ABD’li General ve Kobani , DEAŞ operasyonlarını görüştü

Fotoğraf (CENTCOM)
Fotoğraf (CENTCOM)
TT

ABD’li General ve Kobani , DEAŞ operasyonlarını görüştü

Fotoğraf (CENTCOM)
Fotoğraf (CENTCOM)

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Kenneth F. McKenzie, Suriye’nin kuzeydoğusna yaptığı ziyarette Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Kobani ile DEAŞ’a karşı başlatılacak yeni askeri operasyonları görüştü.
Kobani, McKenzie ile görüşmesinden sonra yaptığı Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “ABD Merkez Kuvvetler Komutanı ile aramızdaki birçok ortak meseleyi görüştük. Bunların başında DEAŞ ile mücadele, dünyamızı tehdit eden terör tehdidinin büyümesi ve bölgede barışın hakim kılınması geliyor” ifadesini kullandı.
Kobani, mesajının devamında, “Terörizmle mücadele ve istikrarın inşasında ABD güçlerinin sunduğu daimi desteği takdir ediyoruz” diye yazdı.
McKenzie ziyareti, Rusya’nın Suriye sahasındaki komutanı Alexander Chaiko ile Kobani görüşmesinden 4 gün sonra geldi. Chaiko-Kobani görüşmesinde iki taraf arasında ortak çalışma ve eşgüdüm düzeyinin artırılması ve Rus güçlerinin Fırat’ın doğusundaki konuşlanmasının yanı sıra Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna yönelik operasyonları ele alınmıştı.
Arap ve Kürt savaşçılarının yer aldığı SDG birlikleri geçtiğimiz günlerde Terörizmi Caydırma ismiyle askeri operasyon başlatmıştı. SDG’den yapılan açıklamada, operasyon kapsamında DEAŞ üyesi olduğundan şüphe edilen 110 kişinin tutukladığı bildirildi.
Kobani, Rakka kentinin aşiret liderleri ve kanaat önderleriyle yaptığı görüşmede DEAŞ faaliyetlerinin artış eğilimi gösterdiğine işaret ederek, “Güçlerimiz, Deyri Zor kırsalının kuzeyindeki DEAŞ hücrelerini ele geçirmek, örgüt tehdidine son vermek, istikrarı yeniden sağlamak ve bölge halkının endişelerini gidermek için yakın zamanda Fırat Nehri hattı boyunca bir güvenlik operasyonu başlatacak” dedi.
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Eşbaşkan Yardımcısı ve Sözcüsü Bedran Çiya Kurd, bölgenin karşı karşıya olduğu olağanüstü ekonomik ve saha koşullarına dikkati çekerek, “Zorlayıcı koşullar, vatandaşlara en iyi şekilde temel hizmetlerin sağlanmasını doğrudan etkiliyor. Bunun sebebi, genelde Suriye’nin özelde de Özerk Yönetimin kontrolündeki bölgelerin içinden geçtiği durumlardır. Zira büyük sorunlarla mücadele ediyoruz” diye konuştu.
Özerk Yönetimin buğday mahsulünü satın aldığını ve stratejik depolarının yaklaşık yarım milyon tona ulaştığını belirten Kurd, “Ceaser Yasası’nın olumsuz yansımalarını, hizmet sektörünü destekleyerek iyileştirmeye çalışıyoruz. Ayrıca koronavirüs salgınını mütevazi enerjimizle püskürtüyoruz ve uluslararası terörizmle çeşitli düzeylerde mücadele ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Fırat Nehri üzerinden Haseke kentine aktarılan içme suyunun kesildiğini ifade eden Kurd, “Bu durum, barajların normal seviyesinde önemli bir azalmaya yol açtı, elektrik üretimini, içme suyunu ve sulamayı etkiledi. Bu, tüm uluslararası normların ve sözleşmelerin açık bir şekilde ihlalidir” dedi.
Aluk su tedarik istasyonu, 460 bini aşkın kişinin yaşadığı bölgede nüfusu için tek içme suyu kaynağı olarak gösteriliyor. İstasyon, Ebu Raseyn beldesi, Tel Tamir nahiyesi, Haske kenti ve kırsalına su sağlıyor. Söz konusu bölgelerde içme suyu sıkıntısı yaşanıyor. İstasyon ayrıca, 68 bin kişinin kaldığı El Hol Kampı başta olmak üzere 3 mülteci kampının suyunu karşılıyor.
Kurd, ekonomik ve insani yardımları ulaştırmak için Özerk Yönetimin Uluslararası Koalisyon ülkeleri ve uluslararası toplumla sürekli iletişim halinde olduklarına işaret ederek, şunları kaydetti:
“Krizi hafifletmek için ortaklarımızla iletişim halindeyiz. Vatandaşlar için hayati sorun teşkil eden elektrik, ekmek ve su gibi sıkıntıların üstesinden gelmek için alarm halindeyiz. Sorunları gidermeye, ihmali bulunanları yargılamaya çalışıyoruz ve hukuki olarak yolsuzluğa batanların peşindeyiz”



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.