Cezayir hükümeti: Son aylardaki krizler dış düşmanların işi

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (Reuters)
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (Reuters)
TT

Cezayir hükümeti: Son aylardaki krizler dış düşmanların işi

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (Reuters)
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (Reuters)

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’un yüzlerce hektarlık ormanı kavuran yangınlar, farklı bölgelerde su ve elektrik kesintileri ve posta merkezinde nakit likiditesinin eksikliği hususlarında çağrı yaptığı soruşturmanın ilk sonuçları, ‘durumun bir komplo’ ve ‘Cezayir’i sorunlarını çözemeyen bir ülke olarak göstermeyi amaçlayan kasıtlı bir eylem’ olduğunu ortaya koydu.
Tebbun Cumhurbaşkanlığında, hükümetteki ve ordudaki üst düzey uzmanların huzurunda 3 Ağustos’ta düzenlenen Yüksek Güvenlik Konseyi’nin toplantısı, her yaz mevsiminde tekrarlanan orman yangınları, çok sayıda işçi ve emeklinin likidite eksikliği nedeniyle maaşlarını alamaması, bin 200’den fazla kişinin ölmesine ve 30 binden fazla kişinin hastalanmasına yol açan koronavirüs salgını da dahil olmak üzere ülkenin tanık olduğu krizleri ele aldı. Aynı şekilde ülkede haftalardır içme suyunun ve elektriğin kesintiye uğramasının halk arasında neden olduğu huzursuzluk da toplantının gündemleri arasındaydı. Koşullar ülkede, Kurban Bayramı tatilinde bazı mahallelerde vatandaşların protesto gösterileri düzenlemek için sokaklara akın etmesine yol açtı.
Toplantıya göre ülkedeki yüksek makamlar, vatandaşların hayatlarını tüketen bazı durumların, aktif eylemlerle ortaya koyulduğunu belirtti. Bu çerçevede gözlemcilere göre komplo teorisi ise hükümetin söylemlerine yeniden hakim oldu.
Cumhurbaşkanı Tebbun, 3 Ağustos’ta Başbakan Abdulaziz Cerrad’a geçen pazar günü ‘son günlerde meydana gelen olayların nedenleri hakkında derhal soruşturma açılmasını emretti.
Aynı günün akşamında Cerrad, başkent Cezayir’de gazetecilere yaptığı açıklamada, ‘mevcut olayların örgütlü eylemler olduğunu, istikrarı bozmayı amaçladığını’ vurguladı. Cezayir Başbakanı, “Bir ayda üç olayın yaşanması gerçekten garip. İstikrar hedef alınıyor” dedi. Başbakan Cerrad ayrıca, bankalarda ve postanelerde fon eksikliğine, su kesintilerine ve şiddetli sıcaklıklara neden olan yangınlara dikkati çekti.
Başbakan, postanelerin geçen ay 4 milyarlık bir azalmaya tanık olduğunu belirtirken, “Bu, çok büyük bir rakam” dedi. Abdulaziz Cerrad, “Kurban Bayramı’ndan önceki son günlerde bir tür komplonun nakit kesintisine neden olduğu gözlemlendi. Bu durum, soruşturulması gereken bir arka plana sahip. Bu kötü niyetli faaliyetin de vatandaşlar arasında karışıklık yaratmayı amaçladığına dair işaretler var” değerlendirmesinde bulundu.
Geçen ayın 26’sında Cumhurbaşkanı Tebbun, yetkililerin sağlık krizini yönetme yeteneğini sorgulamak ve doktorların umutlarını kırmak amacıyla koronavirüs nedeniyle ölenleri hastanelerden çıkartan, onları sokaklarda sergileyen ve oksijen depolarını boşaltan suçlu elleri kınamıştı.
Hükümetin karşı karşıya olduğu sorunlar, ‘gizli tarafların ülkeye karşı komploları’ olarak nitelendirilirken, Su Kaynakları Bakanı da dahil sektörde ciddi ihallelerde bulunduğu bilinen bakanların işten çıkarılmasına dair çağrılar yapıldı.
Bu çerçevede gazeteci Necib Belhimer, hükümetin boğucu kriz konusundaki tutumuna dair “Yetkililer, mevcut koşullarda komplo teorisine güvenin ülkenin çıkarına olduğuna mı inanıyor? Vatandaşları ülkenin istikrarına yönelik komplonun varlığına inandırmak için mi çalışılıyor? Vizyonu olmayan ve komplo teorisinin bir sığınak görüp çözümler sağlayamayan başarısız bir politikacı açısından suçlu, sorumluluk almaktan kaçan ve başarısızlık şüphesini bastıran kişidir. Bunun bedeli ise, önemli değil. Bu seçim, basitçe yüksek makamlara sahip olanların bugün sahip oldukları makamların sorumluluğunu almayı reddettikleri anlamına gelir. Bu durum, büyük bir ahlaki ve politik problemin yanı sıra, önümüzdeki aylarda ve yıllarda koşulları daha da karmaşıklaştıracak olan yönetimdeki büyük bir başarısızlığın öngörüldüğünü göstermektedir” ifadelerini kullandı.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.