Afganistan: Taliban şiddet eylemlerini arttırdı

Başkent Kabil’in merkezinde Cuma namazı sırasında intihar eylemine maruz kalan bir caminin önünde güvenlik alarmı verildi (Reuters)
Başkent Kabil’in merkezinde Cuma namazı sırasında intihar eylemine maruz kalan bir caminin önünde güvenlik alarmı verildi (Reuters)
TT

Afganistan: Taliban şiddet eylemlerini arttırdı

Başkent Kabil’in merkezinde Cuma namazı sırasında intihar eylemine maruz kalan bir caminin önünde güvenlik alarmı verildi (Reuters)
Başkent Kabil’in merkezinde Cuma namazı sırasında intihar eylemine maruz kalan bir caminin önünde güvenlik alarmı verildi (Reuters)

Afganistan’da Taliban militanlarıyla uzun süredir devam eden çatışmaları sonlandırmak için sarf edilen uluslararası çabalara rağmen 14 Haziran’da Taliban hareketiyle ilgili şiddet olaylarında en az 5 kişi öldü ve 12’den fazla kişi de yaralandı. Yerel yetkililer, militanların ülkenin kuzeyindeki Kunduz vilayetinde bulunan bir yolcu otobüsünü durdurduğunu ve 2 askeri öldürdüğünü söyledi. Geçen pazar sabahı Faryab vilayetinin Sezar bölgesindeki güvenlik kontrol noktalarına yönelik bir saldırıda 2 güvenlik gücü öldü, 3 kişi de yaralandı.
Afganistan İçişleri Bakanlığı, 14 Haziran’da Taliban’ın geçen hafta 400’den fazla Afgan gücü öldürdüğünü ve yaraladığını belirterek, hareketi barış görüşmeleri öncesinde saldırıları tırmandırmakla suçladı. Taliban, 24 Mayıs’ta Ramazan Bayramı münasebetiyle 3 gün süreyle ateşkes ilan ederken, Afganistan genelinde şiddet eylemleri de azalmıştı. Ancak yetkililer, isyancıları son günlerde saldırıları artırmakla suçladı. İçişleri Bakanlığı sözcüsü Tarık İryan, düzenlediği bir basın toplantısında “Geçen hafta Taliban, Afgan güvenlik güçlerine 222 saldırı düzenlerken, 422 askeri öldürdü ve yaraladı” dedi. İryan, Taliban’ı da Afgan hükümetine psikolojik baskı uygulamak amacıyla din alimlerini hedef almakla suçladı. Tarık İryan, Taliban’ı Kabil’de 2 imamın ve 4 kişinin öldüğü, iki camiye yönelik saldırıların sorumlusu olmakla suçladı.
Geçen cuma namazı sırasında Kabil’deki bir camiye yönelik bir saldırıda en az 4 kişi hayatını kaybetti. Saldırı, biri imam 2 kişinin öldüğü DEAŞ saldırısı sonrasında Kabil’deki diplomatlar mahallesindeki bir camiye yönelik ikinci saldırı oldu. Ateşkes sonrasında şiddet eylemlerinin genel olarak azaldığı açıklamalarının ardından Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü Cevad Faysal, 14 Haziran’da Taliban’ın saldırılarını azaltmadığını, aksine ülke genelinde artırdığını vurguladı. Konsey, geçen cumartesi günü isyancıların son iki hafta içerisinde 89 sivili öldürdüğünü ve 150 kişiyi yaraladığını açıkladı. Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, yaklaşık 20 yıldır devam eden savaşı sona erdirmek amacıyla isyancılarla müzakerelere başlamanın bir ön koşulu olarak Taliban esirlerinin serbest bırakılması işlemlerini tamamlama taahhüdünde bulundu. Ulusal Güvenlik Konseyi, 14 Haziran’da Taliban hareketinin, 3 günlük bir ateşkes sonrasında şiddet eylemlerini yoğunlaştırdığını, ancak hükümetin hala barış ümidinin devam ettiğini belirtti. Konsey sözcüsü Cevad Faysal, “Taliban, geçtiğimiz hafta 222 terör saldırısı gerçekleştirdi. 422 savunma ve güvenlik gücü öldü ve yaralandı. 51 köprü ve 16 yol, saldırılardan dolayı zarar gördü” ifadelerini kullandı. Taliban, duruma ilişkin henüz herhangi bir açıklama yapmazken, geçen Şubat ayında ABD ile imzalanan anlaşmaya bağlı olduğunu savundu.
ABD ve Taliban arasındaki anlaşma, ülkedeki mevcut uluslararası güçlerin geri çekilmesini ön görüyor ve Kabil’de Taliban ile ABD destekli hükümet arasındaki barış görüşmelerinin yolunu açmayı hedefliyor.



Trump, kendisi ve ABD ordusunun İran konusunda “güçlü seçenekleri” değerlendirdiğini söyledi

İran muhalefeti tarafından dün Londra’da düzenlenen bir gösteride İran'ın Dini Lideri Hamaney’in resmi yakıldı (Reuters)
İran muhalefeti tarafından dün Londra’da düzenlenen bir gösteride İran'ın Dini Lideri Hamaney’in resmi yakıldı (Reuters)
TT

Trump, kendisi ve ABD ordusunun İran konusunda “güçlü seçenekleri” değerlendirdiğini söyledi

İran muhalefeti tarafından dün Londra’da düzenlenen bir gösteride İran'ın Dini Lideri Hamaney’in resmi yakıldı (Reuters)
İran muhalefeti tarafından dün Londra’da düzenlenen bir gösteride İran'ın Dini Lideri Hamaney’in resmi yakıldı (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump bu sabah, İran'da ülkeyi sarsan kitlesel protestoların devam etmesi üzerine artan karışıklığa karşı askeri seçenekler de dahil olmak üzere bazı yanıtları değerlendirdiğini söyledi.

Başkanlık uçağı Air Force One’da gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, daha önce İran'ın protestocuların öldürülmesi olarak belirlediği kırmızı çizgiyi aşıp aşmadığına ilişkin bir soruya verdiği yanıtta, “Öyle görünüyor ki bunu yapmaya başlıyor” dedi. Trump, “Durumu çok ciddiye alıyoruz, ordu da takip ediyor ve çok güçlü seçenekler üzerinde duruyoruz. Bir karar vereceğiz” diye ekledi.

ABD Başkanı, İran’da hükümet karşıtı kitlesel protestoların ardından İran’ı askeri operasyon düzenlemekle tehdit ettikten sonra İranlı liderlerin kendisiyle ‘müzakere’ girişiminde bulunduğunu açıkladı. Gazetecilere “İranlı liderler dün aradı” diyen Trump, “Bir toplantı düzenleniyor... Müzakere etmek istiyorlar” ifadelerini kullandı. Ancak Trump, “Toplantı gerçekleşmeden önce harekete geçmemiz gerekebilir” diye devam etti.

İran'da kullanılan uydu internet hizmeti (Starlink) sağlayan Musk'ın SpaceX şirketiyle birlikte çalışıp çalışmayacağına ilişkin bir soruya verdiği yanıtta Trump, “O bu tür işlerde çok iyi ve çok iyi bir şirketi var” dedi.

Öte yandan bir insan hakları örgütü, Tahran’daki yetkililerin iki haftadır süren protestolarda ‘yaygın olarak cinayetler işledikleri’ konusunda uyarmış, İran hükümeti ise bugün için ülkeyi desteklemek amacıyla karşı gösteriler düzenlenmesi çağrısında bulunmuştu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ‘isyancıların’ ülkeyi istikrarsızlaştırmasının engellenmesi gerektiğini vurgularken, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, protestoculara karşı güç kullanıldığı yönündeki haberler karşısında ‘şok olduğunu’ ifade ederek yetkililere itidal çağrısında bulundu.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR), protestoların başlamasından bu yana 192 protestocunun öldüğünün doğruladığını açıkladı, ancak gerçek sayının yüzlerce veya daha fazla olabileceği konusunda uyardı. IHR, ‘en az yüzlerce, bazı kaynaklara göre ise 2 binden fazla kişinin öldürüldüğünü gösteren doğrulanmamış raporlar’ olduğunu belirtti. IHR ayrıca, ‘yaygın olarak işlenen cinayetleri’ ve ‘İran halkına karşı işlenen büyük uluslararası suçları’ kınadı.

Fransız Haber Ajansı AFP tarafından pazar günü doğrulanan bir videoda, Tahran’ın güneyindeki bir morgun dışında yığılmış onlarca ceset görülüyordu. İnsan hakları örgütleri, bu cesetlerin İranlı yetkililerin protestolara yönelik baskısının kurbanlarına ait olduğunu öne sürdü. İran'ın başkenti Tahran'ın güneyindeki Kahrizak Adli Tıp Merkezi'nde çekilen görüntülerde, yere serilmiş siyah ceset torbaları ve muhtemelen yakınlarını arayan insanlar görülüyordu.


Trump'ın kara saldırıları tehdidinin ardından Rubio ile Meksika Dışişleri Bakanı arasında görüşmeler gerçekleşti

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (AP)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (AP)
TT

Trump'ın kara saldırıları tehdidinin ardından Rubio ile Meksika Dışişleri Bakanı arasında görüşmeler gerçekleşti

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (AP)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (AP)

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Donald Trump'ın Meksika'yı kontrol ettiğini söylediği uyuşturucu çetelerine karşı kara saldırısı başlatmakla tehdit etmesinden birkaç gün sonra, Meksikalı mevkidaşı Juan Ramon de la Fuente ile görüşmelerde bulundu.

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Tommy Pageot yaptığı açıklamada, “Bakan Marco Rubio bugün Meksika Dışişleri Bakanı Juan Ramon de la Fuente ile görüştü ve Meksika'daki şiddet içeren uyuşturucu şebekelerini çökertmek ve fentanil ile silah kaçakçılığını durdurmak için daha güçlü bir iş birliğinin gerekliliğini müzakere etti” dedi.

Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum cuma günü yaptığı açıklamada, Trump'ın tehdidinin ardından Fuentes'e ABD ile koordinasyonu güçlendirme görevini verdiğini söyledi. Bu tehdit, ABD güçlerinin geçen hafta başında Venezuela'ya saldırıp Cumhurbaşkanı Nicolás Maduro'yu tutuklamasının ardından daha da endişe verici hale gelmişti.


İran Cumhurbaşkanı, ABD ve İsrail'i ‘ayaklanmaları’ körüklemekle suçladı

 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan devlet televizyonuna konuştu. (İran Cumhurbaşkanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan devlet televizyonuna konuştu. (İran Cumhurbaşkanlığı)
TT

İran Cumhurbaşkanı, ABD ve İsrail'i ‘ayaklanmaları’ körüklemekle suçladı

 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan devlet televizyonuna konuştu. (İran Cumhurbaşkanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan devlet televizyonuna konuştu. (İran Cumhurbaşkanlığı)

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail’in, İran’daki eylemleri kışkırtarak ülkede kaos yaratmaya çalıştığını söyledi. Pezeşkiyan, İranlılara ‘kışkırtıcılar ve teröristlerden’ uzak durmaları çağrısında bulundu.

Devlet televizyonuna konuşan Pezeşkiyan, ‘kışkırtıcılar’ olarak tanımladığı kesimlerin toplumun istikrarını bozmasına izin verilmemesi gerektiğini vurgulayarak, hükümetin ‘adaleti tesis etmeyi hedeflediğini’ ifade etti.

Pezeşkiyan, Washington ve Tel Aviv’i, ‘kışkırtıcılara araçları ve evleri yakmaları yönünde talimat vermekle’ suçladı. Ülkede yaşananların barışçıl protestolar olarak nitelendirilemeyeceğini savunan Pezeşkiyan, “Evler ve itfaiye araçları yakılırken buna nasıl protesto denebilir?” ifadesini kullandı.

zxcsdfgt
Tahran'ın merkezindeki Valiasr semtinde bir caddede toplanan protestocular, 9 Ocak 2026 (Telegram)

Pezeşkiyan, son gelişmelerin ‘trajik sonuçlara’ yol açtığını belirterek, İranlı ailelere çocuklarının sabotaj ve tahrip eylemlerine karışmasını engellemeleri çağrısında bulundu. Pezeşkiyan, “İran’ın düşmanları, 12 gün süren savaşın ardından ülkede kaos ve istikrarsızlık yaratmak istiyor” dedi.

Pezeşkiyan, geçtiğimiz haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan ve sonunda ABD’nin İran’daki nükleer tesisleri bombalamasıyla sonuçlanan savaşa atıfta bulunarak, mevcut gelişmelerin dış baskıların devamı niteliğinde olduğunu savundu.

Daha yumuşak bir üslup kullanan Pezeşkiyan, yetkililerin ‘göstericilerin sesine kulak vereceğini’ ifade ederek, İran halkının ‘oturulup ele alınması gereken gerçek kaygıları bulunduğunu’ söyledi. Ancak Pezeşkiyan, buna karşın ‘bir grup kışkırtıcının tüm toplumu tahrip etmesine izin verilmeyeceğini’ vurguladı.

zxsdcfg
Tahran'da bir caddenin ortasında konteynerleri ateşe veren protestocular, 9 Ocak 2026 (Telegram)

Pezeşkiyan, ‘protesto ile vandalizmin birbirinden farklı olduğunu’ vurgulayarak, hükümetin gösterileri tetikleyen ekonomik sorunları çözme konusunda kararlı olduğunu söyledi. Bu kapsamda, piyasanın istikrara kavuşturulmasını hedefleyen ‘destek sistemi reformuna yönelik kapsamlı plana’ işaret etti.

Pezeşkiyan, söz konusu planın üretimi artırmayı, vatandaşların alım gücünü yükseltmeyi ve tedarik zinciri üzerindeki denetimi sıkılaştırmayı amaçladığını belirterek, hükümetin ekonomik krize karşı kademeli çözümler üzerinde çalıştığını ifade etti.

Devlet kurumlarının halkı dinlemeye hazır olduğunu yineleyen Pezeşkiyan, yaşam koşullarına ilişkin sorunların diyalog yoluyla ele alınması çağrısında bulundu. Bununla birlikte, kamu düzenini tehdit eden her türlü şiddet ve tahrip eyleminin reddedildiğini de vurguladı.