Suriye: Rusya, İran’a karşı 15 bin Sünni milisi kendisine bağlıyor

Suriye’nin güneyinde Rus askerleri taşıyan bir tanker (Şarku’l Avsat)
Suriye’nin güneyinde Rus askerleri taşıyan bir tanker (Şarku’l Avsat)
TT

Suriye: Rusya, İran’a karşı 15 bin Sünni milisi kendisine bağlıyor

Suriye’nin güneyinde Rus askerleri taşıyan bir tanker (Şarku’l Avsat)
Suriye’nin güneyinde Rus askerleri taşıyan bir tanker (Şarku’l Avsat)

Rusya destekli Beşinci Kolordu, Suriye’nin güneyinde yaklaşık 15 bin yeni unsuru saflarına katmayı planlıyor.
Suriye’nin güneyindeki Dera bölgesinde bulunan özel kaynaklar, uzlaşı gruplarının oluşturduğu ve Rusya tarafından desteklenen Beşinci Kolordu’ya bağlı Sekizinci Tugay’ın, güney bölgesindeki halk arasından, kendi saflarına yeni unsurlar eklemek için güney bölgesine yeni davetler gönderdiğini belirtti.
Bölgede tugaya mensup eski bir unsura, Beşinci Kolordu’ya katılmaları için halka kapıların açılması talimatı verildi. Aynı şekilde son günlerde Dera’nın doğu kırsalındaki el-Harak ve batı kırsalındaki Inhil bölgelerinde yaşananlara da dikkat çekilirken, Beşinci Kolordu kapsamındaki Sekizinci Tugay’ın ‘daha önce çözüme karşı gelen muhalif gruplara, güney bölgeleri halklarından yeni unsurlar dahil etmek istediği’ belirtildi.
Kaynaklar, Suriye’nin güneyindeki Beşinci Kolordu’nun önerdiği son genişlemenin, yaklaşık bir ay önce başladığını söylerken, Dera’nın batı, doğu ve kuzey kırsallarındaki şehir ve kasabalardan yaklaşık 5 bin gencin, yakın zamanlarda Kolordu’ya katıldığını vurguladı. Gençlerin, biri güneyde kolorduya mensup kuvvetlerin ana eğitim kampı olmak üzere, kamplarda eğitim aldığını ve savaşçı, bekçi, piyade ve diğer gruplara belirli sayılarda savaşçı olarak gönderildiklerini belirtti. Kolorduya katılma kapılarının açılması sonrasında ise büyük sayılar kaydedildiği aktarıldı.
Gelişme, Beşinci Kolordu liderliği ve güneyde müzakere edecek olan merkezi komiteler, sivil faaliyetler, yerel elitler ve Rus tarafıyla koordineli olarak çözüm anlaşması kapsamındaki grup liderleri arasında sağlanan bir anlaşmanın ardından yaşandı.
Dera’daki Kolordu kuvvetleri komutanı Ahmed el-Avde, Kahil kasabası yolu üzerindeki bombardımanda ölen bir unsurun cenaze töreni sırasında, “Havran yakın zamanda, Havran’ı korumak için tek bir beden ve tek bir ordu olacak. Aynı şekilde tüm Suriye’yi korumak için de en güçlü araç olacak” dedi.
Suriye’nin güneyindeki aktivistlere göre kolordu kuvvetleri, Suriye’nin güneyinde büyük bir halk desteğine sahip ve İran’ın bölgeden çıkışını ve güvenlik kolunun kaldırılmasını talep eden gösterilerin yanı sıra, bölgede Rusya destekli çözüm anlaşmasının ihlalini önlemek için çabalıyor. Aynı zamanda kuvvetler, bölgede uzlaşının çökmesine, bölgenin yeniden işgaline yol açacak herhangi bir suiistimali önlemek, Rusya’nın Suriye’nin güneyindeki çıkarlarına hizmet edecek büyük bir askeri güç elde etmesini sağlamak ve güney bölgesinin gençleri kazanmak için diğer ülkelerin karşısında durmasını önlemek için çabalıyor.
Askeri uzmanlar, güney bölgesinin tanık olacağı yeni oluşumun, ‘Suriye’nin güney sınırlarını korumak ve kontrol etmek üzere Arap ülkeleri, ABD ve Rusya arasındaki koordinasyon bağlamında geliştiğini’ söyledi. Uzmanlar, “Son günlerde kolorduya katılan büyük sayılardaki unsurlara göre güney bölgesi halkının takip ettiği seçenek, Rusya’nın doğrudan sorumlu ve çözüm anlaşmasının garantörü olduğu göz önüne alındığında Beşinci Kolordu’nun seçimidir” ifadelerini kullandı. Kolordu, Rusya tarafından, Suriye’nin güneyindeki en büyük muhalif gruplardan biri olan ‘Sünni Gençlik’ güçleri komutanı Avde ile koordineli şekilde kuruldu.
Suriye’nin güneyindeki muhalif gruplardan oluşan, Rusya destekli Beşinci Kolordu’nun 3 üyesi, 27 Haziran’da kuzeybatıdaki Dera kırsalının Mahca kasabasında Suriye rejimine bağlı Devlet Güvenlik şubesi üyeleriyle çatışmalar sonrasında hayatını kaybetti.
Aynı şekilde 20 Haziran’da 9 üye, kolorduya bağlı Sekizinci Tugay kuvvetlerinden yaklaşık 40 unsurun bulunduğu bir otobüsü hedef alan bombardımandan sonra öldü. Cenaze töreni sırasında Busra eş-Şam şehrinde çok sayıda kişinin katılımıyla bir gösteri düzenlendi. Gösteri sırasında İran’ın Suriye’den ayrılması çağrısı yapılırken, Hizbullah karşıtı sloganlar da atıldı.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.