Sudan’da koronavirüs vakaları azalıyor

Bakanlığın geçen hafta koronavirüs uygulaması başlatan Sağlığın Teşviki ve Geliştirilmesi Daire Başkanı Sara el-Melik (SUNA)
Bakanlığın geçen hafta koronavirüs uygulaması başlatan Sağlığın Teşviki ve Geliştirilmesi Daire Başkanı Sara el-Melik (SUNA)
TT

Sudan’da koronavirüs vakaları azalıyor

Bakanlığın geçen hafta koronavirüs uygulaması başlatan Sağlığın Teşviki ve Geliştirilmesi Daire Başkanı Sara el-Melik (SUNA)
Bakanlığın geçen hafta koronavirüs uygulaması başlatan Sağlığın Teşviki ve Geliştirilmesi Daire Başkanı Sara el-Melik (SUNA)

Sudan’da koronavirüs salgını kontrol altına alındı. Sudan Sağlık Bakanlığı’nın elde ettiği veriler, son haftalarda koronavirüs (Kovid-19) vaka ve ölümlerinde dikkat çekici bir düşüş kaydedildiği gösterdi. Salgın üzerine çalışan yönetim, vala ve ölüm sayılarındaki düşüşü etkileyen faktörlerin öğrenilmesine yönelik bir çalışma ve analiz yürüttüğünü duyurdu.
Bakanlık tarafından dün yayınlanan raporda,  Ağustos ayının ilk üç gününde ülkenin tüm eyaletlerinde kaydedilen yeni vakaların sayısının 42 kişi olduğu, 11 kişinin hayatını kaybettiği ve 47 kişinin sağlığına kavuştuğu bildirildi.
Bakanlığın raporuna göre, en yüksek vaka sayılarında Başkent Hartum 8 bin 393 vaka ile ilk sırada yer alırken Hartum’un ardından bin 97 vaka ile el-Cezire eyaleti geldi.
Sınır eyaletleri olmaları sebebiyle farklı salgın yayılma oranlarına sahip çeşitli ülkelerden dönen vatandaşların girişinden etkilenen ülkenin kuzey ve doğu eyaletlerinde bildirilen vaka sayılarında artış gözlemlendi.
Mart ayının başında ülkedeki ilk koronavirüs vakasının kaydedilmesinin ve yetkililer tarafından hastalığın salgın aşamasına geldiğinin duyurulmasından bu yana Sudan’daki toplam vaka sayısı 11 bin 780’e ve toplam ölüm sayısı 6 bin 149’a yükseldi.
Raporlar, farklı eyaletlerde salgın yayılma oranlarında farklılıklar olduğuna ve yetkili makamların vaka oranlarını azaltmak için çalıştıklarına işaret etti.
Sağlık Bakanlığı geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, koronavirüs vaka oranlarındaki azalmanın gerçek ve sürdürülebilir bir azalma olup olmadığının kesin olarak söylenemeyeceğini ancak doğrulama ve değerlendirme aşamasında olduklarını açıkladı.
Açıklamada, tüm eyaletler tarafından yayınlanan günlük raporlarda yansıyan durumun, doğruluğundan ve sürdürülebilirliğinden emin olunması için vaka sayılarının sıfıra düşmesi gerektiğini bu yüzden bunun kesin bir düşüş olarak görülemeyeceği belirtildi.
Açıklamada ayrıca vaka sayılarındaki bu azalmanın, bazı eyaletlerin geçtiğimiz haftalarda güvenlik istikrarını korumalarına bağlandı ve bunun sonucunda yetkili makamlar tarafından koronavirüs olduğundan şüphelenilen vakaların gözlemlenmediği belirtildi.
Sudan Sağlık Bakanlığı, maske kullanımı ve sosyal mesafe kuralına yönelik talimatlara sıkı sıkıya uyulmaması ve düzensizlik sonucunda, ülkeki vakaların yüzde 53’ünün yaşlarının 15 ila 44 arasında değiştiğini açıkladı.
Bakanlık, ilgili makamlara, yetkili makamların salgının kontrolünü sağlayabilmesi ve virüsün daha fazla yayılmasının önüne geçilmesi için yasaklara dair kuralları uygulama çağrısında bulundu.
Temmuz ayının ilk haftasında Sudanlı yetkililer, Hartum’da sokağa çıkma yasağı kısıtlamalarını hafifletti. Eyaletler arası yolculuk ve taşımacılık yasaklaması ise aynı kaldı. Ayrıca sağlık önlemlerine uyulması zorunluluğu ile çalışanların sayısının yarıya indirilerek devlet kurumlarının tekrar iş başı yapmalarına, pazarların açılmasına ve ticari faaliyetlerin sürdürülmesine  izin verildi.
Bakanlık, tam olarak işe dönüşe izin verilmesinin, ülkedeki vaka sayılarına yönelik sağlık göstergelerinin değerlendirmeye tabi olacağına işaret etti.
Son dönemde, yurtdışında mahsur kalmış 10 binden fazla Sudanlı ülkeye geri döndü.
Acil Durum Yüksek Komitesi, son haftalarda vaka kaydedilmeyen 14 eyalette durumun iyiye gittiğini ve Hartum’da bildirilen vaka sayılarında azalma olduğunu duyurmuştu. Ancak Komite, Kurban Bayramı tatili sırasında herhangi bir salgın dalgası oluşması ihtimaline karşı ihtiyati önlemlerin sürdürüldüğünü vurguladı.
Komite ülkedeki salgınının yayılma oranlarının artması durumunda, yasakların hafifletilmesi döneminin değerlendirilmesinin ardından koronavirüs salgının kontrol altına alınması için daha sıkı önlemler alınacağını belirtti.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.