Husiler 7 bin çocuğu zorla silah altına almakla suçlanıyor

Husi militanlar Sana’daki silahlı törenine doğru ilerliyor (Reuters)
Husi militanlar Sana’daki silahlı törenine doğru ilerliyor (Reuters)
TT

Husiler 7 bin çocuğu zorla silah altına almakla suçlanıyor

Husi militanlar Sana’daki silahlı törenine doğru ilerliyor (Reuters)
Husi militanlar Sana’daki silahlı törenine doğru ilerliyor (Reuters)

Husi milisler, 2014’ten bu yana işgal ettikleri başkent Sana’da ve kontrolleri altındaki diğer şehirlerde başta, alıkoyma, hapsetme, ideolojik mezhepçi kurslarına tabi tutma ve savaşmak için zorla askere alma gibi çeşitli suçlar ve hak ihlalleriyle çocukları yeniden hedefine koydu.
Yemen İnsan Hak ve Özgürlükleri Ağı adlı örgütün raporu, darbeci grubun başta Sana şehir merkezi olmak üzere, vilayete bağlı ilçelerde, Saada, Zamar ve Amran’da çoğu 15 yaşının altında olan 7 binden fazla çocuğu zorla silah altına aldığını ortaya koydu.
Bir dizi sivil toplum örgütünü bünyesinde barındıran Yemen İnsan Hak ve Özgürlükleri Ağı raporunda, Husilerin kontrolü altındaki Sanaa’da ve Yemen’in diğer vilayetlerinde, darbeci milis gruplar tarafından ailelerinden alınarak militan olarak yetiştirilen ve sonra zorla askere alınan bir grup çocuğa ait rakamları paylaşıldı.
Yukarıda zikredilen şehirlerin yanı sıra Hacca vilayeti, Husilerin çocuk projesi tarafından aldatılmaya müsait en kolay insan stokları arasında görülüyor. Bu vilayetlerdeki çocukların yaklaşık yüzde 64’ü hala Husilerin saflarında savaşırken, çocuklardan 418’inin ebeveynleri çocuklarını cephelerden geri getirmeyi başardı.
Rapora göre yüzde 18’i temsil eden bin 260 çocuk öldü, 258 çocuk yaralandı, 371’i ise esir düştü. Yine Husiler tarafından kandırılarak cephelere sürülen 264 çocuğun akıbeti hala bilinmezliğini koruyor.
Raporda, Husiler tarafından Amran vilayetinden yaklaşık bin 822 çocuğun kandırıldığı bilgisine yer verilirken, Sanaa vilayetinde Tavk olarak adlandırılan kabileler milislere yaklaşık bin 628 çocuk sağladı. Husilerin militan devşirdikleri şehirlerden Zamar bin 540 çocukla üçüncü sırada yer alıyor. Onu, bin 102 çocukla Husilerin kalesi kabul edilen Saada takip ediyor. Son olarak, Husi milislerin cephelerinde savaşmak için beş vilayetten toplanan çocukların bin 17’si başkent merkezinde toplanıyor.
Başkent Sana’da Husilerin kendi saflarında savaşmaları için topladıkları çocukları kaderleriyle ilgili olarak raporda, bunlardan 103 çocuğun farklı cephelerde öldürüldüğü ifade edilirken, 38 çocuğun çeşitli yerlerinden yaralandığı, 11 çocuğun ulusal ordu birlikleri tarafından esir alındığı, 78’inin ailesine geri döndüğü ve 26’sının akıbetinin ise hala meçhul olduğu belirtildi. Öte yandan hala 761 çocuğun darbeci Husi milislerin saflarında çatıştığı biliniyor.
Bu arada yerel kaynaklara göre, Husi milisleri Nisan ayı başında Cevf vilayetinin merkez şehri olan el-Hazm bölgesindeki mahalleler ve köylerden çocuklar topladı. Yerel kaynaklara göre, toplanan çocuklar cephelere sürülmeden önce beyinleri yıkanmak üzere kurslara tabi tutuldular.
Husiler çocuklara yönelik aynı tutumlarını Bayda’daki Radman şehrinde de uyguladı. Şarku’l Avsat’a açıklamada bulunan bir kabile kaynağına göre Husiler, bu şehirde de birçok çocuğu mezhep merkezli militarist kurslarına katılmaya zorladı.
Kaynaklar, çocuk haklarıyla ilgili yerel, bölgesel ve ilgili uluslararası örgütleri, darbeci Husilerin Radmanlı çocuklara ve genel olarak Yemenli çocuklara karşı işlediği bu suçları belgelemeye ve çocukları bu ihlallerden koruma görevini yerine getirmeye çağırdı.
Husilerin bu hafta Sana’daki kendilerine bağlı bir mahkemede, kendi saflarına kattıkları Cemil Kam’î (16 yaşında) adındaki çocuğun Meşruiyeti Destekleme İttifakı’na casusluk yaptığı suçlamasıyla kanunlara aykırı bir şekilde 10 yıl hapsine, hapis cezası son erdikten sonra 3 yıl gözetim altında tutulmasına hükmetmesi dikkat çekiciydi.
Kaynaklar, Husilerin şehri işgallerinin ardından sürekli eleman devşirme faaliyetleri bağlamında küçük yaştaki çocukları hedef alarak danışmaları aracılığıyla yaşları 8 ila 15 arasında değişen çocukları kurslara topladıklarını ifade etti.
Yemen İnsan Hakları Bakanlığı tarafından yayınlanan bir rapor, Husilerin Eylül 2014 ile Ocak 2020 arasındaki dönemde çocuklar ve kadınlar dahil olmak üzere Yemenli sivillere yönelik 90 binden fazla hak ihlali gerçekleştirdiğini ortaya koydu.
Rapora göre, bu suçlar öldürme ve adam yaralama şeklinde değişkenlik gösteriyor. Buna göre, ölen 16 bin 579 kişiden 3 bin 498’i çocuk, bin 232’si kadın. Aynı şekilde 34 bin 519’dan fazla yaralının 5 bin 748’i çocuk, 5 bin 979’u kadınlardan oluşuyor.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.