عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
EKONOMİ

Aşı geliştiren şirket için 75 milyon avroluk AB kredisi

Avrupa Komisyonu, koronavirüse karşı bir aşının geliştirilmesi, üretilmesi ve yaygınlaştırılması için çalışmaları hızlandırdı. (Reuters)
Avrupa Komisyonu, koronavirüse karşı bir aşının geliştirilmesi, üretilmesi ve yaygınlaştırılması için çalışmaları hızlandırdı. (Reuters)
    Brüksel / Abdullah Mustafa
TT
TT

Aşı geliştiren şirket için 75 milyon avroluk AB kredisi

Avrupa Komisyonu, koronavirüse karşı bir aşının geliştirilmesi, üretilmesi ve yaygınlaştırılması için çalışmaları hızlandırdı. (Reuters)
Avrupa Komisyonu, koronavirüse karşı bir aşının geliştirilmesi, üretilmesi ve yaygınlaştırılması için çalışmaları hızlandırdı. (Reuters)

Avrupa Yatırım Bankası, Alman ilaç şirketi CeruVac ile bulaşıcı hastalıklara ve koronavirüs de dahil olmak üzere virüs enfeksiyonlarına karşı aşı geliştirilmesi için 75 milyon avro kredi vermek üzere bir anlaşma imzaladı.
Avrupa Komisyonu tarafından dün Brüksel'de yapılan açıklamada “kredinin CeruVac şirketinin üretim yeteneklerini genişletme ve AB’nin Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Çerçeve Ufuk (Horizon) 2020 programından finanse edilen, Almanya'nın Tübingen kentindeki dördüncü üretim sahasının tamamlanmasını hızlandırma çabalarını destekleyeceği” belirtildi.
Avruğa Birliği’nde Yenilik, Araştırma, Kültür, Eğitim ve Gençlik Komiseri Maria Gabriel yaptığı açıklamada, "koronavirüs, elimizde ona karşı bir aşı olmadığı sürece bizimle birlikte olmaya devam edecek. Bu yüzden uluslararası aktörlerle bu yaklaşıma odaklanıyoruz. Bu çok önemli bir konu" dedi.
Gabriel  açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:
“Komisyonun yakın zamanda koronavirüse karşı aşıların geliştirilmesi, üretimi ve yaygınlaştırılmasını hızlandırmak için kendi aşı stratejisini sundu. Komisyon, salgının başlangıcından bu yana bulaşıcı hastalıklara karşı mücadele desteği ile alakalı çalışmaların finansmanını artırdı. Şu ana kadar bu miktar 400 milyon avroya ulaştı. Avrupa Yatırım Bankası hastalığın tedavisine katkıda bulunan daha büyük hacimli projeleri iyileştirmek için çalışıyor.
"CeruVac'ı destekleyerek AB’nin Avrupa ve dünyadaki herkes için güvenli ve etkili çözümler bulma çabalarını ve Horizon 2020 çerçevesinde bulaşıcı hastalıklarla mücadele çalışmalarını finanse etme çabalarını hızlandırıyoruz. Bu durum, Avrupa Komisyonu ile Avrupa Yatırım Bankası arasında sağlık krizine yönelik başarılı işbirliğinin bir örneğidir."
Avrupa Yatırım Bankası, daha önce başta koronavirüsü olmak üzere bulaşıcı hastalıklara karşı tedavi, aşı ve teşhis geliştirmeleri için 316 milyon avroya varan kredi ile 13 şirketi destekledi. Avrupa Komisyonu Brüksel'de yaptığı açıklamada,  Kovid-19 virüsünün tedavisi için AB düzeyindeki ilk lisanslı ilaç "Remdesivir" için şartlı bir pazarlama izni verdiğini söyledi.
Komisyon, geçen hafta sonu yaptığı açıklamada bu yetkinin Avrupa İlaç Kurumu’nun önerisi ve üye devletlerin onayı üzerine verildiğini söyledi.
Komisyon açıklamasında, halk sağlığının korunmasının temel bir öncelik olduğunu, bu nedenle Remdesivir ilacı hakkındaki verilerin yenilikçi yollarla kısa bir süre içinde değerlendirildiğini söyledi. Avrupa Sağlık Kurumu tarafından kamu sağlığına ilişkin acil durumlar sırasında kullanılan bu yaklaşımın, koronavirüs krizi bağlamındaki çalışmalara hızla kredi sağlamaya katkıda bulunduğunu belirtti.
Onay, Avrupa İlaç Kurumu’nun önerisinden bir hafta sonra geldi. Ancak normal koşullarda bunu başarmak iki aydan fazla sürecekti.

Daha fazlasını oku

 
 
EKONOMİ

ABD ve İran arasındaki hava saldırıları genişlerken petrol fiyatları 90 doları aştı

Berlin'deki bir benzin istasyonunda dijital ekranda benzinin fiyatı gösteriliyor (AFP)
Berlin'deki bir benzin istasyonunda dijital ekranda benzinin fiyatı gösteriliyor (AFP)
TT
TT

ABD ve İran arasındaki hava saldırıları genişlerken petrol fiyatları 90 doları aştı

Berlin'deki bir benzin istasyonunda dijital ekranda benzinin fiyatı gösteriliyor (AFP)
Berlin'deki bir benzin istasyonunda dijital ekranda benzinin fiyatı gösteriliyor (AFP)

ABD ile İran arasında Ortadoğu'da artan askeri çatışmaların Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatını kısıtlamasıyla birlikte petrol fiyatları bugün yüzde ikiden fazla artış göstererek Brent petrolün varil fiyatı 90 doların üzerine çıktı.

Brent petrolün varil fiyatı, 11 Haziran'dan bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştıktan sonra, 02:41 itibarıyla 2,09 dolar (yüzde 2,37) artışla 90,19 dolara yükseldi. Brent, geçtiğimiz haftayı nisan ayından bu yana en büyük kazanç olan yüzde 15,9'luk artışla kapatmıştı.

ABD türü Batı Teksas petrolü (WTI) de 1,71 dolar (yüzde 2,07) artışla 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesi olan 84,20 dolara çıktı. WTI, geçtiğimiz hafta mart ayı başından sonra en büyük haftalık kazancını kaydederek yüzde 15,5 yükselmişti.

Ortadoğu'daki çatışmalar ve arz endişeleri

Hafta sonu boyunca Ortadoğu'daki çatışmalar şiddetlenirken, ABD İran'a yönelik saldırılarına art arda dokuzuncu gecede de devam etti. Kuveyt ve Bahreyn ise İran'dan gelen yeni saldırılara maruz kaldıklarını açıkladılar.

ING analistleri yayımladıkları notta, "Basra Körfezi'ndeki gerilimin azalacağına dair herhangi bir işaret olmamasından dolayı, Brent petrol bu sabah varil başına 90 dolar sınırını aştı" değerlendirmesinde bulundu. Analistler, tarafların karşılıklı ve ölümcül darbeler indirmeye devam ettiğini belirterek, bu gerilimin kontrol altına alınamaması durumunda Körfez genelinde geniş çaplı saldırıların görüldüğü bir ortama geri dönülebileceği uyarısında bulundu.

İran Devrim Muhafızları bugün yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki "güvensiz güney rotasını" kullanmaya çalışan iki petrol tankerinin patlama sonucu hareketsiz kaldığını duyurdu ve bu tankerleri söz konusu rotayı kullanmaya teşvik etmekle ABD ordusunu suçladı.

Barclays analisti Amarpreet Singh ise değerlendirme notunda, "Önümüzdeki gün ve haftalar, yeniden getirilen ablukalar çerçevesinde bölgeden sürdürülebilir petrol arzı seviyesine dair daha net bir tablo sunacaktır" dedi. Singh, "Şu an için petrol piyasalarının, savaşın başlangıcındakinin aksine son beş yılın en az seviyelerine ulaşmış olan stoklar üzerindeki olası etkilerin boyutunu hâlâ hafife aldığını düşünüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Şarku’l Avsat’ın Londra Menkul Kıymetler Borsası Grubu (LSEG) verilerinden aktardığına göre, dün Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 4 gemi geçerken, bu sayı bir önceki gün 8 olarak kayıtlara geçmişti. Cuma gününden bu yana ise petrol yüklemek amacıyla yalnızca 3 petrol ürünü tankeri ve bir adet çok büyük ham petrol tankeri (VLCC) petrol yüklemek için boğaza girdi.

EKONOMİ

Rekor hisse satışları boğa piyasasının sonuna mı işaret ediyor?

Nasdaq'ta açılış zilinin çalındığı törene videoyla katılan Elon Musk, "SpaceX'in başarılı olma ihtimalini yüzde 10'dan az görüyordum" demişti (Reuters)
Nasdaq'ta açılış zilinin çalındığı törene videoyla katılan Elon Musk, "SpaceX'in başarılı olma ihtimalini yüzde 10'dan az görüyordum" demişti (Reuters)
TT
TT

Rekor hisse satışları boğa piyasasının sonuna mı işaret ediyor?

Nasdaq'ta açılış zilinin çalındığı törene videoyla katılan Elon Musk, "SpaceX'in başarılı olma ihtimalini yüzde 10'dan az görüyordum" demişti (Reuters)
Nasdaq'ta açılış zilinin çalındığı törene videoyla katılan Elon Musk, "SpaceX'in başarılı olma ihtimalini yüzde 10'dan az görüyordum" demişti (Reuters)

Dünyanın en büyük şirketlerinin rekor düzeyde hisse ve tahvil ihracına yönelmesi, yaklaşık 4 yıldır süren boğa piyasasının sona yaklaştığı yönündeki endişeleri artırdı.

S&P 500 endeksi son 3 yıl 9 ayda iki kattan fazla yükselirken, şirketler de yatırımcı iştahından yararlanmak için hızla sermaye toplamaya başladı.

Elon Musk'ın SpaceX'inin 75 milyar dolarlık, Güney Koreli yarı iletken devi SK Hynix'in de 26,5 milyar dolarlık halka arzının yanı sıra Alphabet'in 85 milyar dolarlık hisse satışı bunun son örnekleri arasında yer alıyor.

Finansal veri şirketi Dealogic'in verilerine göre şirketler 2026'nın ilk yarısında halka arzlar, ikincil satışlar ve dönüştürülebilir tahviller dahil yatırımcılara toplam 344,7 milyar dolarlık yeni hisse sattı. Bu rakam 2022 ila 2025'teki seviyeleri şimdiden geride bıraktı.

Wall Street Journal'ın analizinde, hisse arzının talebi aşmasının piyasalar üzerinde baskı yaratabileceğine dikkat çekiliyor. ABD'li yatırım şirketi Research Affiliates'in yöneticisi Rob Arnott, "Hisse ihracı boğa piyasalarının son aşamalarında artma eğilimi gösterir" diyor.

Benzer bir durumun 1999 sonu ve 2000'in ilk yarısında yaşandığı, yoğun hisse satışlarının dot-com balonunun çöküşüne katkıda bulunduğu görüşü de yatırımcılar arasında sıkça dile getiriliyor.

Öte yandan şirketlerin hisse geri alımlarını azaltması da piyasadaki hisse arzını artırıyor. Danışmanlık şirketi Elm Wealth'e göre ABD'li firmalar gelecek bir yıl içinde net 500 milyar dolarlık hisse ve borç ihracı gerçekleştirecek. Son yıllardaysa piyasada çoğu hisse geri alımı kaynaklı yaklaşık 1 trilyon dolarlık net azalma yaşanmıştı.

Analize göre bu değişimin arkasındaki temel etkenlerden biri yapay zeka yatırımları. Varlık yöneticisi Janus Henderson'a göre büyük yapay zeka şirketlerinin sermaye harcamaları bu yıl 800 milyar doları, gelecek yıl ise 1 trilyon doları aşacak. Geçen yıl bu rakam yaklaşık 450 milyar dolardı.

Firmanın küresel kredi birimi yöneticisi John Lloyd, yapay zeka devlerinin yıllardır sürdürdüğü sermaye politikalarını tersine çevirdiğini belirterek, "Hisse geri alımları yerini yeni hisse ihraçlarına bırakıyor" diyor.

Bununla birlikte birçok piyasa uzmanı, artan hisse satışlarının tek başına boğa piyasasını sona erdirmeye yetmeyeceğini savunuyor. Şirketlerin güçlü kârları ve ABD ekonomisindeki dayanıklılığın piyasayı desteklemeyi sürdüreceğini vurguluyorlar.

Reuters'ın analizinde de teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yatırım yarışının, Wall Street'teki anlaşmaları ve finansman faaliyetlerini canlandırdığına dikkat çekiliyor. Citigroup, SK Hynix'in halka arzından 70 milyon doların üzerinde gelir elde etmişti. Bank of America da ChatGPT'nin yaratıcısı OpenAI'ya 520 milyon dolarlık kredi limiti tahsis etmişti.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Reuters

EKONOMİ

ABD-İran geriliminin yeniden alevlenmesi ve enerji tesislerine yönelik saldırılar petrol fiyatlarını yükseltti

Umman'ın Musandam kentinden görünen Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)
Umman'ın Musandam kentinden görünen Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)
TT
TT

ABD-İran geriliminin yeniden alevlenmesi ve enerji tesislerine yönelik saldırılar petrol fiyatlarını yükseltti

Umman'ın Musandam kentinden görünen Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)
Umman'ın Musandam kentinden görünen Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)

ABD ile İran arasındaki askeri çatışmaların yeniden artması ve küresel enerji arz güvenliğine yönelik endişeler nedeniyle petrol fiyatları bugün, üst üste üçüncü işlem gününde de yükselişini sürdürdü. Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin kesintiye uğraması ve enerji altyapısına yönelik saldırıların yeniden başlaması, piyasalardaki tedirginliği artırdı.

Fiyatlarda son durum

Brent ham petrolünün vadeli işlemleri, TSİ 03:29 itibarıyla 1,46 dolar (yüzde 1,72) artışla varil başına 86,19 dolara yükseldi. ABD tipi Batı Teksas ham petrolü (WTI) ise 1,11 dolar (yüzde 1,4) değer kazanarak 80,40 dolara ulaştı. Her iki petrol türü de dün yaklaşık yüzde 2 artışla son bir ayın en yüksek seviyesini görmüştü.

Dünyadaki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık beşte birinin geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, enerji piyasalarını doğrudan etkiliyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın bütün İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyması ve İran'ın bölgedeki ABD altyapısına karşı gerçekleştirdiği misillemeler gerilimi artırdı.

ABD ordusu bugün erken saatlerde, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri hedef alan "İran kapasitelerini zayıflatmak amacıyla" yeni bir hava saldırısı dalgası başlattığını duyurdu. İran ise çatışmaların yeniden başlamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapattığını açıkladı.

Şarku’l Avsat’ın Fox News’ten aktardığına göre ABD Başkanı Trump kanala verdiği demeçte, enerji tesislerine yönelik saldırıları son aşamaya sakladığını belirterek, "Nihayetinde enerji sektöründeki hedefleri vuracağız" ifadesini kullandı.

Aynı saatlerde İran ordusu, Ürdün'deki Azrak üssünde bulunan ABD hedeflerine insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenlediğini bildirdi. İran Devrim Muhafızları ayrıca Bahreyn ve Kuveyt'teki askeri tesisleri hedef aldıklarını iddia etti; ancak Reuters, bu haberlerin bağımsız kaynaklarca doğrulanamadığını kaydetti.

Analistlerin beklentisi: 100 dolar riski sürüyor

KCM Trade kıdemli piyasa analisti Tim Waterer, çatışmaların körfez bölgesindeki enerji altyapısına zarar vermesi durumunda petrol fiyatlarının kısa süre içinde 100 dolar seviyesine çıkabileceği uyarısında bulundu.

Waterer, "Diplomatik çabaların Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı başarması durumunda Brent petrolü 75 ile 80 dolar bandında istikrar kazanabilir. Risk primi fiyatlara dahil edilmiş durumda; ancak her iki tarafın da diplomatik bir çözüm arayışı için hâlâ teşvikleri bulunuyor" değerlendirmesinde bulundu.