Sınırların pandemi nedeniyle kapatılması Irak’taki tarım sektörünü canlandırdı

Iraklı çiftçi Ahmed Muhsin elinde bir çantayla, koronavirüs tedbirleri kapsamında sınır kapılarının kapatılması nedeniyle İran ve Türk mallarının bulunmadığı pazarda var olmak için kardeşi ve oğulları ile birlikte Bağdat’ın güneyindeki Divaniye şehrindeki tarlalardan karpuz topluyor.
Irak; İran, Türkiye, Suriye ve Ürdün de dahil olmak üzere komşu ülkelerle 32’den fazla sınır girişine sahip. Ancak İran malları, Irak yerel pazarında en ucuz ve yaygın ürünler olarak sayılıyor. Nüfusun üçte birinin tarımsal gelirlerle yaşadığı bir ülkede ithalat, gıda ihtiyacının yüzde 50’sini karşılıyor.
Ziraat mühendisi olan 32 yaşındaki Muhsin, AFP’ye yaptığı açıklamada Irak’ta tarımın son yıllarda çiftçilerin devletten destek almamaları nedeniyle büyük bir kayıp yaşadığını belirtti.
Sınırın diğer tarafındaki İran, Irak’a tarım ve gıda ürünleri ihraç ederek yılda yaklaşık 3 milyar dolar, Türkiye de 2,2 milyar dolar kâr elde ediyor.
Ancak Kovid-19 salgınının patlak vermesiyle yetkililer sınırları kapatmak zorunda kaldı. Bu nedenle Muhsin, tarımda kayıp yaşandığını ve hükümetin ‘çiftçiyi desteklemediğini’ vurguladı.
Divaniye şehrinin Afak bölgesi, lezzetli kavunlarıyla meşhur. Irak’ta ‘Şuci Afak’ olarak bilinen bu kavun yaz mevsimi boyunca tüm Irak vilayetlerine binlerce ton pazarlanıyor.
Tarım şehirlerinden biri olarak kabul edilen Divaniye, mevcut tarım sezonunda stratejik önemdeki buğday ve arpa ürünlerinde kendi kendine yetiyor. Bölge ayrıca dünyanın en iyi pirinç türlerinden biri olan ‘anbar’ ile ünlü.
Bununla birlikte Irak’ta sadece 9,3 milyon hektar tarım ve ormanlık alan bulunuyor. Bu da İran’daki 45,9 milyon hektara ve Suriye’deki 13,9 milyon hektara kıyasla oldukça az.
Divaniye’deki Irak Tarım Dernekleri Federasyonu Başkanı Muhammed Kaşaş, AFP’ye yaptığı açıklamada Irak’ın 2020 yılında, uzun zamandan bu yana ilk defa 28 üründe kendi kendine yeterlilik sağlamayı başardığını belirtti.
Tarım Bakanlığı’na göre; örneğin yumurta üretimi ocak ayında 11 milyon adet iken nisan, mayıs ve haziran aylarında bu sayı 17 milyona yükseldi.
Çiftçi Hani Şair, AFP’ye yaptığı açıklamada bu sezon sınırların kapatılmasının, Iraklı çiftçilerin yerel ürünler olan ‘kavun, , patlıcan, salatalık, domates gibi sebze ve meyveleri’ pazarlaması için altın bir fırsat sunduğunu belirtti. Şair, “Devletten fazla bir şey istemiyoruz. Yalnızca tarımsal süreci desteklemek için basit şeyler talep ediyoruz” dedi.
Divaniye’den 70 yaşındaki çiftçi Haşan Keriz son derece iyi tahıllar veren yüzlerce dönümlük arazilere sahip.
Saddam Hüseyin rejimi mirasının halen mevcut olduğu ve neredeyse tamamen devletin egemenliğinin bulunduğu bir ekonomiye sahip ülkede Keriz ürünlerini piyasadan daha yüksek bir fiyata devlet kooperatiflerine satıyor. Haşan Keriz konuya dair şunları söylüyor:
“Irak hükümeti çiftçiyi desteklemiyor. Sezon boyunca çiftçiler çok yoğun çaba sarf ediyorlar. Sonuç olarak pazarlama sürecinde günlerce pazarlama merkezlerinin önünde bekliyorlar. Ancak kendilerine hakları verilmiyor. Devlet aylarca ödemelerini yapmıyor. Ödemeler bazen yıllarca gecikiyor.”
Keriz, mahsullerini bu yıl ilk kez daha düşük ama daha hızlı bir sürede ve karşılığını tam olarak alarak doğrudan toptan pazarlara sattığını belirtiyor.