İran yeni parlamentosu, hükümete ekonomi konusunda baskı yapıyor

İran Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı Muhammed Bakır Nobaht, dün parlamentoda ekonomik durumdan bahsetti (Icana News Agency)
İran Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı Muhammed Bakır Nobaht, dün parlamentoda ekonomik durumdan bahsetti (Icana News Agency)
TT

İran yeni parlamentosu, hükümete ekonomi konusunda baskı yapıyor

İran Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı Muhammed Bakır Nobaht, dün parlamentoda ekonomik durumdan bahsetti (Icana News Agency)
İran Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı Muhammed Bakır Nobaht, dün parlamentoda ekonomik durumdan bahsetti (Icana News Agency)

İran Merkez Bankası Başkanı ve Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı’na seslenen İranlı muhafazakar milletvekilleri, ekonomi dosyası idaresi konusunda hükümete baskı yapmaya başladı. Bu, doların döviz piyasasında yükseldiği, bunun vatandaşların hayatlarına baskı oluşturacağından korkulduğu bir zamanda geldi.
Milletvekilleri, hükümetin ekonomiye yaklaşımını sert bir şekilde eleştirdi. Meclis Başkanı Muhammed Bekir Kalibaf, hükümetin İran lideri Ali Hamaney’in yaptırımlarla mücadelede uygulanması konusunda ısrar ettiği ‘direniş ekonomisi’ politikasını uygulama yönündeki hareketlerini eleştirdi. Ajanslar, Kalibaf’ın “Petrol, İran'a baskı yapma aracıdır. Yaptırımların varlığı ile beraber, ülkeyi petrol kaynakları olmadan yürütmeliyiz” dediğini aktardı.
Parlamento huzurunda performansını savunur şekilde konuşan İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti ise ABD yaptırımları ve koronavirüs salgınının döviz piyasası üzerindeki olumsuz etkisinden ve piyasalar üzerindeki yeni baskı dalgasından bahsetti. “Yaptırımların ekonomik büyüme endeksleri üzerinde ciddi bir etkisi oldu” diyen Himmeti, geçen yıl, 2018’deki 107 milyar dolar petrol kaynağının yüzde 20’sine denk gelecek şekilde yalnızca 18 milyar dolar gerçekleştirildiğini söyledi.
Güney Kore ve Irak gibi İran ile dostane ilişkileri olan ülkelerin ABD baskısı nedeniyle finansal stoklarına İran tarafından erişime izin vermediğini söyleyen Himmeti, şöyle söyledi:
“Finansal stoklarımızı almak için görüşmelerde bulunuyoruz. Geçen yıl, 1979 devrimi sonrasındaki en zor yıllardan biriydi. Son iki yıldaki yaptırımlar, daha önce görülmemiş şekilde ve kurnazcaydı. İran'ı dış kaynaklardan korumak için her türlü aracı kullanan ABD, tüm bankacılık pencerelerini ve İran ihracatını engelledi.”
Himmeti’nin söyledikleri, İran Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı Muhammed Bakır Nobaht’ın ifadeleriyle çelişti. Nobaht, İran’ın petrol ve gaz kaynaklarından, 2011’de 119 milyar dolara kıyasla, 8,9 milyar dolar elde ettiğini söyledi. Bu yılın kayıplarının ise kapalı bir oturumda açıklanması gerektiğini vurguladı.
Muhafazakar milletvekilleri ise hükümeti suçladı. Icana News Agency’nin haberine göre “İki yıl içerisinde dolar dövizden yaklaşık 40 milyar dolar yağmalandı” ifadelerini kullanan Parlamento Sözcüsü Muhammed Alipour, bundan Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri’nin döviz yönetimi politikasını sorumlu tuttu. Alipour, bu politikanın İran ekonomisine zarar verdiğini söyledi.
Milletvekili Muhsin Zangana, hükümetten kayıt dışı döviz piyasalarının düzenlemesi talebinde bulunarak İranlıların Merkez Bankasına olan güvenlerini kaybedecekleri uyarısında bulundu.
Keşan Milletvekili Cevad Sadatinecad, “Ülke, döviz sağlama ve hammadde ithalatında sorun yaşıyor” ifadelerini kullanırken, Şahrud Temsilcisi Ali Asgar Hani ise döviz piyasasının hükümetin avcundan çıkışını eleştirdi. Fiyatların katlandığına, otomobil pazarı ve işgücü piyasasının kötüleştiğine dikkat çeken Hani, “Enflasyon sorunlarının çoğu, Merkez Bankasının yanlış politikalarından kaynaklanıyor” dedi.
Diğer yandan yargı ise, Ekonomik Yolsuzluk ve Piyasa Manipülasyonu Özel Mahkemesi çerçevesinde, döviz piyasasını ihlal etmekle suçlanan 21 kişiyi halka açık duruşmalarda yargıladı.
Donya-e-Eqtesad gazetesi, İran'ın para ve altın piyasasına çarpan yeni bir yüksek fiyat dalgasının üçüncü haftasında 1 ABD dolarının 17 bin 600 tümen sınırına ulaştığını söyledi.
Gazeteye göre, İran altın sikkesi 7 milyon 400 bin tümene ulaştı.
Doların önümüzdeki günlerde yükselişe devam edeceğini öne süren ekonomistler, 17 bin tümen üzerindeki doların istikrarı konusundaki endişelerini ve bunun temel fiyatlara etki edip hayat koşullarını zora sokabileceğini dile getirdi.



Saldırgan, saldırı için haftalarca hazırlık yaptı... Trump’a suikast planının ayrıntıları

Polis ve gizli servis görevlileri, cumartesi akşamı meydana gelen silahlı saldırının ardından Başkan Trump’ı Beyaz Saray Muhabirleri Derneği’nin düzenlediği yemekten dışarı çıkardı. (Reuters)
Polis ve gizli servis görevlileri, cumartesi akşamı meydana gelen silahlı saldırının ardından Başkan Trump’ı Beyaz Saray Muhabirleri Derneği’nin düzenlediği yemekten dışarı çıkardı. (Reuters)
TT

Saldırgan, saldırı için haftalarca hazırlık yaptı... Trump’a suikast planının ayrıntıları

Polis ve gizli servis görevlileri, cumartesi akşamı meydana gelen silahlı saldırının ardından Başkan Trump’ı Beyaz Saray Muhabirleri Derneği’nin düzenlediği yemekten dışarı çıkardı. (Reuters)
Polis ve gizli servis görevlileri, cumartesi akşamı meydana gelen silahlı saldırının ardından Başkan Trump’ı Beyaz Saray Muhabirleri Derneği’nin düzenlediği yemekten dışarı çıkardı. (Reuters)

Savcılık, cumartesi günü Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğine saldırı düzenlemeye çalışan Cole Tomas Allen’in, Donald Trump ve hükümet üyelerini öldürmeye yönelik planını ortaya çıkardı. Savcılığa göre Allen, saldırıyı gerçekleştirmeden önce haftalarca hazırlık yaptı.

Şarku’l Avsat’ın The Telegraph’tan aktardığına göre Allen dün mahkemeye çıkarak suçlamalarla yüzleşti. Allen’in, yetkililer tarafından ‘planlı bir cinayet komplosu’ olarak tanımlanan saldırı hazırlıklarına nisan başında başladığı ifade edildi.

31 yaşındaki Allen, Kaliforniya’nın Torrance şehrinden olup, Washington D.C.’deki Hilton Oteli’nde düzenlenen Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeği sırasında güvenlik noktasını geçmeye çalıştı ve ardından ABD Gizli Servisi’ne bağlı bir görevliyi hedef alarak ateş açtı. Etkinliğe, Başkan Trump ve eşi, neredeyse tüm Trump yönetimi üyeleri ve önde gelen gazeteciler katılmıştı.

Planın ilk aşaması: Otel rezervasyonu

Washington D.C. Başsavcısı Jeanine Pirro, Allen’in saldırıyı gerçekleştirmek amacıyla otelde üç gece konaklama rezervasyonu yaptığını açıkladı. Bu rezervasyon, Trump’ın etkinliğe katılacağını duyurmasından bir ay sonra yapıldı.

Pirro, gazetecilere verdiği demeçte, “6 Nisan’da Allen, Washington Hilton Oteli’nde 24, 25 ve 26 Nisan tarihlerinde üç gece konaklama için rezervasyon yaptı” dedi.

İkinci aşama: Washington’a seyahat

Pirro, “21 Nisan’da Allen, Los Angeles yakınlarındaki evinden yola çıktı. 23 Nisan’da Chicago’ya vardı, ardından 24 Nisan Cuma günü Washington D.C.’ye ulaştı” şeklinde konuştu.

Pirro, Allen’in 24 Nisan Cuma günü saat üç civarında Hilton Oteli’ne vardığını ve geceyi otelde geçirdiğini belirtti.

vbfrb
Cole Tomas Allen, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeği sırasında ateşli silahlar ve bıçaklarla salona girmeye çalışırken yakalandı. (DPA)

Pirro, “Allen ertesi gün saat 20:00’de, başkan ve eşinin akşam yemeğinin düzenlendiği salonda olduğunun tamamen farkındaydı” dedi.

Etkinliğe katılanlar arasında, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı J.D. Vance gibi yönetimin üst düzey yetkilileri de bulunuyordu.

Üçüncü aşama: Saldırının gerçekleştirilmesi

Pirro, saat 20:40’ta Allen’in, tüfek, tabanca ve bıçaklarla etkinlik salonuna girmeyi denediğini, ancak ABD Gizli Servisi tarafından durdurulduğunu açıkladı.

sdvfdvf
ABD Adalet Bakanlığı tarafından yayınlanan ve Allen’in taşıdığı silahları gösteren fotoğraf (Reuters)

Gizli Servis’ten bir ajan, göğsünden vurulmuş olsa da, kurşungeçirmez yeleği sayesinde hayatını kurtardı. Ardından bir polis memuru Allen’a beş el ateş etti. Allen yaralanmazken, yere düştü ve sonrasında tutuklandı.

Allen’a yöneltilen suçlamalar

Dün öğleden sonra Allen’a, ABD Başkanı’na suikast girişiminde bulunma suçlaması yöneltildi. Bu suçun cezası, ömür boyu hapis cezasına kadar varabiliyor.

Ayrıca Allen’a, silah ve mühimmat taşımaktan ve şiddet içeren bir suç işlerken ateş açmaktan da suçlamalar yöneltildi. Mahkemede hazır bulunan Pirro, Allen’a daha fazla suçlama yönelteceklerini belirtti. Ayrıca, Washington D.C.’de siyasi şiddet eylemleri gerçekleştiren suçluları takip etmeye kararlı olduklarını ifade etti ve “İfade özgürlüğü korunur, ancak bu, şiddet kullanmayı veya yetkililere yönelik saldırıları içermez” dedi.

Saldırının ardındaki neden

Savcılık, saldırının arkasındaki motivasyonu açıklamadı, ancak yetkililer Allen’in saldırıdan birkaç dakika önce ailesine gönderdiği mesajda kendisini ‘dostane bir federal katil’ olarak tanımladığını belirtti. Allen, mesajında, Cumhuriyetçi başkanı isim vermeden defalarca anarak, Trump yönetiminin bir dizi politikasına ilişkin şikayetlerde bulunduğunu ima etti.


“Savaşçı geçmişi” ile barışçıl ve şiddet karşıtı bugünü arasında Vatikan

Fotoğraf: Majalla
Fotoğraf: Majalla
TT

“Savaşçı geçmişi” ile barışçıl ve şiddet karşıtı bugünü arasında Vatikan

Fotoğraf: Majalla
Fotoğraf: Majalla

Saad Kivan

“Savaşa hayır” ifadesi bir önceki Papa Francis tarafından da dillendirilmiş ve yaşamın önemini vurguladığı ünlü “Fratelli Tutti” (Tüm Kardeşler) mesajında güçlü bir biçimde yinelediği bir ifadedir.

Bugün, Katolik Kilisesi (Vatikan), savaşlardan ve bazı papaların başlattığı haçlı seferlerini teşvik etmek gibi eylemlerinden ışık yılı kadar uzakta görünüyor. Bu papalara şunları örnek verebiliriz; ünlü İnebahtı Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu'na savaş açan ve daha sonra aziz ilan edilen Papa 5. Pius (1576), savaş sevgisiyle bilinen ve portelerinde elinde kılıç ile tasvir edilen Papa 2. Julius (1503). Ancak, Ağustos 1945'te Hiroşima'ya atılan atom bombası, Kilise'yi savaşın dünyayı ve insanlığı yok edeceği gerçeği üzerinde düşünmeye sevk etti.

Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki savaş şiddetlenirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Papa 14. Leo'nun savaşı eleştirmesine, diyalog ve barış çağrısı yapmasına karşılık olarak başlattığı tartışmanın ardından “adil savaş” terimi yeniden gündeme geldi. Trump, Leo'nun adının başlangıçta papalık için düşünülmediğini ama Amerikalı olduğu için seçildiğini iddia etti. Papa 14. Leo, Trump'ın aynı yılın ocak ayında Beyaz Saray'a dönmesinin ardından Nisan 2025'te Papa Francis'in halefi olarak seçildi. Bu tartışma, 1945'te Papa'nın Nazi Almanyasının lideri Adolf Hitler'e savaş ilan etmesinin ardından Papa'nın gücünü ve etkisini küçümseyen Joseph Stalin'in meşhur sözünü akla getirdi: “Papa'nın kaç tankı var ki?” Stalin bu sözü, Yalta Konferansı'nda İngiltere Başbakanı Winston Churchill'in kendisine yönelttiği bir soruya yanıt olarak söylemişti. Ne var ki bu tartışma, yüzyıllarca bu kutsal makama gelmiş Papaların tarih boyunca savaşlara ilişkin tutumlarını da akla getiriyor.

Rönesans devri olarak bilinen 15. ve 16. yüzyıllar arasında Kilise muazzam bir güç ve refahın tadını çıkardı. Papalar, sadece ruhani liderler olarak değil, tartışmasız bir otoritenin figürleri olarak da nüfuzlarını dayattılar ve kendilerini dönemin siyasi sahnesinin ayrılmaz parçası olarak konumlandırdılar

Yaklaşık bin yıl önce, 1095'te Fransa'daki Clermont Konsili sırasında Papa 2. Urban, “Tanrı bunu istiyor” diyerek bir haçlı seferi ilan etmişti. Daha sonra, 1503'te Giuliano della Rovere seçildi ve 2. Julius unvanını aldı. Aristokrat bir aileden geliyordu ve amcası da bir papaydı. Güçlü kişiliği ve sarsılmaz kararlılığıyla tanınan 2. Julius, sert mizacı, çabuk sinirlenmesi ve Kilise'nin çıkarlarını savunmak için güç ve silah kullanma eğilimi nedeniyle “Savaşçı Papa” ve “Korkunç Papa” lakaplarıyla da anıldı. Rönesans devri olarak bilinen 15. ve 16. yüzyıllar arasında, Kilise iç bölünmelerin zorluklarını aşarak ve tüm Hristiyan dünyasına kontrolünü dayatarak muazzam bir güç ve refahın tadını çıkardı. Bu dönemde, papalar sadece ruhani liderler olarak değil, tartışmasız bir otoritenin figürleri olarak da nüfuzlarını dayattılar, kendilerini dönemin siyasi sahnesinin ayrılmaz bir parçası olarak konumlandırdılar.

fdvf
Vatikan'daki Aziz Petrus Meydanı'nda Papa 14. Leo'nun başkanlık ettiği Pazar Ayini, 29 Mart 2026 (AFP)

Daha sonra, 1517'de Papa 5. Pius, Osmanlılara karşı “Kutsal İttifak” adını verdiği bir ittifak deklare etti. Bu ittifak İspanya, Venedik Prensliği, Cenova, Malta, Parma Dükalığı, Mantova, Ferrara, Urbino, Savoy ve Toskana'yı (Floransa dahil) kapsıyordu. Papa 5. Pius, seferin herhangi bir şekilde gecikmesini önlemek için ağırlığını koymuş ve müttefikleri yola çıkmamaları halinde savaş ile tehdit etmişti. Seferde kullanılacak silahları ve sancağı kutsamıştı. Bunlar Ağustos 1571'de Napoli'deki Santa Chiara Kilisesi'nde Avusturyalı John'a sunulmuştu. Hristiyanların zaferi ve Osmanlı İmparatorluğu donanmasının yok edilmesiyle sonuçlanan İnebahtı Savaşı'nı tasvir eden büyük bir tablo hâlâ Vatikan'ın salonlarından birinde sergilenmektedir.

Bugün, bu modern, yıkıcı ve ölümcül silahlar karşısında, o yıllarda düşünüldüğü veya sınıflandırıldığı gibi “adil savaş”tan bahsetmek zorlaşıyor. Vatikan'da ise değişim rüzgarları esmeye başladı. Örneğin Papa 12.Pius, faşist lider Benito Mussolini'yi desteklemekten vazgeçip onunla ayrı düştü ve ardından 1945'te savaşa karşı çıkmaya başladı. 1963'te, reformcu ve yenileyici olarak bilinen Papa 23.John, atom enerjisi çağında savaşı adaleti sağlamanın bir aracı olarak görmenin zor olduğunu belirtti. Mevcut Papa da bu yolu izleyerek barış için çabalamayı papalık döneminin temel taşı haline getirdi. Dönemin teologları kılıç ve sopalarla yapılan savaşlardan bahsediyorlardı, bugünkü gelişmiş teknolojik silahlar ve uzaktan yönetilen uçaklarla yapılan savaşlardan değil.

xsgbg
Papa 14.Leo, ilk apostolik yolculuğu sırasında, Lübnan'ın Beyrut şehrindeki Refik Hariri Uluslararası Havalimanı'na ulaşan uçağından iniyor, 30 Kasım 2025 (Reuters)

Kilise, daha erken bir dönemde savaşın dehşeti ve tehlikeleri hakkında düşünmeye başlamıştı. 1917'de Papa 15. Benedict, savaşan taraflara hitaben, “Savaş anlamsız bir katliamdır” demişti. Papa 12. Pius de devletleri İkinci Dünya Savaşı'ndan kaçınmaya ikna etmeye çalışmıştı. Bunları 1958'den başlayarak savaşın dehşetini ve adaletsizliğini vurgulayan çağrılarını tekrarlayan 23.John’un savaş karşıtı tutumları takip etti. Bunu, 4 Ekim 1965'te Birleşmiş Milletler'de savaşa karşı çıkan 6.Paul’un çağrısı ve Lübnan'dan başlayarak Ortadoğu'daki savaşları durdurma girişimleri izledi.

Geçmişte, papalar egemenlik ve dinin dayatılması yoluyla hem dini hem de dünyevi otorite rolünü oynamaya çalışmışlardı. Bugün, egemenlik ve vesayet zihniyetinden sıyrıldıktan sonra ise, kendilerini ahlaki ve manevi güçle donatarak daha insancıl ve medenileştirici bir rol oynamaya çalışıyorlar

Geçmişte, papalar egemenlik ve dinin dayatılması yoluyla hem dini hem de dünyevi otorite rolünü oynamaya çalışmışlardı. Bugün, egemenlik ve vesayet zihniyetinden sıyrıldıktan sonra ise kendilerini ahlaki ve manevi güçle donatarak daha insancıl ve medenileştirici bir rol oynamaya çalışıyorlar. Bütün bunların temelinde, (2010 New York Takvimi'ne göre) papa, kardinaller ve Katolik Kilisesi'nin Yüksek Pontifini çevreleyen diğer din adamlarından oluşan, nüfusu sadece 826 olan Roma'daki Aziz Petrus Bazilikası vardır. Papa 2. John Paul'ün memleketi Polonya'daki etkisi, muhtemelen Stalin'in Varşova konuşmasına 1980 sonbaharında verilen bir yanıt niteliğindeydi. O dönemde (1978'de Kutsal Makam'ın başına geçen ilk Polonyalı olan) Papa 2. John Paul, Moskova'nın vesayetine karşı barışçıl bir mücadele yürüten Polonyalı Dayanışma Hareketinin hamisiydi. Bu hareket, 1990'da lideri Lech Wałęsa'nın cumhurbaşkanı seçilmesiyle Sovyet Varşova Paktı sistemi içindeki ilk sarsıntıyı oluşturmuştu. Bu başarı büyük ölçüde, 2. John Paul'ün ısrarlı çağrıları ve sık ziyaretleriyle sağladığı destek sayesinde gerçekleşti.

Korkunç ve parçalı bir dünya savaşı yaşıyoruz ve bugünkü dünyanın dünden daha şiddetli mi yoksa daha az mı şiddetli olduğunu, modern iletişim araçlarının bizi şiddet konusunda daha bilinçli hale getirip getirmediğini veya sadece ona alışmış olup olmadığımızı bilmek kolay değil

Savaşa hayır

 Bu, son papadan bir önceki Papa Francis tarafından da dillendirilmiş ve yaşamın önemini vurguladığı ünlü “Fratelli Tutti” (Tüm Kardeşler) mesajında güçlü bir şekilde yinelediği bir ifadedir. Söz konusu mesajında şöyle demişti: “Güç gösterilerine yeter artık. Gerçek güç, hayata hizmet etmektir.” 2019'da Arjantinli Francis, Hiroşima şehrini ziyaret ederek yüksek sesle şunları söylemişti: “Nükleer silahların kullanımı ahlaksızcadır ve hiç kimsenin başkasının varlığını ve yaşamını tehdit etme hakkı yoktur.” Papa Francis, sanki papalığın geçmişteki söylemlerini telafi etmeye çalışarak daha da ileri gitmiş ve kavramlar, yönetim ve üslup açısından radikal bir reform gerçekleştirmişti. Şiddetsizliği, günümüzde insanlığın karşı karşıya olduğu sorunlarla başa çıkmanın bir yöntemi olarak sunmuş ve geçen yüzyılın iki dünya savaşına, nükleer savaş tehdidine ve diğer çatışmalara sahne olduğunu belirterek, “Bugün korkunç ve parçalı bir dünya savaşı yaşıyoruz ve bugünkü dünyanın dünden daha şiddetli mi yoksa daha az mı şiddetli olduğunu, modern iletişim araçlarının bizi şiddet konusunda daha bilinçli hale getirip getirmediğini veya sadece ona alışmış olup olmadığımızı bilmek kolay değil” demişti. Şarku’l Avsat’ın al Majalla’dan aktardığı analize göre burada Papa, Mesih'in kendisinin de şiddete maruz kaldığını ve onunla nasıl başa çıkılacağını bildiğini düşünüyor; ona göre bu şiddet her zaman insanlığın kalbinde var olmuştur. Bu nedenle bunun teslimiyet veya boyun eğme anlamına gelmediğini ısrarla vurgulamıştır.

Mevcut Papa, selefinin barışçıl ve şiddet içermeyen yaklaşımını, özellikle halihazırda Afrika ülkelerine yaptığı ziyaret sırasında vurguladığı açıklamaları ve mesajlarıyla sürdürmeye çalışarak adeta bir ip üzerinde yürüyor

Bugün, mevcut Papa, selefinin barışçıl ve şiddet içermeyen yaklaşımını, özellikle daha önce hiçbir papanın ziyaret etmediği Afrika ülkelerine halihazırda yaptığı ziyaret sırasında vurguladığı açıklamaları ve mesajlarıyla sürdürmeye çalışarak adeta bir ip üzerinde yürüyor. Dünyanın çeşitli bölgelerinin ve özellikle de benzeri görülmemiş teknolojik savaş, şiddet, yıkım ve insani acıların yükü altında yaşayan Ortadoğu'nun tanık olduğu huzursuzluk ve trajedileri açıkça görüyor.

* Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli al Majalla dergisinden çevrilmiştir.


Kral Charles bugün ABD Kongresi’nde nadir görülen bir konuşma yapacak

Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, ABD’ye yaptıkları resmi ziyaret sırasında (DPA)
Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, ABD’ye yaptıkları resmi ziyaret sırasında (DPA)
TT

Kral Charles bugün ABD Kongresi’nde nadir görülen bir konuşma yapacak

Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, ABD’ye yaptıkları resmi ziyaret sırasında (DPA)
Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, ABD’ye yaptıkları resmi ziyaret sırasında (DPA)

Kral Charles bugün ABD Kongresi’nde bir konuşma yapacak. Konuşmanın ana mesajının, Birleşik Krallık ile ABD arasındaki ‘özel ilişkiyi’ vurgulayarak iki ülke arasında birlik çağrısı olduğu belirtiliyor. Bu mesajın, ABD Başkanı Donald Trump ile Birleşik Krallık hükümeti arasında İran savaşı konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının gölgesinde iletileceği ifade ediliyor.

Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, dört günlük resmi ziyaret kapsamında ABD’de bulunuyor. Ziyaret boyunca, Trump ile Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer arasındaki siyasi gerilimlerden uzak durulması ve bunun yerine iki ülke arasındaki tarihi bağların öne çıkarılması hedefleniyor.

Söz konusu konuşma, bir İngiliz kralının ABD Kongresi’nde yapacağı ikinci konuşma olacak. Daha önce bu onuru, 1991 yılında merhum Kraliçe 2. Elizabeth elde etmişti. Charles’ın konuşmasının ABD Doğu saatiyle 15.00’te başlaması planlanıyor.

Ziyaret, Kral Charles döneminin en önemli diplomatik programlarından biri olarak değerlendirilirken, konuşmanın ardından akşam saatlerinde resmi bir devlet yemeği düzenleneceği bildirildi.

Buckingham Sarayı’ndan bir yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, Kral Charles’ın ABD Kongresi’nde yapacağı konuşmanın yaklaşık 20 dakika süreceğini ve konuşmada NATO, Ortadoğu ve Ukrayna gibi başlıkların ele alınacağını belirtti.

Açıklamaya göre konuşmanın ana odağı, iki ülkenin karşı karşıya olduğu küresel zorluklar olacak ve Birleşik Krallık ile ABD’nin ortak değerlerini savunarak uluslararası güvenlik ve refahı güçlendirebileceği mesajı verilecek.

Kaynak, zaman zaman görüş ayrılıkları yaşansa da Kral Charles’ın iki ülkenin ‘çoğu zaman yakınlaşma yolları bulduğunu’ vurgulayacağını ve bu ortaklığı ‘insanlık tarihinin en büyük ittifaklarından biri’ olarak tanımlayacağını ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump, İngiliz kraliyet ailesine hayranlığıyla bilinirken Kral Charles’ı da ‘büyük bir adam’ olarak nitelendiriyor. Ancak Trump’ın, Başbakan Keir Starmer liderliğindeki Birleşik Krallık hükümetiyle çeşitli konularda gerilim yaşadığı bildiriliyor.

Starmer’ın ise ziyaretin, son aylarda gerilen ilişkileri yeniden güçlendirmesini umduğu belirtiliyor.

Uzun süredir planlanan ziyaret, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonları nedeniyle oluşan siyasi gerilimlerin gölgesinde gerçekleşiyor. Trump’ın, Birleşik Krallık’ın operasyona destek vermemesini eleştirdiği, ancak son günlerde söylemini yumuşattığı aktarılıyor.

Bununla birlikte, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) içinde yer alan bir iç yazışmanın, ABD’nin Falkland Adaları konusunda Birleşik Krallık’ın egemenlik talebine yaklaşımını yeniden gözden geçirebileceğini göstermesi yeni endişelere yol açtı.

Ziyaretin başlangıcında Kral Charles ve Kraliçe Camilla, Donald Trump ve eşi Melania Trump ile Beyaz Saray’da özel bir çay etkinliğinde bir araya geldi. Ardından İngiliz büyükelçisinin konutunda bir bahçe resepsiyonu düzenlendi.