Van’da 5.4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldihttps://turkish.aawsat.com/home/article/2353641/van%E2%80%99da-54-b%C3%BCy%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BCnde-bir-deprem-meydana-geldi
Van’ın Özalp ilçesinde 5.4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Deprem Dairesi Başkanlığından yapılan açıklamada, saat 13.03 sıralarında Van'ın Özalp ilçesinde 5.4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldiği belirtildi. Çevre il ve ilçelerden de hissedilen depremle ilgili şimdiye kadar herhangi bir can ve mal kaybı yaşanmadığı bildirildi.
İran, ABD'nin deniz ablukasını aşmak için petrol tankerlerini harekete geçirmeyi tartışıyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5343791-i%CC%87ran-abdnin-deniz-ablukas%C4%B1n%C4%B1-a%C5%9Fmak-i%C3%A7in-petrol-tankerlerini-harekete-ge%C3%A7irmeyi
İran, ABD'nin deniz ablukasını aşmak için petrol tankerlerini harekete geçirmeyi tartışıyor
Hürmüz Boğazı, siyasi ve ekonomik dengelerin merkezinde (AFP)
ABD'nin İran limanlarına ve kara sularına yönelik deniz ablukasını sıkılaştırması, Tahran'ın petrol ihracatını durma noktasına getirdi. Ekonomik baskının giderek arttığı İran'da, sertlik yanlısı çevreler ablukanın fiilen aşılması için petrol tankerlerinden oluşan bir konvoyun uluslararası pazarlara gönderilmesini gündeme getirdi. Böyle bir girişimin Körfez'de yeni bir askerî gerilime yol açabileceği ve bölgedeki enerji tesislerini hedef haline getirebileceği belirtiliyor.
Öte yandan İran lideri Mücteba Hamaney'in danışmanı Muhammed Muhbir, ABD'nin Tahran'a karşı uluslararası destek sağlama gücünü kaybettiğini ileri sürdü. Muhbir, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için İran'ın öne sürdüğü yedi şartı da hatırlattı.
Muhbir, cuma günü X hesabından yaptığı paylaşımda, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen zirvenin bölgeye açık bir mesaj verdiğini belirterek, "ABD artık İran'a karşı destek oluşturabilecek yeterli nüfuza sahip değil" ifadelerini kullandı.
İran'da petrol tankerleriyle ablukayı aşma önerisi
İran'da son günlerde petrol tankerlerinden oluşan bir konvoyun yola çıkarılması fikri daha sık dile getirilmeye başlandı. Şarku’l Avsat’ın Enerji piyasalarına ilişkin veriler sağlayan Kpler şirketinden aktardığı bilgilere göre, İran'ın ham petrol ve kondensat ihracatından elde ettiği gelirin aralık ayının ortasına kadar sıfıra düşmesi bekleniyor. Bu gerçekleşirse ülke tarihinde ilk kez böyle bir durum yaşanacak.
İran Devrim Muhafızları Ordusu'na yakın Fars Haber Ajansı, ABD ablukasının aşılması yönündeki çağrıların öncülüğünü yaptı. Ajans, 19 Kasım'da yayımladığı bir makalede, petrol tankerlerinin abluka bölgesinden geçirilerek sevkiyata devam edilmesini önerdi. Makalede, ABD'nin tankerlerin geçişini engellemeye kalkışması halinde Körfez ülkelerindeki petrol tesislerinin hedef alınabileceği uyarısında bulunuldu.
Benzer açıklamalar yalnızca Devrim Muhafızları'na yakın medya kuruluşlarından gelmedi. Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi de 19 Kasım'da Tahran'da düzenlenen bir toplantıda, "Ülkemize uygulanan deniz, kara ve hava ablukasının devam etmesine izin vermeyeceğiz" dedi.
Fars Haber Ajansı, söz konusu makalesinde İran'ın ulusal destanı Şehname'de anlatılan Feridun'un hikâyesine de yer verdi. Efsanevi kahraman Feridun'un, geçişine izin vermeyen muhafıza rağmen askerleri ve atıyla bir nehri aşması anlatılan hikâyenin merkezinde yer aldı.
ABD'ye ait USS George Washington uçak gemisinin güvertesinden kalkışa hazırlanan F/A-18 Super Hornet tipi savaş uçağı (CENTCOM)
Ajans, bu örnek üzerinden İran'ın ABD'den izin beklemeyeceğini, abluka altındaki geçiş yollarını açmak için harekete geçeceğini savundu. Makalede ayrıca ABD'nin ablukayı sürdürmesinin maliyetinin artırılması ve bu politikanın uygulanamaz hale getirilmesi gerektiği belirtildi. Radio Free Europe'un haberinde de söz konusu çağrıya dikkat çekildi.
Bu açıklamalar İran'daki sertlik yanlısı siyasetçilerden de destek gördü. Meclis Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, X hesabından yaptığı paylaşımda, "İran'a abluka uygulanamaz" ifadesini kullandı.
Bazı yorumcular ise İran'ın ham petrol yükleyerek Çin'e göndermek üzere bir tankeri yola çıkarabileceğini öne sürdü. Çin, İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunuyor.
Tanker konvoyu askerî bir hamleye dönüşebilir
Bununla birlikte tanker konvoyu gönderilmesi önerisi henüz açıklamalar ve değerlendirmeler düzeyinde bulunuyor. İran yönetiminin bu yönde resmî bir karar aldığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
Analistler, böyle bir girişimin hayata geçirilmesinin ABD ile İran'ı doğrudan karşı karşıya getirebileceğine dikkati çekiyor. Olası bir krizin sonuçları, bir tankerin durdurulması ya da geçişine izin verilmesinin çok ötesine geçebilir.
Bazı değerlendirmelere göre İran, tanker göndererek ABD'nin deniz ablukasına fiilen meydan okumayı hedefliyor olabilir. Bir tankerin abluka bölgesinden geçmeyi başarması, ABD'nin uyguladığı ablukanın etkisini ve caydırıcılığını zayıflatabilir. Buna karşılık geminin durdurulması veya hedef alınması, Tahran'a misilleme için gerekçe oluşturabilir.
İran'ın bu girişimle askerî inisiyatifi yeniden ele geçirmeyi ve olası bir tırmanışın sorumluluğunu Washington'a yüklemeyi amaçlayabileceği de belirtiliyor. Böylece Tahran, deniz ve ekonomi alanında uygulanan baskıya yalnızca maruz kalan taraf olmak yerine, çatışmanın seyrini değiştirecek adımlar atmayı hedefleyebilir.
Ancak Körfez ülkelerindeki petrol tesislerinin hedef alınabileceği yönündeki tehditler, krizin boyutlarının genişlemesi riskini artırıyor. Bu tehditlerin hayata geçirilmesi halinde çatışmalar bölgedeki enerji altyapısına yayılabilir. Böyle bir senaryo, küresel petrol ticaretinin en önemli güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımını ve enerji sevkiyatını da olumsuz etkileyebilir.
İran petrolü abluka bölgesinde mahsur kaldı
Tanker konvoyu tartışmaları, İran'ın petrol ihracatını sürdürmekte giderek daha fazla zorlandığı bir dönemde gündeme geldi. Deniz taşımacılığı verileri, ülkenin petrolünü alıcılara ulaştırma kapasitesinde ciddi bir düşüş yaşandığını gösteriyor.
Kpler verilerine göre abluka bölgesinin dışında denizde bulunan İran petrolünün miktarı 14 Temmuz'da 88,8 milyon varile ulaştı. Ablukanın yeniden uygulanmaya başladığı bu tarihte zirveye çıkan miktar, Çin'e son sevkiyatların da boşaltılmasıyla ekim ayının ortasında sıfıra indi.
Buna karşılık yaklaşık 43 milyon varil İran petrolü hâlâ abluka bölgesinde bulunuyor. Bu durum, Tahran'ın yeni sevkiyatları alıcılara ulaştırmasını zorlaştırırken aralık ayının ortasına doğru petrol ihracatının tamamen durması riskini artırıyor.
Kpler'in kıdemli emtia analisti Homayoun Falakshahi ise İran'dan gelen son açıklamaların ablukanın kırılmasına yönelik planlı bir operasyonun göstergesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Radio Free Europe'a bağlı Radio Farda'ya konuşan Falakshahi, İran'ın bu yönde ciddi adımlar attığını söylemek için henüz erken olduğunu belirtti.
Hürmüz Boğazı çevresindeki olaylar endişeleri artırıyor
Ablukayı aşmaya yönelik açıklamalar, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan güvenlik olaylarıyla aynı döneme denk geldi. Bölgede meydana gelen olaylar, deniz ulaşımının güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü, cuma günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan çıkış yapmaya çalışan bir tankere kimliği belirsiz bir mühimmatın isabet etmesi sonucu yangın çıktığını bildirdi. Olayın, Umman'ın Hasab kentinin yaklaşık 8 deniz mili kuzeyinde meydana geldiği belirtildi.
Açıklamada, olayda yaralanan olmadığı ve çevre kirliliği yaşanmadığı kaydedildi.
İran'ın resmî medyası ise daha sonra Devrim Muhafızları Ordusu'nun tankerdeki yangının, geminin Hasab yakınlarında boğazdan geçmeye çalışırken deniz mayınına çarpması sonucu çıktığını duyurduğunu aktardı. Ancak olayın meydana geliş şekli ve tankere isabet eden cismin niteliği bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Öte yandan İran'ın Tesnim Haber Ajansı, cuma günü bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, ülkenin güneyinde Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası'nda meydana gelen patlama ve dumanın, patlamamış mühimmatın imha edilmesinden kaynaklandığını bildirdi.
Ajans, daha önce yayımladığı haberinde bölgede füze saldırısı düzenlendiğini ileri sürmüş, daha sonra resmî makamların açıklamasını aktarmıştı.
Hürmüz Boğazı'nda alev alan petrol tankerini gösteren video görüntüsü (Reuters)
Hürmüz Boğazı'nın stratejik konumu, bölgede yaşanan olayların önemini artırıyor. ABD, İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmalardan önce dünya genelindeki ham petrol arzının yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan taşınıyordu. İran'ın çatışmaların başlamasının ardından boğazı kapatmasıyla bölgedeki deniz trafiği kesintiye uğradı.
İran'ın ekonomik hareket alanı daralırken petrol tankerlerinden oluşan bir konvoy gönderilmesi yönündeki çağrılar, ABD'nin deniz ablukasının ne ölçüde uygulanabileceğini sınama girişimi olarak öne çıkıyor. Ancak bu girişimin hayata geçirilmesi, Körfez'deki askerî gerilimi yeni bir aşamaya taşıyabilir. Tankerlerin geçişi sağlaması ABD'nin baskı politikasını zayıflatırken, engellenmeleri ise enerji güvenliği ve deniz ulaşımı açısından sonuçları öngörülmesi güç yeni bir çatışmanın önünü açabilir.
Trump'ın Özel Temsilcileri Berlin'de Katar'ın İran'la yürüttüğü arabuluculuğu görüştühttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5343788-trump%C4%B1n-%C3%B6zel-temsilcileri-berlinde-katar%C4%B1n-i%CC%87ranla-y%C3%BCr%C3%BCtt%C3%BC%C4%9F%C3%BC-arabuluculu%C4%9Fu-g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC
ABD'li özel temsilciler Jared Kushner (solda) ve Steve Witkoff, Ukrayna'ya destek veren «Gönüllüler Koalisyonu» zirvesinin sonunda, perşembe günü Berlin'deki Almanya Başbakanlık binasında düzenlenen ortak basın toplantısında (AFP)
Trump'ın Özel Temsilcileri Berlin'de Katar'ın İran'la yürüttüğü arabuluculuğu görüştü
ABD'li özel temsilciler Jared Kushner (solda) ve Steve Witkoff, Ukrayna'ya destek veren «Gönüllüler Koalisyonu» zirvesinin sonunda, perşembe günü Berlin'deki Almanya Başbakanlık binasında düzenlenen ortak basın toplantısında (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Washington ile Tahran arasındaki arabuluculuk girişimlerini ele almak üzere dün (Perşembe) Berlin'de üst düzey Katarlı yetkililerle bir araya geldi.
Şarku’l Avsat’ın Axios'tan aktardığı habere kaynaklar, toplantıya Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile özel temsilcisi Ali el-Sevadi'nle birlikte katıldı. Beyaz Saray ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
Doha, yeni bir savaşın önüne geçmek amacıyla haftalardır iki ülke arasında arabuluculuk yürütüyor. Katar'ın girişimleri, ateşkesin yeniden sağlanmasını ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasını öngören bir anlaşmaya ulaşılmasını hedefliyor.
Paralel diplomasi trafiği
Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman, bir hafta önce Türkiye'de İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya geldi. Görüşmeye ilişkin bilgi sahibi bir diplomat, Trump ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile yaptığı temaslar hakkında Arakçi'ye bilgi veren Katar Başbakanı, müzakerelerdeki tıkanıklığın aşılması için atılabilecek adımları da ele alındığını ifade etti.
Aynı diplomat, İranlı teknik heyetin görüşmeleri sürdürmek üzere bu hafta Doha'yı ziyaret ettiğini belirtti.
Arakçi, diplomatik çözüm olanaklarını değerlendirmek amacıyla Pakistan ve Umman'ı da ziyaret etti. Umman'daki temasları sırasında, daha sonra Berlin'deki toplantıya da katılan Katar'ın özel temsilcisi Ali el-Sevadi ile görüştü.
Ancak Axios'ya konuşan kaynaklara göre şimdiye kadar yürütülen diplomatik temaslardan kayda değer bir sonuç çıkmadı.
Trump: Gerçek bir anlaşma istiyoruz
ABD Başkanı Donald Trump, cuma günü düzenlediği basın toplantısında İran'ın anlaşma yapmak istediğini ancak kendisinin kabul edebileceği bir anlaşmaya yanaşmadığını söyledi.
Trump, "İran bir anlaşma yapmak istiyor ancak benim kabul edebileceğim türden bir anlaşma istemiyor" dedi.
ABD Başkanı, "51 yıldır yaptıkları gibi sahte bir anlaşma değil, gerçek bir anlaşma istiyoruz" ifadelerini kullanarak İran'ı bu süre boyunca insanları kandırmakla suçladı.
İran yönetimini "deli" ve "son derece kötü bir grup" olarak nitelendiren Trump, Tahran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin verilemeyeceğini vurguladı.
Trump ayrıca İran'ın "kirli bomba" geliştirmeye çalıştığı yönündeki bir söylentiye değinerek, bunun doğru olması halinde ABD'nin durumu tespit edeceğini ve böyle bir girişimi engelleyeceğini söyledi.
CNN daha önce yayımladığı haberinde, ABD istihbaratının İran'ın Washington'da patlatılmak üzere bir "kirli bomba" geliştirmeye çalışıyor olabileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunduğunu bildirmişti.
Trump, perşembe günü Axios'ya verdiği kısa demeçte ise savaşta atacağı bir sonraki adıma ilişkin kararını yeni yıldan önce vermeyeceğini belirtti.
Trump, "Herhangi bir karar almak için acelem yok. Yeni yılın başlamasının ardından neler olacağını göreceğiz" dedi.
Katar Başbakanı geçen hafta Washington'ı ziyaret ederek Trump ve Başkan Yardımcısı Vance ile görüşmüştü. Trump, görüşmenin ardından İran'a yönelik askerî harekâtın yeniden başlatılmasının "kesinlikle düşük bir ihtimal" olduğunu ve "gerekli görünmediğini" söylemişti.
Ancak Trump, bu açıklamasından bu yana İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İran'a karşı yeni bir askerî operasyon başlatılması yönündeki yoğun baskısıyla karşı karşıya.
AB: Babu’l Mendeb’teki durumun etkisini limanlarda, fabrikalarda ve mağazalarda hissediyoruzhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5343762-ab-babu%E2%80%99l-mendeb%E2%80%99teki-durumun-etkisini-limanlarda-fabrikalarda-ve-ma%C4%9Fazalarda
(foto altı) Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, röportaj sırasında yakında bir KİK-AB bakanlar toplantısı düzenleneceğini açıkladı. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
TT
TT
AB: Babu’l Mendeb’teki durumun etkisini limanlarda, fabrikalarda ve mağazalarda hissediyoruz
(foto altı) Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, röportaj sırasında yakında bir KİK-AB bakanlar toplantısı düzenleneceğini açıkladı. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK)-AB zirvesinin tarihinin henüz belirlenmediğini belirterek, zirvenin ertelenmesinin hedeften vazgeçildiği anlamına gelmediğini söyledi. Farnaud, mevcut dönemde AB ile KİK ülkeleri arasındaki ortaklığın yeniden canlandığını ve ilerleme kaydettiğini ifade etti.
Farnaud, Şarku’l Avsat’a verdiği röportajda, KİK ülkeleri ile AB arasındaki ortaklığın, Ekim 2024’te düzenlenen ilk KİK-AB zirvesinde açıkça görüldüğü üzere güçlü bir ivme kazandığını belirtti. Farnaud, “İkinci zirve, birlikte ilerlememiz ve daha fazla mesafe katetmemiz için bize bir fırsat sunacak” dedi. İki bölge arasındaki bağlantıların önemine de dikkat çeken Farnaud, enerji, veri ve ulaşım alanlarının yanı sıra güvenlik ve iki bölge halkları arasındaki iletişimin güçlendirilmesinin de öncelikli konular arasında yer aldığını kaydetti.
Brüksel’de düzenlenen ilk KİK-AB Zirvesi’ne katılan liderlerin hatıra fotoğrafı (AFP)
Farnaud, zirvenin tarihinin henüz belirlenmediğini açıkladı. Bu açıklama, KİK Genel Sekreteri tarafından yapılan ve zirvenin tarihinin yeniden düzenlenerek Körfez ve Avrupa taraflarının daha sonra mutabık kalacağı başka bir tarihe ertelendiğinin duyurulduğu geçen ekim ayı ortasındaki açıklamanın ardından geldi. Farnaud, sözlerini şöyle sürdürdü: “Koşullar zorlaştığında dostlarınıza ve ortaklarınıza daha fazla ihtiyaç duyarsınız. Birlikte çalışarak bu koşulların üstesinden daha kolay gelebilir ve bu süreçten hep birlikte daha güçlü çıkabiliriz.”
KİK-AB bakanlar toplantısı yakında gerçekleşecek
Farnaud, “Suudi dostlarımızla yürüttüğümüz görüşmeler ve aldığımız öneriler doğrultusunda bir tarih belirlendiğinde zirvenin düzenlenmesi için ilerleyeceğiz… Şimdiye kadar gerçekleştirdiğimiz çalışmalar temelinde, bu ortaklıkta bir adım daha ilerlememize yardımcı olacak somut sonuçlar elde etmeyi hedefleyeceğiz” ifadelerini kullandı. Ertelemenin yalnızca tarihi değiştirdiğini, izlenen yönü değiştirmediğini belirten Farnaud, hazırlıkların geçen süre boyunca devam ettiğini ve yakın zamanda AB ile KİK arasında düzenlenecek bakanlar toplantısı için de hazırlık yapıldığını kaydetti.
Farnaud, ikinci zirvenin olumlu ivmeyi sürdürerek iletişim, enerji, dijitalleşme, ulaşım, tedarik zincirleri ve koridorlar gibi alanlarda daha fazla somut sonuç elde edilmesine katkı sağlayacağını söyledi. Ayrıca öğrenciler ve gençler arasındaki değişim programlarının artırılacağını belirten Farnaud, güvenlik ve savunma konularının da iki tarafın gündeminde giderek daha fazla önem kazandığını ifade etti.
“Mevcut kriz, AB’nin kararlılığını daha da artırdı” diyen Farnaud, Suudi Arabistan ve Körfez’deki ortaklarının saldırılara maruz kalmasının ardından Avrupa’nın bu saldırıları açıkça kınadığını ve en üst düzeyde temaslarda bulunduğunu belirtti. Farnaud, “Ortaklıklar zor zamanlarda sınanır. Bizim ortaklıklarımız bu sınavı başarıyla geçti” dedi.
Suudi Arabistan ile stratejik ortaklık
Suudi Arabistan ile AB arasındaki stratejik ortaklık anlaşmasına ilişkin olarak Farnaud, bu konuda Suudi tarafıyla temasların sürdüğünü ve ortaklığı güçlendirme kararının iki tarafça yıllar önce alındığını vurguladı. AB’nin son kriz sırasında Körfez ülkelerine güçlü destek ve dayanışma sergilemesinin, söz konusu ortaklığın güçlendirilmesini daha da önemli hale getirdiğini belirten Farnaud, “Açık bir hedefimiz var. KİK’in tüm üyeleriyle yürütmek istediğimiz görüşmelerde olduğu gibi Suudi Arabistan ile de bir stratejik ortaklık anlaşması imzalamayı hedefliyoruz” dedi.
AB’nin şu anda Körfez’deki bazı ortaklarıyla müzakerelerini sürdürdüğünü belirten Farnaud, AB’nin Suudi Arabistan ile ilişkileri ilerletme konusunda kararlı olduğunu vurguladı. Son aylarda AB Konseyi Başkanı, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, AB’nin Körfez Özel Temsilcisi ve Avrupa Parlamentosundan bir heyetin Suudi Arabistan’ı ziyaret ettiğine dikkat çeken Farnaud, bu ziyaretlerin ‘Avrupa’nın Suudi Arabistan’ı güvenilir bir ortak olarak gördüğüne ve zor zamanlarda yanında durduğuna dair açık bir mesaj’ olduğunu söyledi.
Farnaud, bu denli önemli bir ortaklığın kendisine denk bir çerçeveyi hak ettiğini vurguladı. Tamamlandığında stratejik ortaklık anlaşmasının siyasi diyaloğun yanı sıra güvenlik ve savunma konularını da kapsayacağını belirten Farnaud, anlaşmanın ticaret, yatırım, enerji, inovasyon, bağlantısallık ve halklar arasındaki ilişkiler alanlarında iş birliğinin önünü açacağını ifade etti. Anlaşmanın, küresel belirsizliğin hâkim olduğu bir dönemde dayanıklılığı artırabileceğini, istikrarı ve refahı güçlendirebileceğini kaydetti.
Farnaud, anlaşmanın Suudi Arabistan’ın bölgesel rolünü ve Körfez’in Avrupa’nın güvenliği ve refahı açısından taşıdığı önemi de yansıtacağını, ayrıca her iki tarafın halklarına somut faydalar sağlayacağını belirterek müzakerelerin yakın zamanda başlatılmasını umduğunu dile getirdi.
Çokuluslu Deniz Savunma Koalisyonu’na bir irtibat subayı
Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ve güvenlik iş birliği konusunda ise Farnaud, AB’nin ‘pratik desteğe’ odaklandığını belirtti. AB liderlerinin, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını en başından itibaren açıkça kınadıklarını ve Riyad ile tam dayanışma içinde olduklarını ifade eden Farnaud, Avrupa’nın son dönemde İran ve Husilerin Bahreyn ile Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını da kınadığını hatırlattı. Söz konusu saldırıları ‘kabul edilemez ve savaşın yeniden alevlenmesi riskini artıran’ eylemler olarak nitelendirdi.
Güvenlik iş birliğinin Avrupa için öncelik taşıdığını vurgulayan Farnaud, Kızıldeniz’in AB açısından uzak bir mesele olmadığını, AB’nin ticaretinin beşte birinin bu güzergâhtan geçtiğini belirtti. Farnaud, “Babu’l Mendeb Boğazı’nda yaşananları Avrupa limanlarında, fabrikalarında ve mağazalarında hissediyoruz” ifadesini kullandı.
Avrupa Birliği (AB), Suudi Arabistan liderliğindeki Çokuluslu Deniz Savunma Koalisyonu’na bir irtibat subayı gönderecek. (SPA)
Farnaud, AB’nin Aspides Operasyonu’nu başlatmasının nedenlerinden birinin de bu olduğunu belirterek, Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb Boğazı üzerindeki baskının artmasıyla operasyonun rolünün her zamankinden daha önemli hale geldiğini ifade etti.
Farnaud, Suudi Arabistan liderliğindeki çok uluslu savunma amaçlı deniz koalisyonuyla yakın temas halinde olduklarını açıkladı. Bu kapsamda, koordinasyonu geliştirmek, bilgi paylaşımını artırmak ve mükerrer çalışmaları önlemek amacıyla AB’den bir irtibat subayının koalisyonun Cidde’deki ana karargâhında görevlendirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
Farnaud ayrıca, çok sayıda AB ülkesinin Suudi Arabistan’ın savunma kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sunmayı teklif ettiğini kaydetti.
‘Husiler tek başlarına hareket etmiyor’
Yemen konusunda ise Farnaud, öncelikle Yemen hükümetine ve Yemen halkına tam destek verdiklerini vurguladı. AB’nin 2026 yılında yaklaşık 92 milyon dolar (85 milyon euro) tutarında insani yardım sağladığını belirten Farnaud, yeni yardımların da seferber edilmeye çalışıldığını söyledi. Geçtiğimiz ekim ayında AB’nin, Yemen öncülüğünde yürütülecek bir toparlanma sürecini desteklemek amacıyla Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile yaklaşık 9,7 milyon dolar (9 milyon euro) değerinde bir anlaşma imzaladığını hatırlatan Farnaud, 2015’ten bu yana Yemen’deki insani ve kalkınma yardımları, krizlere müdahale ve barışın inşası çalışmaları için yaklaşık 2,16 milyar dolar (2 milyar euro) kaynak sağlandığını kaydetti.
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi, Nisan 2026’da Krallığı ziyaret eden AB Konseyi Başkanı’nı kabul etti. (SPA)
Farnaud, “Husiler tek başlarına hareket etmiyor” diyerek, İran’ın sağladığı mali, askerî ve teknik desteğin Husilerin kapasitelerini güçlendirdiğini ve bölgedeki istikrarı bozduğunu ifade etti. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın da İran’a bu desteği durdurma çağrısında bulunduğunu belirtti.
İran’a karşı ek yaptırım hazırlığı
Farnaud, Kallas’ın İran’ın oluşturduğu tehdidin büyük ölçüde Avrupa’ya da uzandığını belirten açıklamalarını hatırlattı. AB’nin kısa süre önce İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) terör örgütü olarak sınıflandırdığını, İran’ın nükleer programı, ağır insan hakları ihlalleri ve deniz ulaşımının serbestisine yönelik kısıtlamalarla bağlantılı kapsamlı yaptırımlar uyguladığını kaydeden Farnaud, yeni yaptırımlar üzerinde de çalışıldığını açıkladı.
AB’nin, hedefli silah ambargosu da dahil olmak üzere Husilere yönelik BM yaptırımlarını uyguladığını belirten Farnaud, AB’nin Yemen Sahil Güvenlik Teşkilatı’na destek verdiğini ve silah kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Cibuti gibi bölgesel ortaklarla çalıştığını ifade etti. Farnaud ayrıca AB’nin, 2018’den bu yana Hudeyde’ye giden gemilerin denetlenmesine yönelik BM operasyonlarına yaklaşık 10 milyon euro katkıda bulunduğunu söyledi.
Ukrayna’da adil ve kalıcı barış
Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili olarak Farnaud, “Avrupa'dan daha fazla barış isteyen hiçbir taraf yok. Çünkü bu savaş bizim kıtamızda yaşanıyor” dedi. Ancak barışın ‘adil ve kalıcı’ olması gerektiğini vurgulayan Farnaud, bunun Ukrayna’nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi, sınırların güç kullanılarak değiştirilmemesi ve savaşın tekrarlanmasını önleyecek güvenilir güvenlik garantilerinin sağlanması anlamına geldiğini belirtti. Farnaud, AB’nin Ukrayna ile Rusya arasında ateşkes sağlanmasını temel bir adım olarak gördüğünü kaydetti.
Ukrayna’nın tam ve koşulsuz ateşkesi kabul ettiğini, buna karşılık Rusya’nın sivilleri ve kritik altyapıyı hedef alan saldırılar da dahil olmak üzere askerî operasyonlarını sürdürdüğünü belirten Farnaud, Moskova’nın ‘barışa ulaşma konusunda çok az bağlılık gösterdiğini’ ifade etti.
AB’nin Rusya üzerindeki baskıyı artırdığını dile getiren Farnaud, AB dışişleri bakanlarının kısa süre önce Rus rafinerilerini, bankalarını, e-ticaret şirketlerini ve Rusya’nın gölge filosuna destek veren şirketleri hedef alan 140 yeni yaptırım listesini onayladığını aktardı. Farnaud, AB’nin 22’nci yaptırım paketini ‘önümüzdeki günlerde’ sunmaya hazırlandığını bildirdi.
Suudi Arabistan’ın rolüne ilişkin değerlendirmesinde ise Farnaud, “Suudi Arabistan’ın diyaloğun kolaylaştırılması, esir takası ve Ukraynalı çocukların geri getirilmesi konusunda üstlendiği rolü takdir ediyorum” dedi. Bu çabalara büyük değer verdiklerini belirten Farnaud, ‘adil ve kalıcı bir barış’ için Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerindeki ortaklarıyla yakın iş birliğini sürdüreceklerini ifade etti. Farnaud, ortak hedefin, Ukrayna’nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne, uluslararası hukuka saygı gösteren ve uzun vadeli güvenliği güvence altına alan bir barış olduğunu vurguladı.
Serbest ticaret
Farnaud, KİK ülkeleri ile AB arasında serbest ticaret konusunda bir dizi görüşme yürütüldüğünü doğrulayarak, AB’nin giderek gelişen stratejik ilişkilere dayanarak tüm Körfez ülkeleriyle ticari ilişkilerde ilerleme kaydedilmesi konusunda güçlü bir potansiyel gördüğünü belirtti. AB ile KİK arasında imzalanacak bir serbest ticaret anlaşmasının her iki tarafta da ticaret, yatırım ve ekonomik çeşitlendirme alanlarında yeni fırsatlar yaratabileceğini ifade eden Farnaud, “Güçlü ve kalıcı bir yapı oluşturmak istiyoruz. Bu nedenle iki taraf, ilerlemek için en uygun yolları belirlemek üzere temaslarını sürdürüyor” dedi.
Farnaud, Körfez ve Avrupa tarafları için dengeli ve karşılıklı fayda sağlayacak şekilde ticari ilişkilerin derinleştirilmesi amacıyla AB’nin çalışmaya hazır olduğunu da vurguladı.
Schengen muafiyeti
Suudi Arabistan ve KİK ülkeleri vatandaşlarının Schengen vizesinden muaf tutulmasına ilişkin olarak Farnaud, ikili ilişkilerin önemli ölçüde geliştiğini ve AB’nin bu gelişmenin iş insanlarının, öğrencilerin ve ailelerin seyahatlerini kolaylaştırmasına da yansımasını istediğini belirterek, “KİK ülkelerindeki dostlarımız için bu konunun ne kadar önemli olduğunu anlıyoruz” dedi.
Bu konudaki çalışmaların bir süre önce başladığını açıklayan Farnaud, AB üyesi ülkelerin Suudi Arabistan, Bahreyn, Kuveyt, Umman ve Katar vatandaşlarına vizesiz seyahat imkânı sağlanmasına yönelik diyaloğun başlatılmasını memnuniyetle karşıladığını bildirdi. Bunun AB açısından ‘açık bir siyasi yönelim’ oluşturduğunu belirten Farnaud, KİK’in 19 Ekim’de vize muafiyeti sürecini onaylamasının ardından AB’nin şu anda sonraki adımlar üzerinde çalıştığını kaydetti.
Gazze ve iki devletli çözüm
Filistin meselesi ve Gazze konusunda ise Farnaud, AB’nin ‘tam teyakkuz hâlini koruduğunu’ belirterek, iki devletli çözümün ‘Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkını, İsrail’in kalıcı güvenliğini ve bölgesel barışı sağlayabilecek tek uygulanabilir yol’ olmaya devam ettiğini vurguladı.
Suudi Arabistan, AB ve Norveç’in öncülük ettiği uluslararası ittifakın da bu hususu vurguladığına işaret eden Farnaud, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi’nin Gazze’deki insani krize ilişkin derin endişelerini açıkça dile getirdiğini kaydetti.
AB’nin, BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararının hükümlerinin eksiksiz uygulanması çağrısında bulunduğunu belirten Farnaud, bunlar arasında Hamas ve devlet dışı diğer silahlı grupların silahlarının kalıcı olarak bırakılması, İsrail güçlerinin Gazze’den tamamen çekilmesi ve bölgede sivil yönetime geçilmesinin yer aldığını ifade etti. Farnaud, AB’nin ‘Hamas’ın Gazze Şeridi’nin gelecekteki yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi gerektiğini’ açıkça ortaya koyduğunu da vurguladı.
‘Taahhütlerle sahadaki gerçekler arasındaki uçurumun hâlâ büyük olduğunu’ belirten Farnaud, Gazze’de acil insani ihtiyaçların bulunduğuna, Batı Şeria’daki şiddet ve yerleşim yeri genişletme faaliyetlerinin ise Filistin devletinin kurulmasına yönelik umutları zayıflattığına dikkat çekti.
4 farklı alan
Farnaud, AB’nin dört farklı alanda çalışma yürüttüğünü açıkladı. İlk alanın güvenlik olduğunu belirten Farnaud, bu kapsamda AB’nin Refah Sınır Kapısı’ndaki Sınır Yardım Misyonu’na, Filistin Sivil Polis Teşkilatı ve hukukun üstünlüğüne destek misyonuna, Filistin yönetiminin reformlarına yönelik siyasi ve mali desteğe ve erken toparlanma çalışmalarına odaklandığını ifade etti. Erken toparlanma kapsamında 15 ortakla iş birliği içinde yürütülen Gazze Ekibi girişimi aracılığıyla 900 milyon euro kaynak sağlandığını belirten Farnaud, insani yardımların da sürdüğünü ve 2026 yılı boyunca 217 milyon euro destek sunma taahhüdünde bulunduklarını kaydetti.
Farnaud, “Gazze’deki ailelerin evlere, okullara ve hastanelere ihtiyacı var” diyerek, AB’nin hedefinin ‘İsraillilerin ve Filistinlilerin barış, güvenlik ve onur içinde yan yana yaşayabilecekleri bir gelecek oluşturmak’ olduğunu söyledi.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة