Tunus’un güvenliğe karşı en büyük terör tehdidi: Yalnız Kurtlar

Geçtiğimiz yıllarda Tunus’taki terörist gruplar turistik bölgeleri hedef almıştı (AFP)
Geçtiğimiz yıllarda Tunus’taki terörist gruplar turistik bölgeleri hedef almıştı (AFP)
TT

Tunus’un güvenliğe karşı en büyük terör tehdidi: Yalnız Kurtlar

Geçtiğimiz yıllarda Tunus’taki terörist gruplar turistik bölgeleri hedef almıştı (AFP)
Geçtiğimiz yıllarda Tunus’taki terörist gruplar turistik bölgeleri hedef almıştı (AFP)

Basil Tercuman
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) Genel Müdürü Rami Abdurrahman’ın istihbarat servislerinin, Suriye’deki Tunus uyruklu 2 bin 500’den fazla DEAŞ unsurunun Libya’ya sevk edildiğine dair açıklamalarda bulunması Tunus kamuoyunda şaşkınlık yarattı. Abdurrahman açıklamasının devamında bu unsurların, Libya’nın batısında Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin (UMH) kontrolünde bulunan ve içlerinden bazılarının terörist olarak sınıflandırıldığı militanların konuşlandığı bölgelerin merkezinde toplandığını belirtti.
Bu açıklamalar hükümetin ve halkın endişesini artırdı. Halk ve hükümet, terörle mücadele konusunda güvenlik güçlerinin gösterdiği başarılara rağmen, Tunus’un geçtiğimiz yedi yıl boyunca yaşadığı  terör suçlarının tekrarlanmasından korku duyuyor. Zira bu yıllarda yaşanan saldırılar ülke ekonomisini oldukça etkileyerek turizm ve hizmet sektörü başta olmak üzere ekonominin dayandığı stratejik önemi olan sektörlere darbe indirdi.

Teröristlerin sayısı önemli değil
Independent Arabia’ya konuya ilişkin demeç veren emekli Tuğgeneral Ali ez-Zarmidini “Teröristlerin sayısı önemli değil. Asıl önemli olan şey bu teröristlerin Libya’nın batısına götürülmesi. Bu, kasıtlı olsun veya olmasın Tunus ve Cezayir’e karşı yapılmış düşmanca bir eylemdir. Askeri ve güvenlik alarmı verilmesi ve sınırları koruyup çarpışmaya hazırlanmak için çok sayıda askerin harekete geçirilmesi gerekiyor” ifadelerini kullanıyor.
Zarmidini bu haberin doğru olması halinde bu militanların Tunus sınırının bitişiğinde bulunan bölgelere konuşlanacağını ve yayılmacı yaklaşımlarından ve intikam kavramından hareketle Suriye topraklarındayken bile aralarındaki sıkı bağı korudukları dağlık bölgelerdeki uyuyan hücreler ile koordinasyon sağlamak için her yolu deneyeceğini öne sürdü.
Tunus İçişleri Bakanı Hişam el-Meşişi birkaç gün önce basın mensuplarına bir açıklama yaparak, terörle mücadele ekiplerinin birkaç gün önce bir dizi terör saldırısı girişimini engelleyerek DEAŞ’e bağlı olan bir grup teröristi tutukladığını duyurmuştu. Meşişi söz konusu kişilerin grup olarak ya da “yalnız kurt” olarak turistik şehirleri ve güvenlik merkezlerine saldırmayı planladığını belirtmişti. İçişleri Bakanı olayla ilgili daha fazla ayrıntıya girmeden zehirleme eylemi yapmaya çalışan bir teröristin tutuklandığı bilgisini vermişti.

Zarmidini’nin uyardığı şey de tam olarak bu:
“Dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelen herhangi bir terör eylemi, teröristlere bu eylemde kullanılan taktiği başka bölgelerde uygulamak ve tekrarlamak için yeni bir fikir veriyor. Daha önce Afganistan’da terörist gruplar su kaynaklarına, gıda malzemelerine, sebze veya meyvelere zehir katma eylemlerinde bulunmuştu. Bu yüzden dünyanın herhangi bir bölgesinde bulunan terörist grupların uyguladığı her metodun, bizim bulunduğumuz bölgelerde de uygulanabileceği ihtimaline karşı hazırlıklı olmalıyız.”

İç kriz durumunun yansıması
Buna karşılık Independent Arabia’ya konuşan Kapsamlı Güvenlik Araştırmaları Merkezi Başkanı eski Büyükelçi İzzeddin ez-Zeyyani şu açıklamalarda bulunuyor:
“Tunus’un içindeki durumlar ve mevcut siyasi kriz, terörist gruplara ortamın geçmişte yaptıklarını tekrarlamak için müsait olduğuna dair mesajlar gönderiyor. Bu taraflar ümitsizce, Cumhurbaşkanı Kays Said ve Tunus’un reel vizyonu ve bölge ve komşu ülkelerle arasındaki ilişkilerin yürüdüğünü düşünen partiler arasındaki siyasi tutumlardaki büyük görüş ayrılıklarını fırsat bilerek durumları eski haline döndürmeye çalışıyor.
Zeyyani “Türkiye’nin yaptığı kesilmiş bir horozun dans etmesi gibi bir şey. Tunus’a Libya’yı kontrol altına almak da dahil olmak üzere bölgede yürüttüğü projesini kabul ettirmek için baskı uygulamaya çalışıyor. Ancak bu olmayacak çünkü Tunus bunun olmasına izin vermeyecek. Tunus’a karşı işlenen ve ülkenin güneyin bölgesinin teröristlere yuva olmasını isteyenlere karşı bu tür suç eylemlerine karşı koymalıyız. Bu, Tunus’u güvenliğini ihlal eden herhangi bir girişimi önlemek için bu bölgelere konuşlandırılmak üzere çok sayıda askeri güç göndermeye itti” ifadelerini kullanıyor.
Zeyyani “Suriye Merkezi Başkanı teröristlerin sevkiyatına ilişkin iddiaları doğrularsa Birleşmiş Milletler’e (BM) şikayette bulunmalıyız çünkü bu Tunus’un güvenliğini tehdit eden saldırgan niteliğinde kanuna aykırı bir eylem” değerlendirmesinde bulunuyor.

“Yalnız Kurtlar” Tunus’un güvenliğine karşı en büyük tehdit
Son dönemlerde Tunus güvenlik güçleri bir dizi terörist grubu durdurmayı başardı. Güvenlik güçleri en sonki operasyonunu 22 Temmuz Çarşamba günü gerçekleştirdi. Söz konusu operasyonda terör eylemleri gerçekleştirmeye hazırlanan “yalnız kurtlar” hücresini oluşturan aralarında bir kadının da bulunduğu beş kişilik bir terör hücresi çökertildi.
Tunus İçişleri Bakanlığı sözcüsü Halife Şeybani’nin açıklamalarına göre terör hücrelerinin ortaya çıkarılması ve Libya’daki durum arasındaki bu eşzamanlılık oldukça net. Terörist gruplar iki yıldan fazla süredir eylemlerini şehirlerin içerisine yoğunlaştırıyor. Tunus geçtiğimiz iki yıl boyunca “yalnız kurtların” gerçekleştirdikleri intihar saldırılarına sahne oldu. Terörist grupların hareketlerindeki bu gelişme bölgedeki, özellikle de Sahra Çölü ve Sahel bölgelerinin durumları ile bağlantılı. Burkina Faso, kuzey Mali ve Çad’da yaşananlar bölgedeki tansiyonun yükseldiğini teyit eden oldukça tehlikeli bir durum. Libya’nın batısındaki kötüleşen durum yüzünden ulusal güvenliği en çok tehdit altında bulunan ülke Tunus.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.