عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

İran, akaryakıt zammı protestolarında 230 kişinin öldüğünü, 2 binden fazla kişinin ise yaralandığını açıkladı

İran'da geçtiğimiz Kasım ayında patlak veren protestolardan bir kare (AP)
İran'da geçtiğimiz Kasım ayında patlak veren protestolardan bir kare (AP)
    Londra/Şarku’l Avsat
TT
TT

İran, akaryakıt zammı protestolarında 230 kişinin öldüğünü, 2 binden fazla kişinin ise yaralandığını açıkladı

İran'da geçtiğimiz Kasım ayında patlak veren protestolardan bir kare (AP)
İran'da geçtiğimiz Kasım ayında patlak veren protestolardan bir kare (AP)

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politikalar Komisyonu Başkanı ve Kum Milletvekili Mücteba Zulnur, hükümetin geçtiğimiz Kasım ayı ortalarında akaryakıt fiyatlarına yüzde 300 civarında zam yapma konusunda aldığı ani kararın ardından patlak veren protesto gösterilerinde yaşanan şiddet olaylarında 230 kişinin öldüğünü açıkladı.
Zulnur bugün yaptığı ve İran'ın yarı resmi ajansı ISNA tarafından aktarılan açıklamasında, “Altısı güvenlik güçlerinden olmak üzere toplam 230 kişi öldü” ifadelerini kullandı. Zulnur ayrıca ülke geneline yayılan protestolarda iki binden fazla kişinin yaralandığını belirtti.
Bununla birlikte güvenlik güçleri arasındaki yaralanmalarla birlikte toplam yaralı sayısının 5 bin olduğunu kaydeden Zulnur, “Güvenlik güçleri enerjilerini saldırı için değil, savunma için kullandılar” dedi.
Zulnur protestolar sırasında ayrıca 497 hükümet binasının ağır hasar gördüğünü, 991 banka şubesinin yakıldığını ve sivillere ait 422 arabanın yanı sıra 123 benzin istasyonunun kullanılamaz hale getirildiğini aktardı.
Hükümet binaları ve kamu malları ile ilgili maddi kayıplarla ilgili olarak ise Zulnur, güvenlik güçleri tarafından kullanılan 230 arabanın yakıldığını, 569 araba ve motosikletin de hasar gördüğünü söyledi.
Öte yandan bu açıklama, İçişleri Bakanı Abdulrıza Rahmani Fazli’nin ülkesinin son protestolar sırasında ölen, yaralanan ve gözaltına alınanların sayısını duyuracağını açıklamasından 48 saat sonra yapıldı.
İçişleri Bakanı Fazli, İran Devlet Televizyonu’na verdiği röportajda, öldürülenlerin yüzde 20'sinin yani 40 ila 45 kişinin ruhsatsız silahla öldürüldüğünü söyledi ve onları ‘şehitler’ olarak niteledi.
Bakan Fazli, olayların üzerinden yaklaşık yedi ay geçmiş olmasına rağmen protestolar sırasında ölenlerin sayısının açıklamamasını, İran'da ‘iç savaş çıkarmaya çalışan düşmanlar’ olduğunu söyleyerek, haklı göstermeye çalıştı. Fazli ABD'yi İran’da bir ‘Suriye modeli’ arayışında olmakla suçladı.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

İsrail Hamaney'i hedef alırken, İran ‘bölgesel savaş’ ile karşılık verdi

Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından duman yükseliyor (DPA)
Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından duman yükseliyor (DPA)
TT
TT

İsrail Hamaney'i hedef alırken, İran ‘bölgesel savaş’ ile karşılık verdi

Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından duman yükseliyor (DPA)
Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından duman yükseliyor (DPA)

İran, ABD'nin ‘Destansı Öfke’ ve İsrail'in ‘Kükreyen Aslan’ operasyonlarına yanıt olarak dün Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Ürdün ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ni (IKBY) hedef alarak saldırıya uğrarsa ‘bölgesel savaş’ başlatacağı tehdidini yerine getirdi.

İran, bölgedeki ABD üslerini ve tesislerini füzeler ve insansız hava araçları (İHA) ile hedef aldı. Bu füzelerin ve İHA’ların bir kısmı sivil bölgelere düştü. İran, Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını duyurarak, çatışmayı sınırları dışındaki birçok alana yaydı.

Washington, İran'daki askeri tesisleri hedef alan ‘büyük çaplı savaş operasyonlarının’ başladığını duyururken, İsrail ise saldırılarının İran'daki askeri liderleri ve tesisleri, hava savunma sistemlerini ve füze fırlatma alanlarını hedef aldığını açıkladı.

Kaynaklar, İran rejiminin kalbi olan Tahran'daki Pastör (Pasteur) mahallesine saldırılar yapıldığını ve ayrıca İsfahan, Kum, Kirmanşah, Şiraz, Tebriz, kıyı bölgeleri ve petrol sahalarındaki İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) merkezlerinin hedef alındığını bildirdi.

fvfe
Dün Bahreyn'in başkenti Manama'da İran'ın saldırısına hedef olan bir tesis (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, operasyonun amacının ‘yakın tehditleri ortadan kaldırmak’ ve İran'ın füzelerini ve füze endüstrisini yok etmek olduğunu söyledi.

İran'ın nükleer silah elde edemeyeceğini vurgulayan Trump, İranlıları hükümetlerini ‘kontrol altına almaya’ çağırdı ve DMO'ya silahlarını bırakması, aksi takdirde ‘kesin ölümle’ karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.

İran liderliği ve Washington'ın saldırılarda liderliğin etkisiz hale getirildiğine inanıp inanmadığına ilişkin olarak Trump şunları söyledi:

“Büyük bir kısmı, evet. Her şeyi bilmiyoruz, ama büyük bir kısmı. Çok güçlü bir saldırıydı.”

Bir sonraki liderlik ve İran'da yeni bir liderin belirlenip belirlenmediği sorulduğunda ise Trump, yeni liderin kimliği hakkında “Evet, çok iyi bir fikrimiz var” yanıtını verdi.

Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a yönelik saldırıların ‘gerekli olduğu sürece’ devam edeceğini söyledi.

Netanyahu, İran'ın Dini Lideri Ali Hamaney'in öldürüldüğüne dair ‘işaretler’ olduğunu da sözlerine ekledi.

İsrail medyası Hamaney'in öldüğünü doğrularken, Tahran, Hamaney ve diğer üst düzey yetkililerin öldürüldüğünü yalanladı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hamaney'in ‘bildiği kadarıyla hayatta’ olduğunu söyledi.

DMO'ya yakın Fars Haber Ajansı, aralarında Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da olduğu üst düzey yetkililerin ‘sağlık durumlarının iyi’ olduğunu bildirdi.

İranlı yetkililer, tüm ABD üsleri ve çıkarlarının ‘meşru hedefler’ olduğunu belirterek, misillemenin devam edeceğini teyit ettiler. DMO, İsrail'e füze saldırıları başlatıldığını duyurdu. İsrail şehirlerinde sirenler çaldı.

DÜNYA

ABD ve İsrail, BM’de İran'a yönelik saldırılarını savundu

BMGK, New York'ta İran’a yönelik saldırılar üzerine acil toplandı (EPA)
BMGK, New York'ta İran’a yönelik saldırılar üzerine acil toplandı (EPA)
TT
TT

ABD ve İsrail, BM’de İran'a yönelik saldırılarını savundu

BMGK, New York'ta İran’a yönelik saldırılar üzerine acil toplandı (EPA)
BMGK, New York'ta İran’a yönelik saldırılar üzerine acil toplandı (EPA)

ABD ve İsrail, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) dün düzenlediği acil toplantıda, İran'a yönelik saldırılarının meşruiyetini savundu. İran, saldırılarda sivillerin öldürülmesini ‘savaş suçu” olarak değerlendirdi.

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, “Uluslararası toplum her zaman basit ve gerekli bir ilkeyi onaylamıştır: İran nükleer silaha sahip olamaz.  Bu siyasi bir mesele değil, küresel güvenlik meselesidir. Bu nedenle ABD yasal işlem başlatıyor” dedi. Waltz, ‘Tahran’ın görmezden geldiği’ onlarca BMGK kararını ve nükleer programı ile ilgili müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Eylül ayında İran'a yeniden uygulanan BM yaptırımlarını örnek gösterdi.

vbgh
ABD Büyükelçisi Mike Waltz, BMGK’nın acil toplantısında konuşurken (AFP)

Waltz, “Dünya, bu yılın başlarında İran rejiminin masum vatandaşlara karşı işlediği katliamı gördü” diye ekledi.

İran’ın BM Daimi Temsilcisi Amir Said İravani’nin toplantıya katılmasına da değinene Waltz, ‘bunun bu kurumu alay konusu haline getirdiğini, ancak BM’nin ahlaki netlikten yoksun olduğu durumlarda ABD'nin bunu koruduğunu’ söyledi. Donald Trump yönetimi ise BM’yi ‘barışı koruma görevini yerine getirememekle’ suçladı.

İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon ise, yalnızca İsrail ve ABD ortak saldırılarını eleştiren, İran'ın İsrail ve bazı Arap ülkelerine misilleme olarak düzenlediği saldırıları eleştirmeyen bazı BMGK üyelerini ‘ikiyüzlülükle’ suçlayıp kınadı.

df
İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, BMGK’nın İran konulu acil oturumunda konuşurken (EPA)

Danon, “Biz dürtüsel ya da saldırgan bir tavırla hareket etmedik, ancak İran rejimi bize başka seçenek bırakmadığı için mecbur kaldık” diye ekledi.

İran’ın BM Daimi Temsilcisi İravani ise aralarında bir okuldaki 100'den fazla kız çocuğunun da olduğu sivillerin öldürülmesini ‘savaş suçu’ olarak nitelendirdi.

BMGK üyesi bazı ülkelerin, ‘açıkça çifte standart uygulayarak, ABD ve İsrail'in İran'a karşı işlediği bariz saldırganlığı görmezden gelip, İran'ı meşru müdafaa hakkını kullandığı için kınamalarının üzücü olduğunu’ söyleyen İravani, ABD Başkanı Donald Trump'ın duyurduğu İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney'in öldürülmesinden ise bahsetmedi.

brtgbgrt
İran’ın BM Daimi Temsilcisi Amir  Said İravani, BMGK toplantısında konuşurken (AFP)

Yapılan açıklamalar BMGK içindeki bölünmeleri yeniden ortaya koydu. Çin ve Rusya gibi bazı ülkeler yalnızca İsrail-ABD saldırılarını kınarken, Bahreyn gibi diğer ülkeler öncelikle Tahran'ı hedef aldı ve İran'ın saldırılarını Körfez ülkeleri adına ‘korkakça’ olarak nitelendirdi. Diğer ülkeler ise temkinli davranarak ya gerilimin azaltılması çağrısında bulundu ya da tüm saldırıları kınadı.

BM Genel Sekreteri António Guterres ise İsrail-ABD saldırılarını ve ardından İran’ın saldırılarını aynı şekilde kınadı.

Guterres, BMGK’ya hitaben ‘askeri eylemlerin, dünyanın en istikrarsız bölgesinde kontrol edilemeyecek bir dizi olayı tetikleme riski taşıdığını’ söyledi.

DÜNYA

ABD yetkilileri: Tahran, Washington ile bir anlaşmaya varmayı "ciddi olarak" planlamıyordu

ABD Merkez Komutanlığı'nın İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyonlar sırasında bir ABD destroyerinden Tomahawk füzesinin fırlatılması.
ABD Merkez Komutanlığı'nın İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyonlar sırasında bir ABD destroyerinden Tomahawk füzesinin fırlatılması.
TT
TT

ABD yetkilileri: Tahran, Washington ile bir anlaşmaya varmayı "ciddi olarak" planlamıyordu

ABD Merkez Komutanlığı'nın İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyonlar sırasında bir ABD destroyerinden Tomahawk füzesinin fırlatılması.
ABD Merkez Komutanlığı'nın İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyonlar sırasında bir ABD destroyerinden Tomahawk füzesinin fırlatılması.

ABD'li üst düzey yetkililer dün düzenledikleri basın toplantısında, İran'ın nükleer programı konusunda ABD ile bir anlaşmaya varmayı "ciddi olarak" düşünmediğini, füze programını görüşmeyi ise hiçbir zaman kabul etmediğini vurguladı.

Bir yetkili, "Uranyumu zenginleştirme yeteneğini korumayı ve nihayetinde bunu nükleer bomba yapmak için kullanmayı amaçladıkları çok açıktı" dedi.

"Eğer barışçıl bir nükleer program isteselerdi, İranlıların bunun yerine 'küçük hilelere, aldatmalara ve geciktirme taktiklerine' başvurduğunu" göz önünde bulundurarak sözlerine şöyle devam etti: "Bunu başarmaları için onlara birçok imkan sağlardık."

Başka bir yetkili ise İranlı yetkililerin, Haziran 2015'te Amerika Birleşik Devletleri tarafından saldırıya uğrayan üç nükleer tesisi (Fordow, Natanz ve İsfahan) "yeniden inşa etme" sözü verdiklerini söyledi.

Ayrıca, Tahran'ı sivil bir tesis olarak sunulan Tahran Araştırma Reaktörü adlı araştırma merkezinin gerçek amacı hakkında yalan söylemekle suçladı.

İsimlerinin gizli kalmasını isteyen üst düzey yetkililerden biri, İran'ın füze yetenekleri hakkında konuştu.

Yetkili, "Eğer ilk onların saldırmasını beklersek, önleyici ve savunma amaçlı hareket ederek bu saldırıları engellemeye çalışmamızdan çok daha fazla kayıp ve hasar olacağını gösteren istihbaratımız vardı" dedi.

“Devam eden operasyonun amacı da budur,” dedi ve İranlı yetkililerin “balistik füzeleri hakkında konuşmayı sürekli reddettiklerini” ifade etti.

“Bizimle bu konuda konuşmak istemediler. Bölgesel ortaklarımızla da bu konuda konuşmak istemediler” diyerek, “Bizim için bu kabul edilemez bir tutumdu. Dolayısıyla, açıkçası, cumhurbaşkanının başka seçeneği yoktu” ifadelerini kullandı.