Lübnan’da UNIFIL’in görev süresinin uzatılması ile gelişen gelişmeler

Fotoğraf (Getty Images)

Lübnan'daki siyasi topluluk, ülkenin güneyinde faaliyet gösteren Birleşmiş Milletler Lübnan Görev Gücü’nün (UNIFIL) Ağustos ayı sonlarında bitecek olan görev süresinin, ABD ve İran arasındaki mevcut gerilimin yanı sıra İran’ın stratejik müttefiki Hizbullah'ın yükselişinin habercisi olan çevredeki uluslararası ve bölgesel gerginlikler çerçevesinde Birleşmiş Millet Güvelik Konseyi’nin (BMGK) 1701 sayılı kararı uyarınca uzatılmasını bekliyor.
UNIFIL'in görev süresinin uzatılması bu kez, Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Lübnan’ın eski Başbakanı Refik Hariri’nin 14 Şubat 2005'te uğradığı suikast, eski Telekomünikasyon Bakanı Mervan Hamad ile eski Başbakan yardımcısı Michel Murr'a yönelik suilast girişimi ve Lübnan Komünist Partisi (LCP) eski Genel Sekreteri George Havi suikastı ile ilgili bu ayın 22'sinde açıklaması beklenen kararıyla aynı zamana denk geliyor.  Bu suçlar arasındaki temel bağlantı, bu suçları işlemekle suçlanan herkesin Hizbullah üyesi olması.
UNIFIL’in görev süresinin uzatılması aynı zamanda Lübnan Maronit Patriği Bechara Butros Rai’nin Lübnan'ın bölgedeki çatışmalardan etkilenmemesi ve egemen kararı üzerindeki hegemonyanın kaldırılması çağrılarıyla da aynı döneme denk gelirken bu çağrılar, uluslararası toplumun ve Vatikan'ın Lübnan'daki duruma gösterdiği ilgiyi ve onu kurtarmak için ortak çabalarda bulunmaları ihtiyacını yansıtıyor.
Maronit Patriği'nin bu çağrıları, ülkeyi kurtarmak için kartların yeniden karılmasına kapı açacak ortak bir çizgi çizecek şekilde içerideki etkili siyasi güçlerin desteğini alırken Şii İkilisi (Hizbullah-Emel Hareketi), Cumhurbaşkanı Mişel Avn ve Maronit Patriği ile herhangi bir temasta bulunmayan Hassan Diyab hükümetinde herhangi bir karşılık bulamadı.
UNIFIL’in görev süresinin uzatılması aynı zamanda Washington'ın 1701 sayılı kararını finanse etmekten kaçınmasıyla örtüşüyor. Finansman sorunu Lübnan ordusuna destek olan uluslararası güçlerin sayısının azalmasına neden olabilir.
Şarku’l Avsat’ın konuya ilişkin Batılı kaynaklardan edindiği bilgilere göre Washington, her UNIFIL'in  görev süresinin uzatılması talebinde, UNIFIL’in yetkisinin Hizbullah’ın ülkenin güneyindeki çıkarlarını engelleyecek şekilde Lübnan-Suriye sınırına doğru genişletilmesini istiyor.
Washington'ın daha önce BMGK’da UNIFIL’in görev süresinin uzatılması oylaması sırada veto etme hakkını kullanmadığına dikkat çeken aynı kaynaklar, UNIFIL’in yetkisinin Hizbullah ile çatışmaya girmekteb kaçınan uluslararası güçlere katılan Avrupa ülkelerinin talebi çerçevesinde oy kullanan üye ülkeler arasında yapılan istişarelerle sınırlı tutulduğunu belirttiler.
Washington'ın uluslararası güçlerin finansmanına katkısını durdurmasının bu kez görev süresinin uzatılmasını veto etme hakkını mı kullanıp kullanmayacağı ya da sadece İsrail'i yatıştırmak için değil de Hizbullah'a 1071 sayılı BMGK kararını ihlal ettiği gerekçesiyle azami baskı uygulayacak bir takım koşulları öngörüp görmediği sorgulanıyor.
Diplomatik kaynaklar, Washington’ın da değdi gibi, uluslararası güçler ile Lübnan ordusu arasındaki askeri ve güvenlik niteliği taşıyan ‘birlikte çalışma’ faaliyetleri sürerken Hizbullah'ın özel mülk olduğu gerekçesiyle UNIFIL'in görevini yapıp köylere ve kasabalara girmesinin engellenmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladılar.