İsrail Ürdün Vadisi’nde nüfus sayımı gerçekleştirdi ‘ilhak’ haritası çizdi

Ürdün Vadisi halkı ve bir grup diplomat, dün (AFP)
Ürdün Vadisi halkı ve bir grup diplomat, dün (AFP)
TT

İsrail Ürdün Vadisi’nde nüfus sayımı gerçekleştirdi ‘ilhak’ haritası çizdi

Ürdün Vadisi halkı ve bir grup diplomat, dün (AFP)
Ürdün Vadisi halkı ve bir grup diplomat, dün (AFP)

İsrail’deki sağcılar ve ABD’nin Batı Şeria’daki Filistin topraklarını ilhak projesini tamamen ve ya kısmen uygulamaya koymak için faaliyetlerini arttırırken öbür taraftan Filistinli vatandaşların ilhak bölgelerine akın etmesinden endişe ederek İsrail ordusundaki ‘sivil yönetim’, ‘C’ bölgesinde hızlı bir nüfus sayımı yapma kararı aldı.
Tel Aviv’deki güvenlik kaynakları, İsrail’in tahminleri bulunduğunu, binlerce Filistinlinin yaşamak için bu bölgelere akın etmesinin muhtemel olduğunu söyledi. Bazılarının hükümete bağlı şehirlerde yaşamak için taşınan bölge sakinlerinin şahsi sebepleriyle ilgili, bazılarının İsrail’deki yerleşim birimleri ve şirketlerde iş aramak için bazılarının Filistin Otoritesi veya Filistinli silahlı örgütler tarafından İsrail’in güvenliğini tehdit eden uyuyan hücrelere dönüşmek üzere gönderilebileceği işaret edildi. Filistin yönetimi istatistiklerine göre bu bölgelerde 100 binden fazla vatandaş bulunduğunu söyledi. Ancak İsrail, sayının abartı olduğunu Filistin’in gerçek niyetini ortaya koyduğuna işarette bulundu. Bu nedenle bir nüfus sayımı planı geliştirmek için faaliyetlerini hızlandırdığı bildirildi.
Planda gerekli tüm güvenlik önlemleriyle birlikte sivil yönetim ekiplerinin Filistin köylerine girişi de yer alıyor. İsrail'in bu nüfus sayımı için ABD, uluslararası görgü tanıkları ve gözlemcilerin varlığını talep etmesi mümkün görünüyor.
Tel Aviv’deki siyasi kaynaklar, ülkede ve yurtdışında projesini destekleyenler ve karşı çıkanlar tarafından büyük baskı gören İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ilhakın kademeli olması gerektiğine inandığını ve bunun ilk aşamasının önümüzdeki Temmuz ayında uygulamaya geçeceğini söyledi. ABD resmi radyosu ‘CAN’a açıklamada bulunan ABD’li kaynaklar, “İsrail daha sınırlı bir ilhakla ilgileniyor ve bu yönde bir karar alacaksa, bunun üzerinde çalışacağız” ifadelerini kullandı. ABD’li yetkili, İsrail’in harita sunması gerektiğini söyledi. Birçok soruyu cevaplamak zorunda kalacağını ifade etti. İsrail’in bundan çıkarı nedir? Belirli bölgeleri, tam da şimdi ilhaka neden bu kadar önem veriyor? Kaynak: “Şu ana kadar ilhak konusunda nihai bir harita çizilmedi. İsrail’in konumu formüle etmesini bekliyoruz çünkü neticede bu onların kararı” dedi.
Öte yandan İsrail İskan İşleri Bakanı Tzipi Hotovely yaptığı açıklamada, Netanyahu’nun, hâlâ ABD ve iktidar koalisyonundaki ana müttefiki ile Batı Şeria'daki toprakları ilhak etme taahhüdü üzerindeki farklılıklarını çözmek zorunda olduğuna dikkati çekti.
Tzipi Hotovely, Netanyahu’nun bu adımını yakın zamanda işgal altındaki bölgelerde uygulamada karşılaşabileceği zorluklara işaret etti. Hükümetin konuyla ilgili tartışması resmen 1 Temmuz'da başlayacak.
Reuters’in haberine göre Hotovely, İsrail Ordusu’na ait radyoya yaptığı açıklamada, “Bu konuda biz ve Amerikalılar arasında, ayrıca bizimle ulusal birlik hükümetindeki ana ortağımız olan Mavi-Beyaz İttifakı partisi arasında anlaşmazlıklar var" dedi. Savunma Bakanı Benny Gantz liderliğindeki merkezci partiye konuyla ilgili genişletilmiş bir uluslararası diyalog çağrısında bulundu.
Filistin topraklarındaki Avrupa Birliği (AB) heyeti lideri Sven Kühn von Burgsdorff, ilhak gerçekleşse dahi, AB ve İsrail ilişkileriyle ilgili sonuçları olacağını söyledi. Burgsdorff Batı Şeria’da İsrail'in egemenliğini dayatma taahhüdünde bulunduğu bir bölgedeki diğer diplomatlarla birlikte yaptığı ziyaret sırasında bu sonuçların ne olduğunu açıklamadı.
ABD’li ve İsrailli yetkililerden oluşan bir komite, Batı Şeria'daki kara sınırlarını Trump’ın planına uygun olarak çiziyor. Hotovely, “Hala bu konuda üzerinde anlaşmaya varılmış bir harita yok. Söz konusu haritanın İsrail hükümeti ve ABD taraflarınca onaylanması gerekiyor” dedi.
Öte yandan Netanyahu’ya yakın bir kaynak, “Avrupa’nın ilhakın ‘daraltılması’ hakkında vereceği yanıt bekleniyor. İçinde olumlu bir adım görecekler mi, yoksa buna karşı çıkmaya devam edecekler mi?” dedi. Tel Aviv'deki siyasi kaynaklar dün Alman Dışişleri Bakanı Heiko Maas'ın geçtiğimiz Çarşamba akşamı yapılan görüşmede Netanyahu’yu bilgilendirdiğini açıkladı. Maas, “Almanya ilhak cezası olarak İsrail'i hedef alan tedbirlere katılmayacak. Ancak İsrail, işgal altındaki Batı Şeria'daki ilhak planıyla ilerlemeye karar verirse, birçok Avrupa ülkesi yaptırımlar için bastırıyor. Bazıları ise Filistin devletini tanımak istiyor” şeklinde konuştu.
Bu kaynaklara göre Maas, "Almanya İsrail'e karşı beklenen Avrupa yaptırımlarını desteklemeye istekli değil. Ancak buna rağmen bu yaptırımları da engelleyemez. İsrail, ciddi bir uluslararası hukuk ihlalinin sonuçlarıyla başa çıkma konusunda birçok zorlukla karşılaşacak” dedi. Sonrasında İsrail, Maas’ın ziyaretini, “bir kınama ziyareti, bir uyarı ve protesto gösterisi, olarak niteledi. Maas ise tavsiyeye gelen bir arkadaş ziyareti olarak sunmuştu.
Dün Tel Aviv basınında çıkan haberler, Maas’ın İsrail’den hükümetinin niyetleri, İsrail ilhak planı ve İsrail hükümetinin bu bağlamda uygulamak istediği adımlar hakkında bilgi vermesini istediğini söyledi. Ancak Netanyahu, talebi göz ardı etti ve Maas'a bu konuda nihai ve ayrıntılı bir plan sunmadı.
Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamada, Netanyahu’nun Maas ile yaptığı görüşmede, “Her ne olursa olsun, her gerçekçi plan İsrail'in yerdeki yerleşiminin gerçekliğini tanımalı ve vatandaşların evlerinden yerinden edileceği yanılsamalarını desteklememelidir. (Yahudi yerleşimcileri kast ediyor)” dediği belirtildi. Netanyahu, İsrail'in çıkarlarının gelecekteki herhangi bir yerleşim için hayati önemde olduğunu vurguladı. Ürdün Nehri'nin batısındaki tüm arazilerin tam güvenlik kontrolünün sürdürülmesini içermesi gerektiğini söyledi.
ABD'deki Yahudi cemaati "AIPAC",  tarafından dün yayınlanan bir mesajda, ABD'deki lobi örgütü bundan sonra Trump planını eleştirebileceklerini sorgulamak için kendisine katılan Kongre üyelerini bilgilendirdiği belirtildi. Mesaja göre milletvekilleri ilhakı eleştirirse dahi İsrail'e sadık bağışçıların desteği bundan etkilenmeyecek. Bu pozisyon, ABD Yahudileri ile Netanyahu'nun politikası konusunda bir tür anlaşmazlık olarak kabul edildi, ancak AIPAC'ın açıklaması, onunla İsrail hükümeti arasındaki ilişkilerin mükemmel olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
 



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.