Kolombiya'da uyuşturucu kartelleri tecrit ilan etti: Uymayanlar öldürülüyor

Yoksul ve suç oranı yüksek bir Kolombiya şehri olan Tumaco'da silahlı gruplar halkın balıkçılık yapmasını yasakladı (AP)
Yoksul ve suç oranı yüksek bir Kolombiya şehri olan Tumaco'da silahlı gruplar halkın balıkçılık yapmasını yasakladı (AP)
TT

Kolombiya'da uyuşturucu kartelleri tecrit ilan etti: Uymayanlar öldürülüyor

Yoksul ve suç oranı yüksek bir Kolombiya şehri olan Tumaco'da silahlı gruplar halkın balıkçılık yapmasını yasakladı (AP)
Yoksul ve suç oranı yüksek bir Kolombiya şehri olan Tumaco'da silahlı gruplar halkın balıkçılık yapmasını yasakladı (AP)

Kolombiya'da uyuşturucu kartelleri ve diğer silahlı gruplar kendi koronavirüs tecritlerini uyguluyor ve buna uymayan sivilleri öldürüyor. İddia, İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (HRW) yeni raporundan.
Asscoiated Press'in aktardığına göre, son aylarda bu grupların kısıtlamalarına karşı çıkan ya da dikkate almayan en az 9 kişi öldürüldü.
Bunlardan biri 8 Haziran'da Putumayo eyaletindeki San Miguel kasabasında öldürülen halk lideri ve aktivist Edison Leon Perez'di. Perez, aşırı sağ paramiliter örgütlerle bağlantılı La Mafia adlı bir uyuştucu çetesinin uyguladığı tecrit önlemlerine karşı hükümete çağrı yapmasından sonra öldürüldü.
Bir diğer vakadaysa bir cep telefonu tamircisinde alkol alarak tecrit önlemlerini ihlal ettikleri için iki Venezuelalı işçi öldürüldü.

32 eyaletin 11'inde silahlı gruplar tecrit önlemleri uyguluyor
HRW raporuna göre yasadışı silahlı gruplar ülkedeki 32 eyaletin en az 11'inde Kovid-19'un yayılmasını önlemek için kendi tecrit uygulamalarını zorla hayata geçirdi. Bu bölgelerde yaşayan kişilere WhatsApp mesajları ya da broşürler yoluyla uyarılar gönderildi.
HRW Amerika Kıtası Direktörü José Miguel Vivanco pandemiyi halk üzerindeki kontrülünü sıkılaştırmak için kullanan ve çoğunlukla kırsal bölgelerde faaliyet gösteren bu gruplar arasında uyuşturucu çetelerinin yanı sıra hükümetle yaptığı barış anlaşması sonrası dağılan Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri'nden (FARC) ayrılan ve silah bırakmayı reddeden gruplar, Ulusal kurtuluş Ordusu (ELN) ve sağcı paramiliter gruplar olduğunu söyledi.
Independent Türkçe'nin haberine göre, ülkenin kuzeyinde ELN'nin bu yıl yayımladığı bir broşürde, "savaşlarının hayat kurtarmak için bazı kişileri öldürmesiye mecbur kaldığının" söylendiği ve sadece gıda satan yerler, fırın ve eczanelerin çalışmasına izin verdiği uyarısının yer aldığı açıklandı.
Raporda Büyük Okyanus kıyısındaki Tumaco şehrinde çetelerin şehir sakinlerinin balıkçılık yapmasını yasakladığı, hükümetin ülke genelinde uyguladığı tecrit şarlarından daha ağır sokağa çıkma yasakları ilan ettiği belirtildi.
Raporda konuşan insani yardım çalışanları ülke genelinde çetelerin insanların hasta olsalar dahi evden çıkmalarına izin vermediğini söyledi. Cauca ve Guaviare bölgelerinde silahlı grupların kısıtlamaları ihlal eden kişilerin motosikletlerini yaktığı söylendi.
HRW, raporda Kolombiya hükümetini sivillerin korumaya ve onların sağlık hizmeti, gıda ve içme suyuna erişimini  garanti altına almaya çağırdı.
Vivanco" Bu bozuk toplumsal kontrol hükümetin uzun süredir ülkenin ücra bölgelerinde anlamlı bir devlet varlığı göstermesinde başarısızlığını yansıtıyor" dedi.



SpaceX, Starlink uydu internet hizmetini İran'da ücretsiz olarak sunmaya başladı

8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)
8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)
TT

SpaceX, Starlink uydu internet hizmetini İran'da ücretsiz olarak sunmaya başladı

8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)
8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)

Elon Musk’a ait SpaceX şirketi, İran’da son günlerde devam eden kanlı protestolar ve internet kesintileri sürerken, uydu internet hizmeti Starlink’i ülkede ücretsiz olarak sunmaya başladığını duyurdu.

İranlıların internete erişimini sağlamak için çalışan ABD merkezli Holistic Resilience adlı kuruluşun İcra Direktörü Ahmed Ahmediyan’a göre SpaceX, İran’daki Starlink abonelik ücretlerini kaldırdı. Bu sayede ülkede alıcı cihaza sahip olan kişiler, hizmetten ücretsiz yararlanabiliyor. Starlink’in operasyonları hakkında bilgi sahibi bir kaynak da, bilgilerin resmî olarak açıklanmamış olması nedeniyle isminin gizli tutulmasını isteyerek, ücretsiz hizmetin verildiğini doğruladı.

Starlink’in İran’da ve çatışmaların yaşandığı diğer bölgelerde devreye girmesi, hızla büyüyen bu internet hizmetinin dünyanın en zengin insanı ile ABD hükümetinin elinde bir ‘yumuşak güç’ aracına dönüştüğünü gözler önüne seriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İranlılara protestolarını sürdürme çağrısında bulunmuş, daha önce de ülkede resmî olarak yasak olmasına rağmen bazı İranlıların kullandığı Starlink’i iletişimin yeniden sağlanmasına yardımcı olmaya davet etmişti.

Musk, daha önce de Starlink’i ücretsiz sunarak jeopolitik krizlere müdahil olmuştu. Starlink uyduları, Rusya’nın işgalinin ardından Ukraynalı siviller ve Ukrayna ordusu için internet bağlantısı sağlamıştı. Ocak ayında ise Starlink, ABD güçlerinin Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu gözaltına almasının ardından, Venezuela vatandaşlarına 3 Şubat’a kadar ücretsiz geniş bant internet hizmeti vereceğini açıklamıştı.

frgt
Elon Musk, Barselona'da Starlink hakkında konuşurken (Reuters)

Geçtiğimiz hafta İran genelinde yaşanan karışıklıklar keskin biçimde tırmandı. Yüz binlerce kişi, Dini Lider Ali Hamaney’in devrilmesi talebiyle sokaklara çıktı. Aktivist gruplar, iki haftayı aşkın süredir devam eden şiddetli olaylarda binlerce kişinin hayatını kaybetmiş olabileceği uyarısında bulundu.

Starlink alıcı cihazlarının İran’da yasak olmasına rağmen Ahmediyan, çok sayıda cihazın ülke sınırlarından kaçak yollarla sokulduğunu söyledi. Ahmediyan, telefonla yaptığı açıklamada, İran içinde bulunan cihaz sayısının 50 bini aştığını tahmin ettiklerini ifade etti.

İnsan haklarını savunmaya yönelik Miaan Grubu’nun (Miaan Group) dijital haklar direktörü Emir Reşidi ise İran ordusunun Starlink hizmetini karartmaya çalıştığını ve kullanıcılarını takip ettiğini belirtti. İran Radyo ve Televizyon Kurumu (IRIB), yetkililerin dün ‘casusluk ve sabotajda kullanılan büyük bir elektronik ekipman sevkiyatına’ el koyduğunu duyurdu. Şarku’l Avsat’ın IRIB’den aktardığı görüntülerde, Starlink’e ait olduğu düşünülen cihazlar da yer aldı.

İnternet bağlantılarını izleyen NetBlocks adlı kuruluşa göre, İran’da ülke genelindeki internet kesintisi beş gündür sürüyor. Bu durum, milyonlarca kişinin çevrim içi hizmetlere erişimini kesti.


Fransa'da II. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez ölümler doğumları aştı

5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)
5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)
TT

Fransa'da II. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez ölümler doğumları aştı

5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)
5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)

Dün açıklanan resmi rakamlara göre, Fransa 2025 yılında İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana ilk kez doğumlardan daha fazla ölüm kaydetti. Bu gelişme, Fransa'nın diğer Avrupa Birliği ülkeleriyle karşılaştırıldığında uzun süredir sahip olduğu demografik avantajı zayıflatıyor.

Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü, geçen yıl 651 bin ölüm olduğunu bildirirken, doğum sayısı 645 bine düştü. Fransa'da doğum sayısı, Covid-19 pandemisinden bu yana keskin bir düşüş gösterdi.

Fransa geleneksel olarak Avrupa'nın çoğu ülkesinden daha güçlü bir demografik profile sahiptir, ancak yaşlı nüfusun yüksek oranı ve düşük doğum oranları, kıtadaki kamu maliyesini zorlayan demografik krizden etkilenmediğini göstermektedir.

Reuters'e göre enstitü, doğum oranının geçen yıl kadın başına 1,56 çocuğa düştüğünü, bunun İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en düşük seviye olduğunu ve emeklilik fonu tahminlerinde varsayılan 1,8'in çok altında olduğunu belirtti.

Avrupa Birliği karşılaştırmalarının mevcut olduğu en son yıl olan 2023'te Fransa, 1,81'lik doğurganlık oranıyla Bulgaristan'ın ardından 1,65'lik doğurganlık oranıyla ikinci sırada yer aldı.

Ulusal Denetim Ofisi geçen ay,, demografik değişimin vergi tabanının erimesiyle birlikte kamu harcamalarını son yılların en yüksek seviyesine çıkaracağı konusunda uyarıda bulundu.

Cercle de Recherche de l'Emploi (İstihdam Araştırmaları Merkezi) ekonomisti Philippe Crevel, “1960'larda doğan büyük neslin emekliye ayrılmasıyla, işgücü piyasasındaki gerilimler ve işgücü sorunları önümüzdeki yıllarda hızla artacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

Ölümlerin doğumları sayıca aşmasına rağmen, enstitünün 176 bin olarak tahmin ettiği net göç nedeniyle Fransa'nın nüfusu geçen yıl hafif bir artışla 69,1 milyona ulaştı.


ABD yetkilisi, Venezuela'nın Amerikalıları serbest bırakmaya başladığını doğruladı

Siyasi tutukluların yakınları, Karakas'ta sevdiklerinin serbest bırakılmasını bekliyor (EPA)
Siyasi tutukluların yakınları, Karakas'ta sevdiklerinin serbest bırakılmasını bekliyor (EPA)
TT

ABD yetkilisi, Venezuela'nın Amerikalıları serbest bırakmaya başladığını doğruladı

Siyasi tutukluların yakınları, Karakas'ta sevdiklerinin serbest bırakılmasını bekliyor (EPA)
Siyasi tutukluların yakınları, Karakas'ta sevdiklerinin serbest bırakılmasını bekliyor (EPA)

 

Bir ABD yetkilisi, Washington'un Başkan Nicolas Maduro'yu görevden almasının ardından Venezuela'nın tutuklu Amerikalıları dün serbest bırakmaya başladığını belirterek, ülkenin geçici yönetiminin bu adımını övdü.

“Venezuela'da tutuklu bulunan Amerikalıların serbest bırakılmasını memnuniyetle karşılıyoruz. Bu, geçici yetkililer tarafından doğru yönde atılmış önemli bir adımdır” diyen Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, isminin açıklanmamasını istedi. Yetkili, tutukluların serbest bırakılmasıyla ilgili ayrıntılar vermedi ve serbest bırakılanların sayısından bahsetmedi, ancak birden fazla kişi olduğunu ifade etti.

Maduro'nun yardımcısı ve ülkenin geçici cumhurbaşkanı olan Delcy Rodríguez, ABD'nin saldırısının ardından tutukluların serbest bırakılmasını emretti. Başkan Donald Trump bu jesti överek, buna karşılık ikinci bir saldırı dalgasını iptal ettiğini söyledi.

Maduro'nun sahtekarlık iddialarına rağmen kazanan ilan edildiği 2024 seçimlerine karşı protestolara katıldıkları için birçok kişi hapse atılmıştı. Venezuela daha önce İspanyol ve İtalyan vatandaşlarını hapishanelerinden serbest bırakmıştı.