Suriye’de rejim güçleri ile muhalif silahlı gruplar arasında çatışma: 18 ölü

Dün Rus saldırılarından sonra İdlib'in bazı bölgelerinden kırsalından duman yükseliyor (AFP)
Dün Rus saldırılarından sonra İdlib'in bazı bölgelerinden kırsalından duman yükseliyor (AFP)
TT

Suriye’de rejim güçleri ile muhalif silahlı gruplar arasında çatışma: 18 ölü

Dün Rus saldırılarından sonra İdlib'in bazı bölgelerinden kırsalından duman yükseliyor (AFP)
Dün Rus saldırılarından sonra İdlib'in bazı bölgelerinden kırsalından duman yükseliyor (AFP)

Suriye rejim güçleri ile muhalif silahlı gruplar arasında Lazkiye’nin kuzeydoğusunda çıkan silahlı çatışmalarda iki taraftan 18 kişinin öldüğü bildirildi.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Lazkiye’nin kuzeydoğusundaki Cebelu’l Ekrad bölgesinde bulunan Haddade ve Tuffahiye köylerinde İranlı milisler tarafından desteklenen rejim güçleri ile silahlı muhalif gruplar arasında çatışma çıktığını aktardı.
Gözlemevi’nin açıklamasına göre, rejim güçleri Pazartesi sabah saatlerinde Rus uçaklarının eşliğinde bölgede ilerlemeye çalıştı. Muhalif grupların karşılık vermesi üzerine çatışmalar meydana geldi. Olayda rejim ordusundan 12 kişi ölürken, 4’ü Heyet Tahrir Şam (HTŞ) üyesi muhalif gruplardan 6 kişi hayatını kaybetti. Ağır kayıplar veren rejim güçleri Cebelu’l Ekrad’a bağlı El-Cub el-Ahmer bölgesine çekilmek zorunda kaldı.
Muhalif gruplardan bir yönetici, rejimin, Haddade köyünü stratejik öneminden dolayı kontrol altına almak istediğini söyledi. Yönetici, Haddade’nin kuzeyden Sehl el-Gab ve batıdan Hama’ya uzandığını ayrıca Halep-Lazkiye karayoluna (M4) yakın olduğunu sözlerine ekledi.

Türk kuvvetlerinden gerilimi azaltma bölgelerine yoğun askeri sevkiyat
Öte yandan rejim güçlerinin Rus hava desteğiyle saldırılarına devam ettiği bir ortamda Türk kuvvetleri, Suriye’nin kuzeybatısındaki İdlib gerilimi azaltma bölgesinde rejimin kontrolünde bulunan Serakib ilçesine füzeli saldırı gerçekleştirdi. Ayrıca Türk kuvvetleri gerilimi azaltma bölgelerine yoğun askeri sevkiyat gerçekleştirdi.

Yerinden edilenler 1 milyona ulaştı
Gözlemevi’nin aktardığına göre Rus savaş uçakları dün sabah saatlerinde muhaliflerin denetimindeki Binniş ilçesi ve çevresine 10’dan fazla füzeyle saldırı düzenledi. Saldırıda bir aileden 3 kişi hayatını kaybetti, en az 1 kişi yaralandı.
Türk kuvvetleri saldırının ardından Suriye’nin kuzeybatısındaki gözlem noktalarına mühimmat takviyesi gerçekleştirdi. Kefer Lusin Sınır Kapısı'ndan geçen 20 askeri araç bölgedeki Türk gözlem noktalarına yöneldi.
Şam yönetimini destekleyen Moskova ile muhalif grupları destekleyen Ankara 6 Mart’ta ateşkes imzalandı. Ateşkesin yürürlükte olmasına rağmen Birleş Milletlerin verilerine göre, rejimin Rus hava desteğiyle 3 aydır düzenlediği saldırılar nedeniyle yaklaşık 1 milyon kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Sahadaki aktivistlerden Ahmed Seyyid Ali, Rus uçaklarının Binniş ilçesine düzenlediği saldırı hakkında detay verdi.
Ali, İdlib semalarında uçan 3 Rus uçağının doğudaki Binniş ilçesini hedef aldığını belirterek, saldırılarda 1’i çocuk 4 sivilin hayatını kaybettiğini ve yaralıların olduğunu söyledi.
Rus hava saldırıları nedeniyle bölgedeki evlerin büyük bir kısmının artık kullanılamaz hale geldiğini kaydeden Ali, hava saldırılarına ilave olarak Serakib’de konuşlanan rejim güçlerinin de top atışları ve füzelerle karadan saldırdığını ve bölgedeki çok sayıda ailenin evini terk etmek zorunda kaldığını ifade etti.
Rejim ve Rus güçlerinin aralıksız 2 gün boyunca bölgeyi ateş altına aldığını aktaran Ali, rejim güçlerinin önceki gün İdlib’in güneyindeki Kefervaid, El-Bare, Kenesfere ve Fuleyfel bölgelerine 50’yi aşkın top mermisi ve füzeyle saldırdığını belirtti. Ali, saldırı sonucu ağır yaralanan 5 sivilin sınırdaki hastanelere kaldırıldığını, onlarca ailenin Türkiye sınırındaki çadır kamplara yöneldiğini bildirdi.
Rusya’dan Pazartesi yapılan açıklamada, Suriye savaş uçaklarının İdlib’de HTŞ’ye ait mühimmat deposunu imha ettiği bilgisine yer verildi.
Rus Sputnik haber ajansının aktardığına göre, Suriye uçakları, Rusya’nın terör örgütü listesine aldığı HTŞ’nin Binniş çevresindeki en büyük mühimmat deposunu tamamen imha etti.

Türkiye’den ABD’li şirket ve SDG arasındaki petrol anlaşmasına tepki
Diğer taraftan Türkiye Dışişleri Bakanlığı, dünkü (pazartesi) açıklamasında, ABD’li bir petrol şirketi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında imzalanan petrol sözleşmesini sert sözlerle eleştirdi. Açıklamada sözleşmenin ‘uluslararası hukuku hiçe saydığı’ ifade edildi.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.