Britanyalı nörologlardan kritik uyarı: Kovid-19'u hafif atlatan kişilerde bile ciddi beyin hasarları oluşabilir

Uzmanlar daha önce koronavirüsün koku ve tat kaybı gibi nörolojik bozuklukları tetiklediğini belirtmişti (Unsplash)
Uzmanlar daha önce koronavirüsün koku ve tat kaybı gibi nörolojik bozuklukları tetiklediğini belirtmişti (Unsplash)
TT

Britanyalı nörologlardan kritik uyarı: Kovid-19'u hafif atlatan kişilerde bile ciddi beyin hasarları oluşabilir

Uzmanlar daha önce koronavirüsün koku ve tat kaybı gibi nörolojik bozuklukları tetiklediğini belirtmişti (Unsplash)
Uzmanlar daha önce koronavirüsün koku ve tat kaybı gibi nörolojik bozuklukları tetiklediğini belirtmişti (Unsplash)

Britanyalı uzmanlar Kovid-19’u hafif atlatan ya da iyileşmekte olan hastaların, koronavirüsün tetiklediği ciddi veya muhtemel beyin rahatsızlıkları yaşamasının gözden kaçıyor olabileceği konusunda uyarıyor.
The Guardian'ın haberine göre, nörologlar Çarşamba 40’tan fazla Kovid-19 hastasının sağlık durumlarına dair detayları paylaştı. Hastaların maruz kaldığı komplikasyonlar arasında iltihap, deliryum, sinir hasarı ve inme yer alıyor. Bazı durumlarda nörolojik sorunlar hastanın birincil veya ana belirtisi konumunda bulunuyor.
Brain isimli bilimsel yayında yayımlanan vakalara dair bilgiler, Britanya’da akut dissemine ensefalomiyelit (Adem) diye bilinen sağlık durumunda artış yaşandığını ortaya koyuyor.
University College London’daki (UCL) Nöroloji Enstitüsü, pandemiden önce ayda bir görülen Adem vakalarının Nisan ve Mayıs’ta haftada ikiye veya üçe yükseldiğini belirtiyor. 59 yaşındaki bir kadın bahsi geçen komplikasyon nedeniyle hayatını kaybetti.
Yapılan çalışmada 12 hastanın merkezi sinir sisteminde iltihap meydana geldiği, 10 hastada deliryum veya psikoz yaşandığı, 8 hastanın inmeye maruz kaldığı, 8 hastanın da çoğunda Guillain-Barre sendromu teşhis edildiği ve çevresel sinir sisteminde sıkıntılar yaşadığı ifade edildi. Bu sendromun görüldüğü vakaların yüzde 5’i ölümle sonuçlanıyor.
Çalışmada yer alan Michael Zandi, “Kovid-19’un daha önce başka virüslerde görmediğimiz şekilde beyni etkilediğini görüyoruz” ifadelerini kullandı.
Bahsi geçen vakaların Kovid-19’un uzun süreli etkileri açısından endişeleri artırdığı belirtildi. Vakaların bazı hastalar virüsten arınsa dahi nefes alma zorluğuna, hafıza problemlerine ve uyuşukluğa neden olabileceği ifade ediliyor.
Independent Türkçe'de yer alan habere göre, hazırlanan yeni makalede daha önce psikiyatrik bir hastalığı bulunmayan 55 yaşındaki bir kadının hastaneden taburcu edilmesinin ardından bir süre sonra tuhaf davranmaya başladığının saptandığı belirtiliyor.
Kadının ceketini tekrar tekrar giyip çıkardığı, halüsinasyon görerek evinde maymun ve aslan gördüğünü söylediği aktarıldı. Bahsi geçen kişi tekrar hastaneye kaldırıldı ve antipsikotik ilaç tedavisine başladı.
47 yaşında bir başka kadının da öksürük ve ateşinin çıkmasından bir hafta sonra baş ağrısı ve sağ elinde uyuşmadan şikayetçi olduğu belirtildi. Durumu daha sonra kötüleşen kadının beyin operasyonu geçirmesi gerekti.
Doktorlar bu tip vakalara yönelik hastaların daha sıkı tetkik edilmesi gerekebileceği yönünde uyarıda bulunuyor. 



Dinozorların tarihine dair ezber bozan keşif

Milyonlarca yıl gezegene hüküm süren dinozorlar yaklaşaık 66 milyon yıl önce yeryüzünden silindi (Reuters)
Milyonlarca yıl gezegene hüküm süren dinozorlar yaklaşaık 66 milyon yıl önce yeryüzünden silindi (Reuters)
TT

Dinozorların tarihine dair ezber bozan keşif

Milyonlarca yıl gezegene hüküm süren dinozorlar yaklaşaık 66 milyon yıl önce yeryüzünden silindi (Reuters)
Milyonlarca yıl gezegene hüküm süren dinozorlar yaklaşaık 66 milyon yıl önce yeryüzünden silindi (Reuters)

Bilim insanları dinozorların sanılandan 10 milyon yıl daha önce ortaya çıkmış olabileceğini öne sürdü.

Bir türün, hele ki bir tür grubunun ne zaman ortaya çıktığını kesin olarak belirlemek epey zorlu bir iş. Kazılarda bütün bir iskeletten ziyade kemik parçalarının bulunması da zaman aralığını netleştirmeyi zorlaştırıyor.

Dinozorlara ait olduğu kesin kabul edilen fosillerin en eskileri yaklaşık 230 milyon yıllık. Bilim insanları bunlardan daha eski kalıntıların genellikle dinozorların atası olan türlerden geldiğini düşünüyor.

Ancak bu ilk dinozor fosilleri tek bir türden veya yakın akraba cinslere değil, dinozor soy ağacının birden fazla koluna ait. Yani dinozorlar ortaya çıktıkları ilk dönemlerde bile büyük çeşitlilik gösteriyordu.

Yale ve Princeton üniversitelerinden araştırmacılar bu konuya daha derinlemesine eğilmek için üç ana dinozor soyuna (teropod, sauropodomorpha ve ornithischia) ait 9 farklı morfolojik veri setini kapsamlı bir şekilde analiz etti.

Dinozor anatomisi, bireysel özellikler ve tür içindeki çeşitli alt gruplar hakkındaki tüm mevcut verileri derleyerek dinozorların ne kadar çeşitlilik sergilediğini masaya yatırdılar.

Bilim insanları türler arasındaki ilişkilere de odaklandı. Fosillerin yaşlarına ilişkin verileri derleyip eski evrimsel modellerle karşılaştırarak dinozorların evrim sahnesine ne zaman çıktığını saptamaya çalıştılar.

Bulguları hakemli dergi The Royal Society Proceedings B: Biological Sciences'ta yayımlanan çalışmaya göre ilk gerçek dinozorlar 240 ila 250 milyon yıl önce ortaya çıktı. 

Araştırmacılar bundan sonra dinozorların hızlı bir çeşitlenme dönemine girdiğini söylüyor. 

Çalışmaya göre, daha önce Geç Triyas döneminde ortaya çıktığı düşünülen dinozorlar aslında bu dönemde yoğun biçimde çeşitlenmiş.

Araştırmacılar makalede "Sonuç olarak bulgularımız, dinozorların evrimsel yolculuğunun, 240 milyon yıllık tarihleri ​​boyunca aralıklı morfolojik evrim patlamalarıyla yönlendirildiğini gösteriyor" ifadelerini kullanıyor: 

Bu süre zarfında üç büyük kitlesel yok oluşun en az ikisinin, dinozorlarda önemli bir çeşitlenme patlamasını doğrudan tetiklediği anlaşılıyor.

Dinozorlara ait daha eski kalıntıların keşfedilmemesi, bu dönemde yaşadıkları yerin fosilleşmeye elverişli olmamasından kaynaklanabilir.

Ayrıca araştırmacılar kemik örnekleri bulunmasa da dinozorlar tarafından bırakılmış olabilecek 250 milyon yıllık ayak izlerinin tespit edildiğine değiniyor.

Sürekli yeni keşiflerin yapıldığı bu alanda gelecek yıllarda çok daha eski dinozor kemiklerinin ortaya çıkması ve ilk dinozorlar hakkında daha fazla bilgi sunması da muhtemel.

Independent Türkçe, IFLScience, Interesting Engineering, The Royal Society Proceedings B: Biological Sciences


Yeni Harry Potter dizisi daha başlamadan ikinci sezonu kaptı

12 yaşındaki Dominic McLaughlin'in başrolde yer aldığı 8 bölümlük ilk sezon, Harry Potter ve Felsefe Taşı'ndaki (Harry Potter and the Philosopher's Stone) olayları ele alacak (HBO)
12 yaşındaki Dominic McLaughlin'in başrolde yer aldığı 8 bölümlük ilk sezon, Harry Potter ve Felsefe Taşı'ndaki (Harry Potter and the Philosopher's Stone) olayları ele alacak (HBO)
TT

Yeni Harry Potter dizisi daha başlamadan ikinci sezonu kaptı

12 yaşındaki Dominic McLaughlin'in başrolde yer aldığı 8 bölümlük ilk sezon, Harry Potter ve Felsefe Taşı'ndaki (Harry Potter and the Philosopher's Stone) olayları ele alacak (HBO)
12 yaşındaki Dominic McLaughlin'in başrolde yer aldığı 8 bölümlük ilk sezon, Harry Potter ve Felsefe Taşı'ndaki (Harry Potter and the Philosopher's Stone) olayları ele alacak (HBO)

HBO, ilk sezonu Noel döneminde izleyiciyle buluşacak yeni Harry Potter dizisi için resmen ikinci sezon onayı verdi.

Bu karar, HBO'nun J.K. Rowling'in 7 kitabını 10 yıla yayılacak 7 sezonluk bir diziye dönüştürme planıyla örtüşüyor. Yazarın Harry Potter ve Sırlar Odası (Harry Potter and the Chamber of Secrets) romanını temel alacak ikinci sezonun çekimlerine bu sonbaharda başlanacak.

İlk sezonun yazar kadrosunda yer alan Jon Brown, ikinci sezonda Francesca Gardiner'la birlikte ortak dizi sorumlusu oldu.

Gardiner yaptığı açıklamada, "Noel'e kadar ilk sezonu yetiştirmek ve sonbaharda ikinci sezonun çekimlerine başlamak için hazırladığımız yoğun takvimde, temponun düşmemesi adına bir ortak dizi sorumlusunun kilit rol oynayacağı netleşti. Jon'la Succession'da tanıştığımız ilk günden beri çalışmayı çok seviyorum. Yazarlığına olan hayranlığımın yanı sıra kendisi harika bir iş ortağı; ona sahip olduğumuz için şanslıyız" ifadelerini kullandı.

Jon Brown ise heyecanını şu sözlerle dile getirdi: 

Francesca'yla ortak dizi sorumlusu görevinde çalışacak olmaktan inanılmaz heyecanlıyım. Felsefe Taşı'nı (Harry Potter and the Philosopher's Stone) yazmak büyük bir keyifti. Bana bu olağanüstü yolculukta güvendikleri için Francesca ve HBO'ya teşekkür ederim. Görünüşe göre Hogwarts davetiyesi almak için asla yaşlı sayılmazsınız.

İlk sezon detayları

Harry Potter ve Felsefe Taşı adını taşıyan ilk sezon, Dominic McLaughlin'in canlandırdığı Harry'nin 11. yaş gününde Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu'na kabul edilmesiyle başlıyor. 

Dizi, Harry'nin yeni bir dünyaya adım atarken aynı zamanda geçmişinden gelen tehlikeli bir düşmanla yüzleşme sürecini konu alıyor.

Dizinin yönetici yapımcı kadrosunda Francesca Gardiner'a yönetmen Mark Mylod, J.K. Rowling, Neil Blair, Ruth Kenley-Letts ve David Heyman eşlik ediyor. Yapımcılığı ise Warner Bros. Television üstleniyor.

Harry Potter ve Felsefe Taşı, Türkiye'de aralık ayında HBO Max ve TV+'ta izleyiciyle buluşacak.

Independent Türkçe, Variety, Hollywood Reporter


Stranger Things'in yaratıcılarından yeni dizi: Başrolde "emekliler"

Duffer kardeşlerin yapımcı koltuğunda oturduğu The Boroughs, ağır tempolu ve karakter odaklı yapısıyla öne çıkıyor (Netflix)
Duffer kardeşlerin yapımcı koltuğunda oturduğu The Boroughs, ağır tempolu ve karakter odaklı yapısıyla öne çıkıyor (Netflix)
TT

Stranger Things'in yaratıcılarından yeni dizi: Başrolde "emekliler"

Duffer kardeşlerin yapımcı koltuğunda oturduğu The Boroughs, ağır tempolu ve karakter odaklı yapısıyla öne çıkıyor (Netflix)
Duffer kardeşlerin yapımcı koltuğunda oturduğu The Boroughs, ağır tempolu ve karakter odaklı yapısıyla öne çıkıyor (Netflix)

Stranger Things'in yaratıcıları Duffer kardeşler, Netflix'e yeni bir yapımla dönüyor. Bu kez hikayenin merkezinde bisikletli çocuklar değil, bir grup emekli var. 8 bölümden oluşan bilimkurgu dizisi The Boroughs, 21 Mayıs'ta tüm dünyada aynı anda izleyiciyle buluşacak.

New Mexico çölünün uçsuz bucaksız ve güneşli atmosferinde geçen dizi, sakinlerine hayatlarının en huzurlu dönemini vaat eden lüks bir emekli topluluğuna odaklanıyor. Ancak eşini yeni kaybetmiş emekli havacılık mühendisi Sam Cooper (Alfred Molina) için bu huzur kısa sürede bir kabusa dönüşüyor. Sam, sitenin kusursuz sokaklarında sinsice dolaşan korkunç bir dünya dışı varlık keşfediyor.

Yetkililer Sam'in uyarılarını "yaşlı bir adamın kuruntusu" diye nitelendirip görmezden gelince, Sam mahallenin uyumsuz sakinlerinden oluşan bir ekip kurmak zorunda kalıyor. Grup; ellerinde kalan en değerli şeyi, yani "zamanı" çalmaya çalışan bu doğaüstü varlığı durdurmak için amansız bir mücadeleye girişiyor.

Yıldızlarla dolu kadro

Dizinin en dikkat çekici yönlerinden biri, Hollywood'un usta isimlerini bir araya getiren oyuncu kadrosu. Alfred Molina'ya Geena Davis, Alfre Woodard, Denis O'Hare, Clarke Peters ve Bill Pullman gibi isimler eşlik ediyor.

Jeffrey Addiss ve Will Matthews tarafından yaratılan yapım, 1980'lerin kült klasiklerini anımsatan nostaljik bir atmosfer vaat ediyor. 

Hayranlar şimdiden heyecanlı

Sosyal medyada paylaşılan fragmanın ardından izleyiciler heyecanını dile getirdi. Birçok hayran, "Emekli ekibi, kozmik tehdide karşı" fikrini son derece yaratıcı bulurken, usta oyuncu kadrosu nedeniyle dizinin "beklenmedik bir başarı" yakalayacağını öngörüyor. 

Bazı izleyiciler ise Duffer kardeşlerin bu projesinin, finaliyle tartışma yaratan Stranger Things'den bile daha iyi olabileceği görüşünde.

Fragmanı izleyen bir hayran şu yorumu yaptı:

Yıldızlarla dolu oyuncu kadrosu ve böylesine çılgın bir hikâye örgüsüyle, bu dizi yılın en büyük sürpriz hiti olmaya aday görünüyor.

Başka bir izleyici ise ekledi:

Görüntüler tek kelimeyle çılgınca duruyor! Bu usta isimleri doğaüstü bir aksiyonun içinde izlemek için sabırsızlanıyorum.

Gençlik odaklı bilimkurgu klişelerini bir kenara bırakıp usta oyuncuları doğaüstü bir gizemin içine atan The Boroughs, türün meraklıları için bu ayın en dikkat çekici yapımlarından biri olmaya aday.

The Boroughs, 21 Mayıs'ta Netflix kütüphanesindeki yerini alacak.
Independent Türkçe