İran Tonder terör örgütünün ele başının yakalandığını duyurdu

İran polisi (Arşiv - AP)
İran polisi (Arşiv - AP)
TT

İran Tonder terör örgütünün ele başının yakalandığını duyurdu

İran polisi (Arşiv - AP)
İran polisi (Arşiv - AP)

Tahran yönetimi dün, 2008 yılında İran’ın güneyinde bulunan Şiraz kentinde düzenlenen bombalı saldırının ve başka saldırıların arkasında olmakla suçladığı ABD merkezli Tonder örgütünün liderinin yakalandığını duyurdu. İran televizyonunun aktardığına göre İstihbarat Bakanlığı “İran’ın içerisindeki silahlı ve sabotaj operasyonlarına liderlik eden Cemşid Şarmehd’in bugün İran güvenlik güçleri tarafından ele geçirildiği” bilgisini paylaştı.
AFP’nin aktardığı açıklamada “İran Krallığı Meclisi” veya “Tonder” olarak bilinen monarşi yanlısı grup liderinin ne zaman veya nerede tutuklandığına ilişkin ayrıntılara yer verilmedi. Söz konusu açıklamada 12 Nisan 2008 tarihinde Şiraz kentinde kalabalık bir caminin içerisinde 14 kişinin hayatını kaybetmesine ve 215 kişinin yaralanmasına yol açan bombalı saldırının arkasında örgütün olduğu öne sürüldü. 2009 yılında İran hükümeti, monarşi yanlısı grupla ilişkileri olduğunu düşündüğü üç kişiyi saldırıda yer aldıklarından ötürü yargılayıp idam etmişti. Mahkeme, bu üç kişinin İran’daki üst düzey bir yetkiliye suikast girişiminde bulunmak için bir “CIA (ABD İstihbarat Teşkilatı) ajanından” emir aldığını belirtmişti.
İdam edilen kişilerin adları Muhsin İslamiyan (21), Ali Esgar Baştar (20) ve Ruzbeh Yahyazadeh (32)[1]  idi. Üç sanık “Yeryüzünde savaş ve fesatlık çıkarma” suçlamasıyla yargılanmıştı. Aynı zamanda 2010 yılında grubun içerisinde “patlayıcı bulunduran ve yetkililere suikast düzenlemeyi planladıklarını itiraf eden” 2 kişi daha idam edilmişti.
Dün yapılan açıklamada Tonder hareketinin başarısız olan başka bir dizi “büyük eylemleri” de planladıkları ifade edildi. Örgütün Şiraz’da bir barajı patlatmayı, Tahran Kitap Fuarı’nda “siyanür bombaları” kullanmayı ve Ruhullah Humeyni Türbesi’ne patlayıcılar yerleştirmeyi planladığı belirtildi. İranlı yetkililerin Şarmehd’i nasıl tutukladıklarına ilişkin ayrıntılara yer verilmedi.
İran İstihbarat Bakanlığı geçen yıl ekim ayında buna benzer kapalı ifadeler kullanarak rejim muhalifi Ruhullah Zem’i tutuklandığını duyurmuştu. İranlı yetkililerin “devrim karşıtı” olarak nitelendirdiği Zem, geçen ay “yeryüzünde fesatlık çıkarma” suçlamasıyla idam cezasına çarptırılmıştı.
Tahran yönetimi, Paris’te sürgünde olduğu bildirilen Zem’i, geçen yıl patlak veren hükümet karşıtı protestolar sırasında Telegram uygulamasında Amednews adlı bir kanalı yöneterek halkı kışkırtmakla suçlamıştı.



Kirpileri araba çarpmasından ultrason dalgaları kurtarabilir

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Kirpileri araba çarpmasından ultrason dalgaları kurtarabilir

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Yeni araştırmaya göre kirpilerin süper işitme yeteneği, üreticiler araç tasarımlarını buna göre uyarlarsa, arabaların çarpmasından korunmalarını sağlayabilir.

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin 2024 verilerine göre, her üç kirpiden biri trafik kazalarında ölüyor ve popülasyon ciddi bir düşüşle karşı karşıya.

Ancak Oxford Üniversitesi'nde yapılan yeni araştırma, çok sevilen bu memelinin yüksek frekanslı ultrasonik sesleri duyabildiğini ve işitme duyusunun köpek veya kedilerden daha keskin olduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, ultrasonik kovucuların kirpileri yollardan uzak tutmakta kullanılabileceğini ve arabaların çarpması sonucu ölen kirpi sayısını azaltabileceğini buldu.

Oxford Yaban Hayatı Koruma Araştırma Birimi’nde yardımcı doçent olarak görev yapan Dr. Sophie Lund Rasmussen şunları söyledi:

Kirpilerin ultrasonik sesler duyabildiğini keşfettikten sonraki aşama, otomobil endüstrisi içinde araçlar için ses caydırıcıları tasarlayacak ve finanse edecek ortaklar bulmak olacak. Gelecekteki araştırmalarımız kirpileri araçlardan uzak tutacak etkili bir cihaz tasarlamanın mümkün olduğunu gösterirse bu, düşen Avrupa kirpisi popülasyonuna yönelik karayolu trafiği tehdidini azaltmada önemli rol oynayabilir.

Çalışmada, Danimarka'daki meslektaşlarıyla işbirliği yapan araştırmacılar, Danimarka'daki vahşi yaşam kurtarma merkezlerinden alınan 20 rehabilite edilmiş kirpinin işitsel beyin sapı tepkisini test etti.

Bu yöntem, hayvanlara yerleştirilen küçük elektrotlar aracılığıyla iç kulak ve beyin arasında hareket eden elektrik sinyallerini kaydederken, küçük bir hoparlörden kısa ses sinyalleri verilmesini içeriyor.

dfthyj
Dr. Sophie Lund Rasmussen, arabalardaki ultrasonik kovucuların kirpiler için yol trafiği tehditlerini azaltmada önemli etkiye sahip olabileceğini söyledi (Joan Ostenfeldt)

Elektrotlar, 4-85 kHz aralığında sinyaller çalındığında beyin sapının aktive olduğunu ve yaklaşık 40 kHz'de en yüksek hassasiyete ulaştığını tespit etti. Bu, kirpilerin ultrasonik aralıkta (20 kHz'den yüksek frekanslardan başlayan) en az 85 kHz'e kadar duyabildiğini gösteriyor.

Deneylerden sonra bir veteriner tarafından kontrol edilen kirpiler, ertesi gece vahşi doğaya geri bırakıldı.

Çalışmanın ortak yazarı Profesör David Macdonald şunları söyledi:

Koruma amaçlı araştırmalar, bir türün biyolojisi hakkında temel ve yeni bir keşfe yol açtığında, bu da döngüyü tamamlayıp koruma için yeni bir yol sunduğunda özellikle heyecan verici oluyor. Artık kritik soru, kirpilerin ultrasona, çim biçme robotları veya hatta arabalarla çarpışma risklerini azaltabilecek şekilde tepki verip vermediği.

"Hearing and anatomy of the ear of the European hedgehog Erinaceus europaeus" (Avrupa kirpisi Erinaceus europaeus'un işitme ve kulak anatomisi) başlıklı çalışma Biology Letters adlı akademik dergide yayımlandı.

Independent Türkçe


Manchester United'ı yükselişe geçiren Carrick'ten şampiyonluk açıklaması

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Manchester United'ı yükselişe geçiren Carrick'ten şampiyonluk açıklaması

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Michael Carrick, Manchester United'ın gelecek birkaç yıl içinde Premier Lig'de şampiyonluğa ulaşarak 150. Yıl Projesi'ni tamamlamak için "aç" olduğunu söyledi.

CEO Omar Berrada, kulübün 150. yıldönümü 2028'de yeniden şampiyonluk hedefini taşıyan "150. Yıl Projesi"ni Eylül 2024'te başlatmıştı.

United, eski teknik direktör Ruben Amorim'le geçen sezonu ancak 15. sırada bitirebilse de Carrick yönetiminde tekrar yükselişe geçtiler ve Şampiyonlar Ligi'ne katılma yolundalar.

Carrick, bu güzel başlangıçtan dolayı fazla heyecanlanmayacağını ve United'ın daha yakın hedeflere odaklanması gerektiğine inandığını belirtirken, bu amaçlara ulaşmalarını çok istediğini de dile getirdi.

"Bence adım adım ilerlemek gerekiyor" dedi.

Elbette gelişmeye devam etmek ve ligde yukarı tırmanmak istiyoruz. Bunu burada otururken de söyledim, daha önce de söyledim. Şu an bulunduğumuz yerde olmak heyecan verici çünkü uğruna oynadığımız bir hedef var. Daha fazlası ve daha yüksek sıralar için oynamayı ve gerçekten şampiyonluk için mücadele etmeyi çok isterdik. Bunun olacağını söyleyip olacağını varsayamayız. Bunun için çok çalışmak ve oyunculara çok şey katmak gerekiyor. Premier Lig'i kazanmak zor ve bunu anlıyoruz ancak kesinlikle bunun için çalışıyoruz, olmak istediğimiz yerin orası olduğunu düşünüyoruz. Geçmişte oradaydık ve tekrar oraya ulaşmak istiyoruz ancak bu kesinlikle kolay değil ve bence hepimiz bunu anlıyoruz, ama kesinlikle bunu başarmaya çok açız.

United, bugün Aston Villa'da Şampiyonlar Ligi eleme mücadelesindeki rakipleriyle karşılaşacak. 5. sıranın Avrupa'nın elit ligine dönüş için neredeyse kesinlikle yeterli olmasına rağmen Carrick, şu anda lig tablosuna takılıp kalmıyor.

"Kelimenin tam anlamıyla maç maç ilerliyoruz ve kazanmaya çalışıyoruz" dedi.

Kulağa çok bariz geliyor ama 4. veya 5. sırada bitirmeyi planlayamayız, gerçekten. Bir sonraki maça gidiyoruz, hepimiz bu maça odaklanmış durumdayız.

İngiliz kulüpleri bu hafta Avrupa'da kötü sonuçlar alsa da UEFA katsayısı onlara gelecek sezon Şampiyonlar Ligi'ne 5 takımla katılma hakkı veriyor.

Carrick şunları ekledi:

5. sıranın yetmemesi için tablonun ciddi biçimde değişmesi gerekiyor ancak sonuçta bu bizim kontrol edebileceğimiz bir şey değil ve her halükarda daha üst sıralar için mücadele etmek istiyoruz, ideal olan da bu.

Independent Türkçe


En çok kazanan oyuncular listesinde bir isim kafaları karıştırdı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

En çok kazanan oyuncular listesinde bir isim kafaları karıştırdı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Forbes'un her yıl yayımladığı Hollywood'un en çok kazanan oyuncuları listesi açıklandı ve birçok kişi özellikle bir aktörün adını görünce şaşkına döndü.

Menajer ve temsilci ücretleri düşüldükten sonra 48 milyon dolar kazanan Adam Sandler listenin zirvesinde yer aldı, onu Tom Cruise (46 milyon dolar) izledi. 2025'te 43 milyon dolar kazanan Scarlett Johansson da Hollywood'un en çok kazanan kadını oldu. Bu kazancın büyük kısmı, dünya çapında yaklaşık 1 milyar dolar gişe hasılatı elde eden Jurassic World: Yeniden Doğuş'taki (Jurassic World Rebirth) başrolünden kaynaklanıyor.

Ancak daha şaşırtıcı haber, Mark Wahlberg'ün 2025'te dünyanın en çok kazanan üçüncü oyuncusu olduğunun ortaya çıkmasıydı. Yıldız oyuncu, geçen yıl 44 milyon dolar kazandı. Bu rakam Cruise'dan sadece 2 milyon dolar az ve Johansson'dan 1 milyon dolar fazla. Ve haberi görenler, paranın nereden geldiğini sormadan edemedi.

Şaşkın bir hayran X'te, "Mark Wahlberg'ün son 5 yılda yaptığı tek bir şeyi bile hatırlamıyorum" diye yazdı. Bir diğeri şöyle sordu:

Mark Wahlberg neden listede bu kadar üst sıralarda, geçen yıl ne yaptı ki?

Bir kişi de "Hollywood'un bu kadar popüler olmasına şaşmamalı, Mark Wahlberg'e bu kadar parayı kim ödüyor?" diye espri yaptı.

Başka bir kişi de şöyle tweet attı:

Bu adamlar bu kadar para kazanmak için ne yaptılar acaba? Sandler neyse, Cruise tamam. 2025'TE MARK WAHLBERG'E KİM 44 MİLYON DOLAR ÖDÜYOR???

Wahlberg ayrıca F1 Filmi (F1) yıldızı Brad Pitt'ten (41 milyon dolar), Savaş Üstüne Savaş'ta oynayan (One Battle After Another)  Leonardo DiCaprio'dan (25 milyon dolar) ve The Morning Show yıldızı ve çok yönlü medya devi Reese Witherspoon'dan (26 milyon dolar) daha fazla kazandı.

İşin aslı şu ki Wahlberg, geçen yıl sinemalarda gösterime giren sadece bir filmde (Ocak 2025'teki Ölümcül Uçuş [Flight Risk]) rol alırken, dijital platformlarda yayımlanan iki yapımda oynadı. Dijital platformlarda oyuncular, gişe gelirlerine bağlı sonradan alınan ödemeler yerine inanılmaz derecede yüksek ücretler kazanabiliyor.

Her iki film de dilden dile yayılma konusunda pek ilgi görmese de Wahlberg, Prime Video'nun gerilim filmi Hileli Soygun'da (Play Dirty) ve Apple TV'nin aksiyon komedisi The Family Plan 2'de rol aldı. Sadece Hileli Soygun için Wahlberg'in hizmetleri karşılığında 25 milyon dolar kazandığı bildiriliyor.

Geçen yıl Forbes, Netflix'teki Birlik (The Union) ve Apple TV'deki ilk The Family Plan dahil, iyi performans gösterdiği bildirilen çeşitli dijital platform filmleri için aldığı yüksek ücretler nedeniyle Wahlberg'ü "dijital platformların kralı" diye adlandırmıştı.

Wahlberg'ün sinemalara yapılan filmlerden doğru zamanda ayrıldığı da anlaşılıyor; 2017'de Forbes onu en çok gereğinden fazla ödeme alan oyuncu ilan etmişti. Gişe fiyaskosu olan Kara Gün (Patriots Day) ve Deepwater Horizon: Büyük Felaket'ten (Deepwater Horizon) toplamda 68 milyon dolar kazanmıştı.

Yeni Forbes listesinde yer alan diğer yıldızlar arasında, Netflix'le yaptığı çalışmalardan 26 milyon dolar kazanan Stranger Things oyuncusu Millie Bobby Brown (22 yaşında, listedeki en genç oyuncu) ve Forbes'un Netflix'le yaptığı 45 milyon dolarlık anlaşmayla emeklilikten oyunculuğa geri dönen Cameron Diaz bulunuyor. Listede 2025'te 20 milyon dolarla 17. sırada yer alması, Netflix'in aksiyon komedisi Back in Action'daki ücretinden kaynaklanıyor. Bir sonraki projesiyse 2026'da yayımlanması planlanan Netflix komedisi Bad Day.

Independent Türkçe