmanları tarafından kınanmıştı.
Trump, “Çin’in Vuhan virüsü salgınını gizlemesi, bunun tüm dünyaya yayılmasına yol açtı” ifadelerini kullanmıştı.
ABD, 105 bin 557 can kaybı ile, Kovid-19 bilançosunun en yüksek olduğu ülke sayılıyor.