عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Fetih ve Hamas, uzlaşıdan bağımsız olarak ilhaka karşı ortak bir stratejide buluşmaya çalışıyor

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (AFP)
    İstanbul/Şarku'l Avsat
TT
TT

Fetih ve Hamas, uzlaşıdan bağımsız olarak ilhaka karşı ortak bir stratejide buluşmaya çalışıyor

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (AFP)

İzzeddin Ebu Ayşe
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Batı Şeria’nın bazı bölgelerini ilhak etme planını ilan ettiği günden bu yana Fetih Hareketi, yaklaşık 6 yıl önce Filistinli gruplar arasında uzlaşı sağlanmasını hedefleyen müzakerelerin başarısız olması nedeniyle şimdiye kadar ilişkileri askıya aldığı Hamas Hareketi ile yakınlaşmaya çalışıyor. Fetih’in, ilhak planına karşı ortak strateji izleme konusunda uzlaşmak için Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye ile temaslara başladığı bildiriliyor.

Independent Arabia’nın Filistinli kaynaklardan edindiği bilgilere göre, Avrupa Birliği (AB), Rusya ve Çin’in yanı sıra Ürdün ve Mısır, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’tan, ilhak planına karşı Hamas dahil tüm Filistinli gruplarla birlikte ortak bir tutum sergilemesini talep ediyor. Söz konusu ülkeler, ilhak planıyla mücadelenin, Filistinli gruplar arasındaki anlaşmazlıklardan uzak bir şekilde ve uluslararası topluma karşı birlik fotoğrafı vererek yürütülmesini teşvik ediyor.

Abbas ve Heniyye arasında doğrudan temas
Filistin lideri Abbas, sahadaki en etkili gruplardan biri olması nedeniyle Hamas ile irtibata geçilmesi ve 2007’de iki taraf arasında başlayan bölünmeden bağımsız bir şekilde ortak bir stratejide uzlaşılması için talimat verdi.

Fetih Hareketi’nden bir kaynak, Independent Arabia’ya verdiği demeçte, “Abbas, içerdeki uzlaşıdan bağımsız bir şekilde Hamas ile diyaloğa geçmemizi istedi. Bize açık bir şekilde şunları söyledi: ‘Hamas ile ortak bir siyasi anlaşma istiyoruz, şu an uzlaşı düşünmüyoruz ve Hamas’ın bunu anlayışla karşılaması gerekir. Bütün amacım uluslararası toplumun desteğini kazanmak ve ilhak planına karşı mücadele etmektir’. Biz de harekete geçerek bu mesajı Hamas’a ilettik ve o da tereddüt etmeden kabul etti” ifadesini kullandı.

Uzlaşıdan bağımsız ortak siyasi program
Şarku’l Avsat'ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre, Abbas, Hamas ile irtibat kurma görevini, Filistinli gruplar arasında uzlaşı dosyasından sorumlu Azzam el-Ahmed’in yerine Fetih Merkez Komitesi Genel Sekreteri Cibril er-Rucub’a verdi. Hamas tarafı da Fetih ile temasları takip etme görevini uzlaşı dosyasından sorumlu Musa Ebu Merzuk yerine Siyasi Büro Başkan Yardımcısı Salih el-Aruri’ye verdi.

Aruri, açıklamasında, “Şu an uzlaşı yok yalnızca ihtilaflar donduruldu” dedi. Bu da iki taraf arasındaki bölünmenin sürdüğünü ve bu dosyanın açılmadığını gösteriyor. Aruri’nin yanı sıra Abbas da yaptığı açıklamada, “Filistin iç ihtilafından bağımsız olarak ilhak planıyla mücadele için ulusal bir ortam sağlanması gerekir” ifadelerini kullanmıştı.

Tarafların şartları
Fetih Hareketi’nden aynı kaynak, Hamas ve Fetih’in bu yönde adım atmak için bazı şartlar öne sürdüğünü belirtti.
Kaynağın aktardığına göre, mevcut siyasi durumun olduğu gibi devam etmesinde engel görmeyen Abbas, Hamas’ın Gazze’deki siyasi denetimine onay verirken, Hamas tarafı ise buna karşılık olarak ilhakla mücadelede Fetih ile el ele vermeye ve ortak çalışmaya yeşil ışık yaktı.
Hamas’ın başka şartlar da öne sürdüğünü belirten kaynak, “Heniyye, Abbas’tan, Gazze’yi cezalandırıcı tüm uygulamalara son vermesini, Gazze sakinlerine daha fazla mali yardımlar yapmasını, güvenlik otoritesinin Batı Şeria’daki Hamas üyeleri üzerindeki baskıyı hafifletmesini ve bu üyelerin saha çalışmalarına izin vermesini istedi” diye konuştu.
Abbas, 2017’nin başında Gazze’ye yönelik bir dizi cezalandırıcı uygulamayı yürürlüğe koymuştu. Bu uygulamalar arasında Gazze’de yönetime bağlı yaklaşık 70 bin memurun maaşının yüzde 30 düşürülmesi, verilen elektrik payının azaltılması, havale işlemlerinin dondurulması, sağlık kurumları başta olmak üzere hizmet sektörüne ayrılan ödeneğin durdurulması ve esir ailelerine verilen maaşların kesilmesi bulunuyor.
Kaynak, Abbas’ın Heniyye’nin taleplerine yanıt verip vermediği sorusuna, “Abbas, önümüzdeki iki gün içerisinde Gazze’de düzenlenmesi beklenen ortak gösteriler sırasında yapacağı konuşmada Gazze’ye yönelik cezalandırıcı uygulamaları askıya aldığını ilan edebilir” dedi.

Kaynağın aktardığına göre, Heniyye ayrıca Abbas’tan İsrail ile güvenlik işbirliğine dönmemesini talep etti. Ancak Filistin yönetiminin ve Fetih’in yöneticileri, yaptıkları konuşmalarda, İsrail ile olan anlaşmazlığın ilhak planından kaynaklandığına dikkat çekerek, planın uygulanmaması halinde İsrail ile ikili anlaşmalara geri döneceklerini ve müzakereleri yeniden başlatacaklarını belirtiyorlar.

Ortak siyasi program
Siyasetçi yazar Hatim el-Hatib, konuyla ilgili değerlendirmesinde, Hamas ve Fetih arasındaki anlaşmanın sadece çıkarların örtüşmesi anlamına geldiğini ve ufukta iki taraf arasında uzlaşı olmadığını söyledi.
İki tarafın onayladığı ortak siyasi program kapsamında Gazze ve Batı Şeria’da halk direnişinin başlatılması öngörülüyor. İki taraf ayrıca Gazze, Ramallah ve Batı Şeria’da merkezi faaliyetlerin düzenlenmesi, Fetih-Hamas kadrolarına bu faaliyetlere katılma zorunluluğu getirilmesi ve haftalık protesto yürüyüşlerinin düzenlenmesi konusunda mutabık kaldı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Askeri yığınak, Suriye'de çatışmaların yeniden başladığının sinyali

Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)
Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)
TT
TT

Askeri yığınak, Suriye'de çatışmaların yeniden başladığının sinyali

Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)
Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)

Suriye’nin kuzey ve doğusundaki cephe hatlarının her iki tarafında askeri yığınakların yapıldığı bir dönemde Şam, Kürtlerin ağırlıkta olduğu Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) salı gecesi ilan edilen ateşkesi dört gün daha uzatma talebinde bulunarak ‘zaman kazanmaya çalışmakla’ suçladı. SDG ise Şam hükümetini ‘savaşa doğru itmekle’ suçlayarak, iki taraf arasında çatışmaların yeniden başlamasına dair endişeleri artırdı.

Suriye Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Haseke ilinin geleceğine ilişkin hükümet tarafından yapılan önerilere SDG'den herhangi bir olumlu yanıtın gelmediği belirtildi. Bakanlık, SDG'nin zaman kazanmak için uzatma ve ateşkes talep ettiğini ve devleti zor durumda bırakabileceği inancıyla ateşkesin uzatılmasına ilişkin söylentiler yaymaya çalıştığını kaydetti.

Bakanlık, SDG'nin ateşkese uymaması ve Suriye hükümeti tarafından sunulan önerilere yanıt vermemesinin, kendi saflarındaki bölünmelere atfedilebileceğini belirterek, tüm ağır, hafif ve orta silahların devletin elinde olması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan SDG, yaptığı açıklamada, Suriye hükümet güçlerinin ülkenin en kuzeydoğusundaki Cezire bölgesinde ve Halep'in doğu kırsalındaki Ayn el-Arab (Kobani) bölgesinde askeri yığınak yaptığını ve lojistik hareketlilik gözlemlediğini belirtti. SDG, güçlerinin ateşkes anlaşmasına bağlılığını teyit ederek, Şam'ı ‘ateşkesi bozmak ve siyasi çözümler yerine savaşa doğru itmekle’ suçladı.

ARAP DÜNYASI

Irak’ta Maliki, tüm çekincelere rağmen başbakanlığa aday gösterildi

Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
TT
TT

Irak’ta Maliki, tüm çekincelere rağmen başbakanlığa aday gösterildi

Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)

Koordinasyon Çerçevesi dün, eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki'nin başbakanlığa aday gösterildiğini duyurdu. Bu adımın ardından siyasi güçler, çekincelerinin dile getirirken bazı uyarılarda bulundular. Siyasi güçler, ‘ulusal kabulün’ dikkate alınmasını ve istikrarı sağlamada ‘yetersizliklerini kanıtlamış’ önceki deneyimlere geri dönülmemesini talep ettiler.

Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin liderleri dün Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri’nin ofisinde genişletilmiş bir toplantı düzenlediler ve bu toplantıda siyasi sahnedeki gelişmeleri ve yaklaşan anayasal süreleri tartıştılar.

Koordinasyon Çerçevesi tarafından yayınlanan bir açıklamada, ‘derinlemesine ve kapsamlı tartışmaların’ ardından, katılımcıların çoğunluk oyuyla, siyasi ve idari tecrübesi ve devlet yönetimindeki önceki rolüne dayanarak, en büyük parlamento bloğunun adayı olarak Maliki’yi başbakanlık için aday göstermeye karar verdikleri belirtildi.

Açıklamada, çerçevenin anayasal sürece tam bağlılığı ve çeşitli ulusal güçlerle işbirliği yaparak, zorluklarla başa çıkabilecek, hizmet sunabilecek ve Irak'ın güvenliğini ve birliğini koruyabilecek ‘güçlü ve etkili bir hükümet’ kurma konusundaki kararlılığı teyit edildi ve Temsilciler Meclisi'nden anayasal takvim içinde cumhurbaşkanı seçimine ayrılmış oturumu yapması çağrısında bulunuldu.

Siyasi çekinceler

Öte yandan Iraklı Sünnilerin çatı oluşumu Ulusal Siyasi Konsey, Koordinasyon Çerçevesi liderlerine başbakan adaylarını seçerken ‘tarihi sorumluluklarını’ üstlenmeleri çağrısında bulundu.

Ulusal Siyasi Konsey tarafından yapılan açıklamada, Irak'ta etkileri hala belirgin olan güvenlik, siyasi ve ekonomik krizlerle bağlantılı siyasi deneyimlerin tekrar kullanılmasının tehlikelerine karşı uyarıda bulundu.

efvev
Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin toplantılarından bir kare (INA)

Konsey yaptığı açıklamada, Irak’ın içinde bulunduğu hassas dönemin, ülkenin ve halkın çıkarlarını diğer tüm hususların üzerinde tutan ulusal kararlar alınmasını gerektirdiğini belirtti.

Özellikle savaş ve terör sebebiyle ağır darbe alan illerde, görev süreleri ciddi güvenlik başarısızlıklarıyla damgalanan isimlerin yeniden ortaya çıkması konusunda yaygın bir endişe olduğunun altı çizilen açıklamaya göre bu başarısızlıklar, terör örgütlerinin ülkenin geniş bölgelerini kontrol altına almasına, milyonlarca vatandaşın yerinden edilmesine ve şehirlerin tamamen yıkılmasına yol açtı.

Açıklamada, söz konusu dönemde Irak'ın bölgesel ve uluslararası ilişkilerinde komplikasyonlar yaşandığı, yatırım ve ekonomik kalkınma fırsatlarında düşüş olduğu, ayrıca kayıp ve saklananlar sorunu da dahil olmak üzere insani sorunların adil çözümler bulunamadan devam ettiği kaydedildi.

Bu tutumların ‘mezhepçi nedenlere dayalı olmadığını’ vurgulayan Ulusal Siyasi Konsey, Necef'teki en yüksek dini otorite ve diğer dini otoritelerin değişim, krizleri yönetebilecek liderlerin seçilmesi, ulusal ortaklığın güçlendirilmesi ve sosyal barışın korunması yönündeki çağrılarını hatırlattı.

Yolsuzlukla mücadele, yeniden yapılanma ve kurumlar ve hukuk devletinin inşasını önceliklerinin en üstüne koyacak, uzlaşmacı ve dışlayıcı olmayan bir ismin seçilmesi çağrısı yapılan açıklamada, önceki deneyimlere geri dönülmesinin bölünmeleri derinleştirebileceği ve halkın siyasi sürece olan güvenini zayıflatabileceği uyarısında bulunuldu.

ARAP DÜNYASI

Sisi: Milisler ve paralel yapılar devletlerin yıkılmasının sebebidir

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT
TT

Sisi: Milisler ve paralel yapılar devletlerin yıkılmasının sebebidir

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, ‘milisler ve paralel yapıların devletlerin yıkımının nedeni olduğunu’ belirterek, ülkesinin “bölge ülkelerinin bölünmesine, topraklarından parçalar koparılmasına ya da ordu ve ulusal kurumlara paralel yapılar oluşturulmasına yönelik girişimleri kesin bir dille reddettiğini” söyledi.

Sisi dün Polis Günü’nün 74’üncü yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada, “Bu yılki kutlamamız, dünyanın toprak, kaynak ve nüfuz mücadeleleriyle çalkalandığı; doğuda ve batıda, kuzeyde ve güneyde devletlerin temellerini sarsan, halkların imkânlarını tüketen ideolojik ve ekonomik çatışmalara ve benzeri görülmemiş meydan okumalara sahne olduğu bir döneme denk geliyor” dedi.

Tüm bu gelişmeler karşısında vurgusunu yineleyen Sisi, “Yeryüzü herkese yeter. İlahi dinler ve insani değerler, bugün dünyanın tanık olduğu vahşi uygulamaları reddetmektedir. Bu uygulamaların sürmesi, uluslararası hukuk sisteminin çökmesine ve İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan küresel düzenin zayıflamasına yol açabilir” ifadelerini kullandı.

Mısır’ın istikrar, güvenlik ve koruma unsuru olmaya devam edecek devlet kurumlarına sahip olduğunu belirten Sisi, milislerin oluşturulması senaryosuna karşı uyarıda bulunarak, “Belirli isimler zikretmeyeceğim… Rejimleri, milislerin bir rol üstlenebileceğini düşünen ülkelerde, bu milisler bir şekilde devletlerin yıkımına neden oldu. Bunu yapan yönetimler ise sonunda gitti ve onları koruyan kimse olmadı” dedi.

Gözlemciler, Sisi’nin konuşmasının Mısır’ın dış politikasındaki temel ilkelerden birine temas ettiğini belirterek, bunun ‘devlet dışı silahlı güçlerin, milislerin ve merkezi hükümetle çatışan ideolojik örgütlerin varlığına karşı çıkmak’ olduğunu ifade etti. Gözlemcilere göre, Mısır’ın bulunduğu bölgede birçok ülkede benzer milis yapılanmalarının ortaya çıktığına dikkat çekilerek, bu grupların yalnızca bulundukları ülkeleri değil, komşu ülkeleri de tehdit ettiği vurgulandı.

Sisi dün yaptığı konuşmada, ‘Mısır’ın yasa dışı göçe karşı aşılması güç bir set olmaya devam edeceğini’ belirterek, “Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden zorla göç ettirilmesi girişimlerinin, Avrupa ülkelerinin kaldıramayacağı yeni göç dalgalarına yol açacağını” söyledi. Sisi ayrıca, Mısır’ın son on yılda terörle mücadele sürecinde yaşadıklarına değinerek, bu dönemde verilen fedakârlıkların genç nesillere aktarılması amacıyla şehit ailelerinden üniversitelerde yararlanılması talimatını verdi.

Mısır güvenlik güçleri, 2013 yılında terör örgütü olarak sınıflandırılan Müslüman Kardeşler’in (İhvan-ı Müslimin) iktidardan ayrılmasının ardından, Kahire ve çeşitli vilayetlerde çok sayıda terör saldırısı gerçekleştiren silahlı gruplarla çatışmalara girdi. Mısır Silahlı Kuvvetleri, 2018 yılında Sina Yarımadası’nda DEAŞ ve diğer terör yapılanmalarına karşı kapsamlı bir operasyon kapsamında ‘terörle savaş’ ilan etti. Sisi, 2022 yılında terörün tamamen ortadan kaldırıldığını duyurdu.

Sisi dün, 2011’den bu yana Mısır’da yaşanan sürece de değinerek, “Mısır, terörle mücadele sırasında on yıldan fazla bir süre boyunca evlatlarının kanını akıttı” dedi ve “istikrarın yalnızca bugünü değil, geleceği de etkilediği” uyarısında bulundu.

Güvenlik ve strateji uzmanı Semir Ragıb, Cumhurbaşkanı’nın ulusal devletin korunmasını istikrarın tek yolu olarak gören bir yaklaşımı benimsediğini söyledi. Ragıb, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, bazı ülkelerin devleti yıpratan, toplumsal gerilimleri körükleyen ve nihayetinde devletin çökmesine yol açarak kurumların yerini milislerin ve kaosun aldığı ayrılıkçı terör örgütleri modeliyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Sisi, Polis Günü’ndeki konuşmasında ayrıca, devlet kurumlarının polis teşkilatının şehit ve gazilerinin fedakârlıklarını takdir ettiğini vurgulayarak, “Şehitlerimizin anısına sadık kalmaya ve ailelerine karşı sorumluluğumuzu yerine getirmeye devam edeceğiz” dedi.