İsrail, 13 yıldır Ürdün Vadisi'nin ilhakına zemin hazırlıyor

Batı Şeria'daki Haris kasabası sakinleri, topraklarına Rivava yerleşim birimi için el konulmasını protesto etti (AFP)

İki insan hakları örgütü tarafından hazırlanan rapora göre İsrail’de son 13 yıl zarfında yönetime gelen hükümetler, güvenlik birimleri ve yerleşim otoriteleri görev yaptıkları süre zarfında yürüttükleri saha operasyonları ile Ürdün Vadisi’nin ilhakına zemin hazırladı.
‘Haqel İnsan Hakları için Dayanışma’ ile ‘Kerem Navot Batı Şeria’daki Filistin Topraklarının Yağmalanmasını İzleme’ örgütlerinin ortak hazırladığı rapor, İsrail hükümetinin gizlemeye çalıştığı ancak örgütlerin mahkeme izniyle elde ettiği verilere dayanıyor. Buna göre Binyamin Netanyahu ve Ehud Olmert liderliğindeki İsrail hükümetleri, toprakları kontrol altına almak ve Yahudi yerleşim yerleri için kullanmak amacıyla özellikle Ürdün Vadisi'ndeki Filistinli çiftçilere yönelik tahliye emri almak için çalıştılar. İsrail ordusuna ait Sivil İdaresi, 2005-208 yılları arasında Filistinliler aleyhinde 670 farklı tahliye kararı aldı.
Kerem Navot ismi, 1. Krallar 21 kitabındaki İsrail Kralı Ahab ve eşi İzebel’in konu alındığı bölümde geçiyor. Ahab ve İzebel’in çiftçi olan Navot’un arazisini vahşi bir şekilde ele geçirişleri konu ediliyor. Kuruluşun ismi de İsrail’in işgalci politikaları ve yerleşimcilik için zemin hazırlaması dolayısıyla buradan geliyor. Zira yapılan değerlendirmelerde Tevrat’a göre Filistin topraklarının yağmalanması haram kabul ediliyor.
Kerem Navot kuruluşunun kurucusu Dror Etkes, İsrail’in uygulamalarına dair şunları söyledi:
“Tahliye emirlerinin yerini incelediğimizde, İsrail'in Ürdün Vadisi’ne uzun yıllardır yatırım yaptığını ve burayı ilhak etme yolunda çabaladığını açık bir şekilde görüyoruz. Tahliye emirleri sayısındaki artış da bunu gösteriyor.”
Haqel kuruluşu avukatı Quamar Mishriqi de söz konusu emirlerin, işgal otoritelerinin artık devlet arazisi olarak kayıtlı olan alanlara el koymakla yetinmediğini, Filistinlilere ait topraklara da el koyduğunu gösterdiğine işaret etti. İşgal yasalarının dahi ihlal edildiğini belirten  Mishriqi, “İsrail, Batı Şeria'da devlet arazisi olduğu gerekçesiyle yaklaşık 1,2 milyon dönüme el koydu. Bugün ise yerleşim yerlerinin genişletilmesi amacıyla bunlara yeni alanlar ekliyor” dedi.
Başbakan Netanyahu, Ürdün Vadisi ve kuzey Ölüdeniz topraklarını İsrail'e ilhak edeceğini, burada ve yerleşim yerlerinde İsrail yasalarının uygulanacağını açıklamıştı. Yerleşim Birimleri Konseyi Başkanı Yossi Dagan de dün Netanyahu’ya, ilhakın Batı Şeria’nın kuzeyindeki bir bölgeyi de kapsaması talebinde bulundu. Ariel Şaron hükümeti, Gazze Şeridi ve kuzey Batı Şeria'dan ayrılma planının bir parçası olarak 2005'te dört yerleşim bölgesini boşaltmıştı. Bu yüzden söz konusu yerleşim yerlerindeki boş binalar şu an yeni yerleşimcileri bekliyor.
Benny Gantz liderliğindeki Mavi-Beyaz İttifakı’ndan bazı bakanların ilhak kararının uygulanmasını sorgulamasına rağmen aralarından bazı yetkililer dün “Parti, planı engelleyemeyeceğini düşünüyor” açıklamalarında bulundu. Bakan Zeev Eklin dün İsrail radyosunda yaptığı açıklamada “Planı uygulayıp uygulamamak Netanyahu’nun elinde” dedi. Söz konusu yetkililer, kararlaştırılan bir adımın ancak geniş bir destek ile uygulanabileceğini umduklarını ancak şu an bu planı durduramayacaklarını anladıklarını belirtti.
Partiden bir kaynak ise koalisyon anlaşmasının Netanyahu'yu ilhak yasasını geçirmeden önce Gantz ile istişare etmek zorunda bıraktığını, Gantz’ın ise ilhak kararını tek taraflı almayı kabul etmediğini aktardı. Nitekim Washington da tek taraflı bir uygulama ya da bölgenin istikrarsızlaştırılmasını istemiyor. Likud Partisi Sözcüsü konuya dair şunları söyledi:
“Koalisyon anlaşması, hükümete Netanyahu'nun arazi ilhak meselesinde hareket etme özgürlüğü veriyor. 29’uncu maddede, Başbakan Netanyahu'ya ilhak konusunda harekete geçme özgürlüğü tanındığı açıkça öngörülüyor. O ise belirlenen zaman çizelgesine göre bunu temmuz ayı başlarında uygulamayı ve yasanın hızlıca geçirilmesini amaçlıyor. Mavi-Beyaz bu süreci engellemeyeceği sözü vermişti” açıklamalarında bulundu. Bu anlaşmadaki herhangi bir arızanın koalisyonu zedeleyeceği belirtildi. Gantz’ın yakınları ise muhalefete geçmekten çekinmeyeceklerini vurguladı. 
Ancak Bakan Eklin uyguamayla ilgili olarak birkaç gün veya hafta gecikme olabileceğini ifade etti. Eski İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Yaakov Amidror dün sabah Maariv gazetesine verdiği demeçte, güvenlik koordinasyonunun sona ermesi ve Batı Şeria'nın bazı kısımlarını ilhak yaklaşımının ardından ordunun burada patlak verecek üçüncü bir intifadaya hazır olması gerektiğini söyledi.
Aynı zamanda “Batı Şeria'daki güvenlik operasyonlarının yüzde 90'ı ordu ve Şin Bet sayesinde gerçekleşti. Güvenlik koordinasyonunun sona ermesinden sonra Batı Şeria'da durumun daha da zor olacağı ifade ediliyor. Ordu’nun Batı Şeria’daki bölgelerin ve yerleşim yerlerinin İsrail egemenliğine girişi hakkındaki siyasi kararlara uygun olarak Batı Şeria'da faaliyet göstermeye hazır olması gerektiği kaydediliyor.