Irak, koronavirüse karşı mücadelesini 20 yeni hastane ile güçlendirdi

Ninova’daki El-Hamdaniya Hastanesi'ndeki yoğun bakım merkezi açıldı. (Twitter-Irak Sağlık Bakanlığı)
Ninova’daki El-Hamdaniya Hastanesi'ndeki yoğun bakım merkezi açıldı. (Twitter-Irak Sağlık Bakanlığı)
TT

Irak, koronavirüse karşı mücadelesini 20 yeni hastane ile güçlendirdi

Ninova’daki El-Hamdaniya Hastanesi'ndeki yoğun bakım merkezi açıldı. (Twitter-Irak Sağlık Bakanlığı)
Ninova’daki El-Hamdaniya Hastanesi'ndeki yoğun bakım merkezi açıldı. (Twitter-Irak Sağlık Bakanlığı)

Irak hükümeti, 20 yeni hastane ile koronavirüse karşı mücadelesini  güçlendirirken dün yaptığı açıklamada 2 bin 170 yeni vaka kaydedildiğini, bin 623 vakanın iyileştiğini ve 103 kişinin ise yaşamını yitirdiğini duyurdu.
Irak Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Casim el-Fellahi dün Irak Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, bakanlığın koronavirüs hastaları için yatak kapasitesini arttırmayı planladığını belirterek Sadr şehrinde, Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi'nin Barış Tugayları tarafından inşa edilen El-Ataa Hastanesi’ni yakın zamanda açtığına dikkat çekti.
Gelecek dönemde hizmete girecek 20 yeni hastane olduğunu belirten Fellahi, yatak kapasitesini de artıracağını ifade etti.
Fellahi, özel tıbbi kliniklerin iki haftalık bir süre için kapatılması kararıyla ilgili yaptığı açıklamada bazı kliniklerin koronavirüs hastalarını almaya başladığını ve bunun da talimatları ihlal ettiğini vurguladı. "Yüksek Komite'nin talimatlarına bağlılığın olmadığının ve aynı zamanda halk sağlığı prosedürlerine uyulmadığının gözlemlendiğini" söyledi.
Açıklamasının devamında özel kliniklerin koronavirüs bulaşmış veya şüphesi olan kişiler için uygun olmadığını, kapatma kararının amacının doktorların ve diğer hastaların güvenliği için alındığını beliren Fellahi salgını engellemek için vatandaşları sağlık kuralları, kişisel hijyen ve sosyal mesafe talimatlarına uymaya çağırdı.
Bakanlık dün yaptığı açıklamada, “dün Irak'taki tüm uzmanlaşmış laboratuarlarda 11 bin 809 testin incelendiğini ve böylece Irak'ta salgının görülmesinden bu yana yapılan  toplam test sayısının 649 bin 36’ya yükseldiğini duyurdu.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada şu bilgiler verildi:
“Sağlık ve Çevre Bakanlığı laboratuarları bugün Irak'ta 2 bin 170 vaka kaydetti. İllere göre vaka sayıları şu şekilde sıralandı: Bağdat-Rusafa 292, Bağdat-el-Karkh 308, Tıp Şehri 38, Necef 88, Süleymaniye 208, Erbil 57, Duhok 29, Kerbela 141, Kerkük 113, Diyala 86, Vasit 137, Basra 131, Maysan 90, Babil 93, Divaniye 145, Zi Kar 49, el-Enbar 22, el-Musanna 100, Ninova 22, Salahaddin 21.
Bakanlık dün iyileşen kişi sayısının bin 623 olduğunu belirtti. İllere göre iyileşen vaka sayısını da şöyle sıraladı:
Bağdat-Rusafa 264, Bağdat- el-Karkh 146, Tıp Şehri 3, Necef 102, Süleymaniye 34, Erbil 101, Duhok 5, Kerbela 76, Kerkük 51, Diyala 74, Vasit 131, Basra 100, Maysan 147, Babil 99, Divaniye 95, Zi Kar 150, Anbar 7, Ninova 15, Salahaddin 23.
Koronavirüsten ölen 103 kişinin illere göre dağılımı ise şu şekilde oldu:
Bağdat-Rusafa 21, Bağdat-el-Karkh 6, Tıp Şehri 2, Necef 6, Suleymaniye 7, Erbil 4, Kerbela 3, Kerkük 4, Vasit 4, Basra 12, Maysan 4, Babil 3, Divaniye 7, Zi Kar 17, Ninova 1, Musanna 1, Selahaddin 1.
Sağlık Bakanlığı dün yaptığı açıklamada şu ana kadar kayda geçen toplam koronavirüs bilançosuna ilişkin de bilgi verdi. Toplam vaka sayısının 69 bin 612, iyileşenlerin 39 bin 502, yatan hasta sayısının 27 bin 228, yoğun bakımda olanların 415 ve ölenlerin sayısının da 2 bin 882 olduğunu açıkladı.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.