Kremlin, Washington ile bir ‘balayını’ mümkün görmüyor

Pompeo, tarafların yakınlaşması konusunda karamsar olduğunu dile getiren Rus mevkidaşı Lavrov ile birlikte (AP)

Kremlin, Rusya ile ABD arasında anlaşmazlıkların yaşandığı dosyalarda bir çözüme yakınlaşma ve iki ülke arasındaki ilişkileri onarma yeteneği hususunda kötümser olduğunu söyledi. Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dimitriy Peskov, Vladimir Putin'in bütün taraflarla diyalog kanallarını açmaya hazır olduğunu söylemesine rağmen taraflar arasındaki gerginliğin daha artacağı yönündeki beklentisini dile getirdi.
Kremlin’in bu açıklaması, Rusya'nın sürpriz bir şekilde gerçekleştirdiği geniş çaplı tatbikatlar ile Batı'ya gönderdiği askeri mesajlarla aynı zamana denk geldi. Rusya askeri tatbikatlarla, güçlerinin batı sınırları ve güney bölgeleri boyunca hazır olup olmadığını teyit etmeye çalışıyor.
Peskov, dün gerçekleştirdiği basın toplantısında iki ülke arasındaki ilişkilerin ‘hiçbir zaman çok dostane olmadığını’ söyledi. Taraflar arasında bir balayının imkanına ilişkin herhangi bir işaret olmadığını ifade eden Peskov, “Balayı için önce evlenmemiz gerekiyor. Ancak tarafların böyle bir niyetlerinin olmadığı açıktır” diyerek sözlerini sürdürdü. Putin’in 2000 yılında iktidara gelmesinden beri iki ülke arasındaki ilişkilerin kötüleşmesiyle ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulunan Peskov sözlerine şöyle devam etti:
“2000'den önce iki ülkenin liderleri hayali bir fikre kapılmışlardı. Sovyetler Birliği sırasında var olan çatışmanın nedenleri ortadan kalktığında uluslararası bir uyumun zamanı gelmişti. Bu bir aldatmacaydı. Aldatıldığımızı fark ettik ve Başkan Vladimir Putin bunu çok iyi anladı. Bu nedenle, 2000 yılından bu yana Rusların refahını artırmak için tüm ülkelerle iyi ilişkiler kurmayı amaçlayan bütünüyle tutarlı ve açık bir uluslararası politika izliyor. Salgının patlak vermesi gibi bazı küresel krizlerin, ülkeler arasında gerçek etkileşimi ortaya çıkaracağı ve ortak risklerle yüzleşmek için karşılıklı destek olunacağı yönünde beklentilerimiz vardı. Fakat öyle olmadı.”
Peskov, bu bozulmadan Washington'u sorumlu tuttu. ABD ve Dünya Sağlık Örgütü arasındaki artan çatışmanın, Washington'un sıcak sorunlarla ne şekilde ilgilendiğinin açık bir örneği olduğunu belirterek, “Washington’un Çin'i suçlaması için doğru bir zaman değil. Ancak yine de bu tırmanışa tanık oluyoruz” ifadelerini kullandı.
Peskov, Putin'in herkesle iyi ilişkiler kurmak için çeşitli mekanizmalar aradığına ve karşılıklı yarar sağlayan yapıcı diyaloglar yürütmeye hazır olduğuna işaret ederek, bütün ülkelerin buna karşılık vermediği değerlendirmesinde bulundu.
Peskov’un açıklamaları, Rusya Devlet Başkanı Putin'in Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun bir sonraki oturumunun çalışmalarına katılmayı planlamadığını duyurmasından bir gün sonra geldi. Peskov, basında aksi yönde çıkan haberlerin aslı astarı olmadığını söyledi.
İngiltere merkezi The Times’in haberinde, Trump’ın başkanlık seçimleri öncesinde Putin ile bir toplantı yapmak istediği yer aldı. Haberde böyle bir görüşme için “en muhtemel tarihin” New York'ta BM Genel Kurul toplantısının yapılacağı 15 Eylül olduğu kaydedildi. 
Öte taraftan Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Rus mevkidaşı Sergei Lavrov ile telefon görüşmesi yaptı ve Washington'un dış politikasına dair sert eleştirilerde bulundu. Bakan Wang Yi, “ABD, çıkarlarını açıkça başkalarının çıkarlarının üzerine koyuyor. Bencil ve tek taraflı görünüyor. Ayrıca zorbalık konusunda en uç noktaya varmış durumda. Başka yerde böyle bir politika var mı? ABD salgını başkalarının itibarını lekelemek için kullanıyor” ifadelerini kullandı.
Rus Savunma Bakanlığı, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in güney ve batı bölgelerindeki askeri güçlerin hazır olup olmadığının test edilmesi için sürpriz bir emir verdiğini açıkladı. Açıklamada, bu bölgelerde konuşlanan ordu birimlerinin ülkenin güneybatısında güvenlik sağlama yeteneğini ve önümüzdeki Eylül ayında yapılması planlanan ‘Kafkasya 2020’ tatbikatı için hazırlık seviyesini ölçmenin kararlaştırıldığı bildirildi.
Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu bakanlığın lider kadrosuyla yaptığı görüşmede, bu tatbikatlarda 149 binden fazla kişinin yer alacağını ve 26 binden fazla savaş ekipmanını kullanılacağını açıkladı. Şoygu 56 manevra yapılacağını, tatbikatın Rusya'nın güney ve batıdaki askeri bölgelerini kapsayacağını ve Karadeniz ve Hazar Gölü'ndeki 17 savaş gemisinin de tatbikata dahil edileceğini söyledi.
Öte taraftan Bakan Şoygu, Azerbaycanlı mevkidaşı Zakir Hasanov ile yaptığı telefon görüşmesinde, bu gelişmelerin iki taraf arasındaki çatışmalarla bağlantılı olmadığını açıklamak zorunda kaldı.
Rus hükümetine bağlı haber ajansı Novosti’nin askeri bir yetkiliden aktardığına göre iki bakan dün sabah gerçekleştirdikleri görüşmelerinde askeri kurumlar arasındaki ilişkiler ve işbirliği ile ilgili bazı konuları ele aldılar. Şoygu Azerbaycanlı mevkidaşını, güney ve batı askeri bölgelerinde sürmekte olan hazırlıklar konusunda bilgilendirdi. Ayrıca bu etkinliğin bir süredir planlandığını belirterek, Ermeni-Azerbaycan sınırındaki mevcut durumla ilgisi olmadığını vurguladı.