Çin, ekonomiyi canlandırmak için güney bölgelerini Hong Kong’a bağlamayı planlıyor

Çin hükümeti Hong Kong'u ülkenin finans kapısı olarak görüyor (AFP)
Çin hükümeti Hong Kong'u ülkenin finans kapısı olarak görüyor (AFP)
TT

Çin, ekonomiyi canlandırmak için güney bölgelerini Hong Kong’a bağlamayı planlıyor

Çin hükümeti Hong Kong'u ülkenin finans kapısı olarak görüyor (AFP)
Çin hükümeti Hong Kong'u ülkenin finans kapısı olarak görüyor (AFP)

Çin Bankacılık ve Sigortacılık Düzenleme Komisyonu (CBIRC) eski Başkanı Liu Mingkang, Hong Kong’un, New York ve Londra’ya paralel uluslararası bir finans merkezi ve Çin'i dünyanın geri kalanına bağlayan önemli bir finans kapısı olmaya devam edeceğini söyledi. Video konferans yolu ile yapılan bir forumda değerlendirmelerde bulunan CBIRC eski Başkanı Liu, Hong Kong'un mali rolünün zayıfladığına dair yapılan son tartışmaların kendisinde büyük hayal kırıklığı yarattığını söyledi.
Hong Kong’taki Çin Üniversitesi’ne bağlı Shenzhen Finans Enstitüsü tarafından düzenlenen forumda Liu, “Bu görüşleri destekleyen insanlar ekonomiyi, finansı veya politikayı bilmiyorlar. Çin anakarası ve Hong Kong'da bu tür görüşlerin yayılması son derece zararlı” ifadelerini kullandı.
Çin özel yönetim bölgesindeki mali durumun hukukun üstünlüğüne bağlı olduğunu söyleyen Liu, “Bu durum, İngilizcenin kullanması ve ortak hukukun uygulanmasıyla desteklenen çalışmaları öngörülebilir hale getirdi” dedi.
Hong Kong, son on yılda altı kez halka arzda dünyanın 1 numarası olurken küresel yatırımcılara hitap ettiğini de kanıtladı. Liu, “Daha fazla Çinli şirketin (ABD'den) geri dönmesi halinde, bölge gelecek yıl başka bir unvan daha alabilir” şeklinde konuştu.
Hong Kong’un finans merkezi olma statüsü, Pekin’in geçtiğimiz ayın sonlarında bölgede tartışmalı Ulusal Güvenlik Yasası’nı yürürlüğe koymasının ardından yoğun bir tartışma konusu haline geldi.

ABD baskısı, Hong Kong dolarının istikrarını baltalıyor
ABD, eski İngiliz kolonisi olan Hong Kong’un özel ticari statüsünü hâlihazırda bitirmiş durumda. Artık bölgenin eskisi gibi bağımsız olmadığına işaret eden ABD, Hong Kong ile iş yapan bireyleri ve kurumları mali yaptırımlar uygulamakla tehdit ediyor.
Bloomberg Haber Ajansı, bu haftanın başlarında, ABD yönetiminden bazı danışmanların da Hong Kong dolarının ABD dolarına zarar verdiğini düşündüklerini aktardı. Bu arada Şangay, uluslararası bir finans merkezi olma yolunda emin adımlarla ilerlerken Güney Çin Denizi'ndeki Hainan adası da serbest ticaret bölgesi olarak sınıflandırıldı.

Çin’in güney bölgelerini Hong Kong ve Makao’ya bağlama planı
Ancak Hong Kong’un daha büyük bir stratejik planın parçası olduğunu söyleyen Liu, merkezi hükümetin Çin anakarasının güneyindeki bazı bölgeler ile Hong Kong ve Makao arasında Şangay'dan tamamen farklı bir bağ kurma planı olduğunu belirtti. Bu arada Liu, Hainan adasının bu yarışa katılması için henüz çok erken olduğunu kaydetti.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre, Pekin hükümeti, anakara yatırımcılarını Hong Kong'daki pazarlara getiren mevcut menkul kıymetleri ve tahvilleri birleştirme planının yanı sıra Hong Kong’un bir finans kapısı olma rolünü açıkça destekledi. Çin Merkez bankası, geçtiğimiz ayın sonlarında ‘servet yönetimi bağlantısı’ olarak adlandırdığı bir mekanizmayı aktifleştirdi. Bu da yabancı servet yöneticilerinin bölge genelinde bazı anakara müşterilerine ürün sunmasına izin verdi.

Sınır ötesi şirket riskini belirleyen ortak bir erken uyarı sistemi
Söz konusu bağlantı mekanizmasını geliştirme imkanı olduğunu söyleyen eski CBIRC Başkanı Liu, ancak, finansal altyapıyı ve ortak gözetimi geliştirmek için daha yakın işbirliği gerektiğinin de altını çizdi.
Liu sözlerine şöyle devam etti:
“Çin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları çerçevesinde ABD'nin uzun yargılama yetkisine karşı önlemler almalı. Bununla birlikte siber güvenliği artırmalı, kara para aklamayı önlemeli ve terörün finansmanıyla mücadele etmek için gerekli tedbirleri uygulamaya koymalıdır. Ayrıca muhasebe, denetim ve tahkim gibi alanlarda uluslararası kurallara ve uygulamalara uymalıdır.”
Liu, sınır ötesi şirketlerin oluşturduğu risk ve satışlarının arttığı ortaya çıktıktan sonra düşüşe geçen Çinli kahve şirketi Luckin Coffee benzeri durumları belirlemek için ortak bir erken uyarı sistemine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Bilgiye erişim ihtiyacının altını çizen Liu, “Finans uzmanları, yerli ve uluslararası bilgi platformlarına erişebilmeli. Anakaradaki büyük şehirlerde yaşayan uluslararası profesyoneller, Facebook, Twitter veya Bloomberg'i kullanamazsa, küresel pazarlardaki fırsatları nasıl bulabilir ve riskleri nasıl belirleyebilirler?” ifadelerini kullandı.



İsrailli yetkililer: İran'a karşı savaş, belirlediğimiz hızda ilerlemiyor

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ordu komutanlarıyla bir toplantı düzenliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ordu komutanlarıyla bir toplantı düzenliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)
TT

İsrailli yetkililer: İran'a karşı savaş, belirlediğimiz hızda ilerlemiyor

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ordu komutanlarıyla bir toplantı düzenliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ordu komutanlarıyla bir toplantı düzenliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)

ABD Başkanı Donald Trump'ın ve İsrail'deki askeri ve siyasi liderlerin iddialarının aksine, İsrail Kamu Yayın Kurumu (KAN 11), İsrailli güvenlik yetkililerinin ‘İran'daki savaş hedeflerini yeniden değerlendirmeleri gerektiği’ yönündeki itiraflarını aktardı. Yetkililer, “Belirlediğimiz hızda ilerleyemiyoruz” açıklamasında bulundular.

İsrail ordusu, hiç vakit kaybetmeden bunu yalanlayıp askeri başarıların her geçen gün arttığını vurgulayarak İran'da hâlen binlerce hedef olduğunun altını çizdi. Aynı yetkililer, savaşın başında Tel Aviv'in İran'a yönelttiği ilk saldırının beklentileri aştığını, ancak İran halkını rejime karşı sokaklarda büyük çaplı protestolar düzenlemeye ikna etmenin son derece zor olduğunu, bundan dolayı ABD ve İsrail’in İran'da savaşın gidişatını etkileyeceği tahmin edilen daha büyük hamleler planladıklarını belirttiler.

İsrail'in askeri istihbarat birimi AMAN Sözcüsü, savaş ve bugüne kadarki sonuçlarına ilişkin bazı dikkat çekici verileri içeren iki ayrı açıklama yayınladı. AMAN Sözcüsü, “İran rejimi zayıf ve istikrarsız.  Bunu vatandaşlarından gizlemeye çalışıyor” dedi.

Sözcü, şöyle devam etti:

“Beklentilerimizin ötesinde, büyük başarılar elde ettik ve bu başarılar her geçen gün artıyor.”

Binlerce hedef

İsrail'in planında ‘İran rejimine ait tüm sistemleri ve kapasiteleri ortadan kaldırmanın’ yer aldığını söyleyen Sözcü, “İran'da binlerce başka hedefimiz var” diye vurguladı.

AMAN Sözcüsü, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Balistik füze sistemini vurduk, 700'den fazla füzeyi imha ettik ve fırlatma rampalarının yüzde 75'ini, yani toplam 400 rampanın 300'ünü devre dışı bıraktık. Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) kalan 100 adet füze fırlatma rampası ise yeraltında ve dağların kalbinde bulunduğu için akıllı bombalarla ABD uçakları tarafından imha edilecek.”

r4gt
Cuma günü Tahran'ın güneyinde düzenlenen hava saldırısının ardından enkaz altında hayatta kalanları arayan kurtarma ekipleri (AP)

İsrail ordusu, savaşın uzaya da sıçradığını iddia etti. İran'ın Kudüs yakınlarındaki İsrail uydu sinyallerini alan istasyonu bombaladığı ve burada hafif hasara yol açtığı belirtildi. İsrail uçakları ise Tahran'daki bir uzay merkezini imha etti. Bu merkezde, 2024 eylülünde fırlatılan İran uydusu ‘Şemran 1’ geliştirilmişti.

İsrail ordusu, bunun İran'ın uzay endüstrisine yönelik ikinci saldırı olduğunu açıkladı.

AMAN ise, saldırılar sonucunda İran'ın füze fırlatma rampalarının yaklaşık yüzde 70'inin hizmet dışı kaldığını ve İran'ın füze üretim kapasitesinin şu anda tamamen durmuş olduğunu belirtti. Ayrıca İran’ın, savaşın ilk iki haftasında İsrail'e 290 füze ve 500 insansız hava aracı (İHA) ile saldırdığını ve ilk günlerden sonra her turda bu sayıda belirgin bir düşüş görüldüğünü vurguladı.

Yeni yer altı tesisleri

İsrail ordusu şimdiye kadar, DMO ile bağlantılı tesisler, bakanlıklar, komuta merkezleri, iç güvenlik birimleri ve Besic güçleri dahil olmak üzere İran rejimine ait yaklaşık 2 bin 200 hedefe saldırı düzenledi. Bu saldırılar özellikle başkent Tahran'da yoğunlaştı. AMAN, binaların içinde yakalanan unsurlar sayesinde tespit edilen hedeflere öncelik verdiğini açıkladı.

İran rejimi, geçtiğimiz haziran ayında yaşanan 12 günlük savaştan bu yana, yaklaşık bin adet ek balistik füze üretmeyi ve gelecekteki saldırıları zorlaştıracak yeni yeraltı tesisleri kurmayı başardı. Bu durum, İsrail ve ABD’nin beklentilerini aştı.

efrv
Maxar uydusundan çekilen bu fotoğraf, ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yeraltı nükleer tesisine saldırı düzenlemesinin ardından Fordo Nükleer Tesisi’ni gösteriyor (Arşiv - Reuters)

Ancak buna karşılık, İsrail ordusunun açıklamasına göre İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları, hava kuvvetleri arasındaki iş birliği sayesinde sıklığı, niteliği, başarısı ve sonuçları açısından ‘beklentilerin ötesine geçti’.

AMAN’ın çabalarıyla titizlikle hazırlanmış bir plan uygulandı. Bu plan sayesinde istihbarat birimleri, ayrıntılı bir istihbarat tablosu oluşturmayı ve ‘kapsamlı bir hedef veritabanı’ oluşturmayı başardı.

İsrail ordusu, babasının öldürülmesinin ardından Mücteba Hamaney'in lider olarak atandığını belirterek, sağlık durumunun karar alma sürecini etkileyip etkilemediğinin belirsiz olduğunu ifade etti.

İranlılar ise ABD-İsrail saldırılarına misilleme olarak enerji sektörünü vurma yönünde stratejik bir karar aldı. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz yolunu kapattı. Bu gelişme, ABD’nin İran’ın Hark Adası’na saldırmasına neden oldu.

İran, bu yılın ocak ayında ülkenin çeşitli şehirlerinde protestoların patlak verdiği ekonomik ve mali krize rağmen askeri kapasitesini yeniden inşa etmek için kaynak ayırmaya devam etti.


İsrail, Lübnan’ın güney sakinlerinin geri dönüşmesi için kuzeyinde güvenliğin sağlanmasını şart koştu

Askeri gerginliğin tırmanmaya devam ettiği bir ortamda, Lübnan sınırında onlarca İsrail askeri (Reuters)
Askeri gerginliğin tırmanmaya devam ettiği bir ortamda, Lübnan sınırında onlarca İsrail askeri (Reuters)
TT

İsrail, Lübnan’ın güney sakinlerinin geri dönüşmesi için kuzeyinde güvenliğin sağlanmasını şart koştu

Askeri gerginliğin tırmanmaya devam ettiği bir ortamda, Lübnan sınırında onlarca İsrail askeri (Reuters)
Askeri gerginliğin tırmanmaya devam ettiği bir ortamda, Lübnan sınırında onlarca İsrail askeri (Reuters)

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ‘Litani Nehri'nin güneyinde evlerinden göç etmek zorunda kalan yüz binlerce Güney Lübnan sakininin geri dönüşünü, İsrail'in kuzeyindeki halkın güvenliğinin sağlanmasına’ bağladı. Bu açıklama, İsrail ordusunun dün sabah, ön savunma hattını genişletmek ve Hizbullah'ın geri dönüşünü engellemek amacıyla sınır köylerindeki terörist altyapıları yıkmayı amaçlayan, Lübnan'ın güneyinde yoğun bir kara operasyonu başlatmasının ardından geldi. Bu gelişme, askeri tırmanışa geniş destek olmasına rağmen, İsrail'in ‘Lübnan bataklığına’ saplanma korkusunun artmasıyla birlikte gerçekleşti.

Öte yandan Şarku’l Avsat’a konuşan Lübnanlı kaynaklar, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın ‘İsrail ile müzakere çağrısında ısrar ettiğini, çünkü diğer seçeneklerin ülkeyi bugünkü duruma sürüklediğini’ belirttiler. Kaynaklar, Cumhurbaşkanı Avn'ın ‘Lübnan'ın İran cephesindeki savaşın sona ermesinden sonra bekleme listesine alınmaması için müzakerelerin derhal başlatılmasını istediğini’ de sözlerine eklediler.


Trump’tan Hürmüz Boğazı'nın güvenliği için uluslararası çevrelere baskı

Dün Tahran'da bir konut binasına düzenlenen saldırının ardından ortaya çıkan yıkıntıların arasında çalışan kurtarma ekipleri (Reuters)
Dün Tahran'da bir konut binasına düzenlenen saldırının ardından ortaya çıkan yıkıntıların arasında çalışan kurtarma ekipleri (Reuters)
TT

Trump’tan Hürmüz Boğazı'nın güvenliği için uluslararası çevrelere baskı

Dün Tahran'da bir konut binasına düzenlenen saldırının ardından ortaya çıkan yıkıntıların arasında çalışan kurtarma ekipleri (Reuters)
Dün Tahran'da bir konut binasına düzenlenen saldırının ardından ortaya çıkan yıkıntıların arasında çalışan kurtarma ekipleri (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin güvenliğini sağlamaya katkıda bulunmaları için Washington'ın müttefiklerine yönelik baskılarını yoğunlaştırırken ‘bazı ülkelerin yardım etmeye hazırlandığını, bazılarının ise bu konuda oldukça istekli olduğunu’ söyledi. Ancak diğer ülkelerin tereddütlerinden duyduğu hoşnutsuzluğu dile getirdi.

Trump, dün Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, Washington'ın boğazı yeniden açacak askeri güce sahip olduğunu vurguladı. ABD güçlerinin mayın döşeme görevindeki 30 İran gemisinin tamamını hedef aldığını ekleyen Trump, ancak Tahran'ın mayınlama operasyonları için başka tekneler kullanabileceği konusunda uyardı. Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yakında boğazın güvenliğini sağlamaya katılmayı kabul eden ülkelerin listesini açıklayacağını belirtti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, ABD güçlerinin İran’ın deniz seyrüseferini tehdit etme kapasitesini zayıflatmayı amaçlayan bir operasyon yürüttüğünü söyledi. Savaşın başlamasından bu yana İran'ın askeri tesislerini ve gemilerini hedef alan 6 binden fazla savaş uçuşu gerçekleştirildiğini belirten Amiral Cooper, Hark Adası'ndaki askeri mevzilere düzenlenen saldırıda 90'dan fazla hedefin imha edildiğini de sözlerine ekledi.

Savaşın 17’nci gününde, İsrail hava saldırıları Tahran ve İran'ın çeşitli bölgelerindeki askeri mevzileri ve altyapı tesislerini hedef aldı. Bu hedefler arasında uydu karşıtı saldırı yeteneklerini geliştirmeye yönelik bir tesis de bulunuyordu. İran ordusu, İsrail'in askeri sanayi tesislerine insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini açıkladı. Öte yandan İsrail ordusu sözcüsü Yarbay Nadav Shoshani, İsrail'in İran'la savaşı en az üç hafta sürdürme planları olduğunu ve ordunun daha uzun süreli planlar da hazırladığını söyledi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise İran'ın uzun bir savaşa hazırlandığını ve yeterli miktarda füze ve insansız hava aracı stoğuna sahip olduğunu açıkladı.

Diğer taraftan İran’ın yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney, Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) eski Genel Komutanı Muhsin Rızai'yi askeri danışmanı olarak atarken, babasının atadığı yetkilileri görevlerinde tuttu.