Çin’den ABD’ye İran silah ambargosu itirazı

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo iki gün önce bir basın toplantısında açıklama yapıyor (AFP)
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo iki gün önce bir basın toplantısında açıklama yapıyor (AFP)
TT

Çin’den ABD’ye İran silah ambargosu itirazı

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo iki gün önce bir basın toplantısında açıklama yapıyor (AFP)
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo iki gün önce bir basın toplantısında açıklama yapıyor (AFP)

Çin, ABD’nin İran’a uygulanan silah ambargosunun süresinin uzatılması için gösterdiği diplomasiye karşı çıktı. Çin’den gelen bu tepki, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun, ABD’nin gelecek hafta İran’a uygulanan silah ambargosunun süresinin uzatılması için Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’ne bir karar tasarısı sunacağını duyurmasının ardından geldi. Diplomatlar ise bu planın konseyde destek bulamayacağına dair uyarılarda bulunuyor.
İran’a şu an uygulanan silah ambargosunun geçerlilik süresi 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşma gereğince 18 Ekim’de sona eriyor. ABD Başkanı Donald Trump, balistik füze programlarını ve İran’ın bölgedeki davranışlarının düzeltilmesini içeren daha kapsamlı bir anlaşma imzalamak amacıyla 2018 yılında bu anlaşmadan geri çekilmişti.
Reuters’a göre Pompeo gazetecilere verdiği demeçte “ABD, İran’a uygulanan silah ambargosunun süresinin uzatılması için BM Güvenlik Konseyi’ne bir karar tasarısı sunacak… Sunduğumuz önerge açık bir şekilde makul. Öyle ya da böyle biz doğru olanı yapacağız. Silah ambargosunun uzatılmasını sağlayacağız” ifadelerini kullandı. Nükleer anlaşmaya taraf olan ülkelerden gelen ilk tepkide Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wen dün yaptığı açıklamada Çin’in, ABD’nin sunduğu önergeye karşı olduğunu söyledi.
ABD tarafından hazırlanan karar tasarısının Rusya ve Çin’i veto haklarını kullanmaya zorlamak için en az dokuz oya ihtiyacı var. Moskova ve Pekin ise bu haklarını kullanacaklarına işaret etti. Bazı diplomatlar, Washington’un dokuz oyu bile alacağından şüphe duyuyor.
ABD silah ambargosunun süresinin uzatılmasında başarısız olduğu takdirde, nükleer anlaşmaya dahil olan bir posedür kapsamında BM’nin İran’a uyguladığı tüm yaptırımları yeniden devreye sokacak mekanizmayı etkinleştirme tehdidinde bulundu.
Böyle bir hareket, Tahran’ın nükleer silah geliştirme yönündeki şüpheli çabalarını askıya almak için bir araç sayılan anlaşmayı yok edecek. Washington, BM Güvenlik Konseyi tarafından çıkarılan bir karar kendisini hala anlaşmada ortak olarak gösterdiği için yaptırımları yeniden dayatabileceğini savunuyor.
İran, ABD’nin anlaşmadan çekilmesi ve yaptırımları yeniden dayatmasına karşılık nükleer anlaşmanın bazı kısımlarını ihlal etmişti.
ABD’nin İran Özel Temsilcisi Brian Hook, geçtiğimiz çarşamba erken saatlerde Kolorado’nun Aspen ilçesinde online olarak düzenlenen bir güvenlik forumunda “İran’ın zenginleşmesine izin verildiği sürece, ileride şunu tartışacağız: İran nükleer bir silah üretmeye ne kadar yakın?” dedi.
Reuters’ın haberine göre diplomatlar, Washington’un, Tahran’a uygulanan BM yaptırımlarını tekrar devreye sokmaya çalıştığı takdirde çetin ve karmaşık bir mücadele ile karşı karşıya kalacağını belirtiyor.
ABD’nin BM Güvenlik Konseyi’ne şikayetini iletmesi ve Güvenlik Konseyi’nin 30 gün içerisinde İran’a yönelik yaptırımların hafifletilme sürecine devam edilmesine yönelik karar tasarısını oylaması gerekiyor. Böyle bir karar tasarısının belirlenen süre içerisinde sunulmaması halinde ise, İran’a yönelik yaptırımlar yeniden yürürlüğe konulacak.



ABD askerleri Japonya'da suç işlemeye devam ediyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

ABD askerleri Japonya'da suç işlemeye devam ediyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Japon polisi, Okinawa adasında alkollü araç kullandığı şüphesiyle ABD Hava Kuvvetleri'nde görevli bir yüzbaşıyı gözaltına aldı. Yüzbaşı, ABD ordusunun ekimdeki cinayet vakasının ardından bölgede alkol kısıtlamaları getirmesinden bu yana aynı şüpheyle gözaltına alınan ikinci Amerikalı asker.

Okinawa prefektörlük polisi sözcüsü, 27 yaşındaki askerin cumartesi günü yerel saatle 03.09 civarında Okinawa şehrinde bir yolda araç kullanırken gözaltına alındığını belirtti.

Kyodo Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre asker, adadaki Kadena Hava Üssü'nde görevliydi.

The Japan News'un aktardığına göre polis, adamı bir eğlence bölgesinin yakınındaki olay yerinde gözaltına aldı. Kanındaki alkol oranının yasal sınırın yaklaşık üç katı olduğu tespit edildi. Asker polise, alkol seviyesinin yasal sınırın altında olduğunu düşündüğünü ve evinin yakın olması nedeniyle araç kullanmasında bir sakınca görmediğini söyledi.

Polis sözcüsü, ABD yetkilileri tarafından getirilen kısıtlamalara atıfta bulunarak, "Sokağa çıkma yasağını ihlal edip etmediği henüz net değil" dedi.

Gözaltı, Tokyo ve Washington yönetimlerinin Okinawa'daki ABD askerlerinin işlediği suçları önlemeye yönelik tedbirler üzerinde anlaşmaya varmasından bir hafta sonra gerçekleşti. Anlaşma, bir Amerikalı deniz piyadesinin karıştığı iddia edilen ve büyük tepki çeken bir cinayetin ardından yapılmıştı.

20 yaşındaki bir deniz piyadesi ekimde Okinawa'nın Naha kentindeki bir otel odasında bir kadını öldürdüğü ve eşyalarını çaldığı şüphesiyle tutuklanmıştı. Bunun üzerine ABD kuvvetleri, 7-9 Ekim tarihleri ​​arasında Okinawa eyaletindeki tüm askerlerin üslerinden ayrılmasını ve hem üs içinde hem de dışında alkol almasını yasaklamıştı.

ABD ordusu, takip eden 30 günü değerlendirme dönemi ilan ederek personelin gece yarısıyla sabah 05.00 arasında üs dışına çıkmasını yasaklamıştı. 31 Ekim'de ise başka bir deniz piyadesi alkollü araç kullandığı şüphesiyle gözaltına alınmıştı.

ABD'li yetkililer geçen hafta, alt rütbeli askerlere yönelik sokağa çıkma yasağının 7 Aralık'a kadar uzatıldığını ve tüm askeri personelin gece yarısıyla sabah 05.00 saatleri arasında evlerinin dışında alkol almasının yasaklandığını duyurdu.

ABD ordusunun Japonya'da, büyük çoğunluğu Okinawa'da olmak üzere yaklaşık 54 bin personeli var. Askerler tarafından işlenen suçlar, iki yakın güvenlik müttefiki olan Japonya ve ABD arasındaki ilişkileri uzun süredir geriyor.

Independent Türkçe


Kalibaf: Ne savaş ne de barış durumunda kalmayacağız... Savaşın coğrafyasını silahlı kuvvetler belirleyecek

İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
TT

Kalibaf: Ne savaş ne de barış durumunda kalmayacağız... Savaşın coğrafyasını silahlı kuvvetler belirleyecek

İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a karşı yeni bir askerî harekâta girişmesi halinde savaşın coğrafyasını İran Silahlı Kuvvetlerinin belirleyeceği tehdidinde bulundu.

İran Meclisinin internet sitesine göre Kalibaf, çevrim içi gerçekleştirilen Meclis Genel Kurulu'nun gündem maddeleri öncesinde yaptığı konuşmada, “ABD'nin müzakere mi yoksa savaş mı istediği bizim için hiçbir önem taşımıyor. Amerikalılar bu kez bir hata yaparsa İran Silahlı Kuvvetlerinin kapasitesi ve iradesi savaşın coğrafyasını belirleyecektir” dedi.

İran'ın “ne savaş ne de barış” durumunda kalmayacağını belirten Kalibaf, “Yedi makul şartımızı kabul ederlerse anlaşmaya varmanın yolu açık olacaktır” ifadelerini kullandı. Kalibaf, yeni bir savaşın sonuçlarına çok sayıda kişinin katlanmak zorunda kalacağı uyarısında bulundu.

Kalibaf, yeni bir “füze şehrinin” açılışını, “savaş sırasında ve düşman ateşi altında” gerçekleştirilen bir başarı olarak nitelendirdi. Bunun bölgedeki stratejik dönüşümlerin bir simgesi olduğunu belirten Kalibaf, Devrim Muhafızları Ordusu'nun füze biriminin “imkânsızı mümkün hale getirdiğini” söyledi.

Kalibaf'ın açıklamaları, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in silahlı kuvvetler komutanlarına herhangi bir tehdide “derhal ve coğrafi sınırlama olmaksızın” karşılık verilmesi yönünde talimat vermesinin ardından geldi. Söz konusu talimat, Hamaney'in resmî internet sitesinde yayımlandı.

dgthy
Devrim Muhafızları Ordusunun perşembe günü Tahran yakınlarında düzenlediği sergide yer alan karadan havaya füze sistemi (AFP)

Genelkurmay Başkanı Ali Abdullahî, salı günü askerî komutanlarla birlikte yer altındaki bir füze tesisini ziyaret ettiği sırada, İran'ın yeni bir saldırıya vereceği karşılığın Orta Doğu'nun ötesine uzanabileceği uyarısında bulundu.

Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai de çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran'a saldırmak amacıyla kullanılması halinde Avrupa'dakiler de dahil olmak üzere Orta Doğu dışındaki ABD üslerinin hedef alınabileceğini söyledi.

Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Hüseyin Muhibî, geçen hafta füzelerin menziline ilişkin kısıtlamaların kaldırıldığını, füze ve İHA üretim hatlarının yer altına taşındığını duyurmuştu. İran füzelerinin açıklanan azami etkili menzili 2 bin ila 2 bin 500 kilometre arasında değişiyor.

Devrim Muhafızları'na yakın Tasnim Haber Ajansı ise cumartesi günü, uydu taşıyıcıları aracılığıyla ABD'nin doğu kıyısına ulaşabilecek, yaklaşık 10 bin kilometre menzilli kıtalararası bir füze geliştirilmesi seçeneğini gündeme getirdi.

Meclis Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Bahşayiş Erdestani de cumartesi günü yaptığı açıklamada, müzakereler bir açılım sağlayamadığı sürece savaş ihtimalinin devam ettiğini söyledi. Erdestani, İsrail'in Cebelülfas tesisini vurması halinde Dimona'nın hedef alınabileceği tehdidinde bulundu.

Ne savaş ne de barış

Tahran'ın tehditleri, Washington yönetiminin değişken açıklamalarda bulunduğu bir dönemde yoğunlaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump, haftanın başında savaşın askerî açıdan “fiilen sona erdiğini” söylemiş, perşembe günü ise ülkesinin İran'la bir anlaşmaya ihtiyaç duymadığını açıklamıştı.

Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, petrol fiyatlarının sert şekilde yükselmesine yol açan savaşın, 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerde Demokratların elde ettiği başarıya katkıda bulunduğunu kabul etti.

Reuters'ın cumartesi günü kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Trump'ın danışmanlarına, İran veya Husiler tarafından herhangi bir provokasyon gerçekleşmediği sürece yeni saldırılar düzenlemekten kaçınabileceğini söylediği aktarıldı. Başka kaynaklar ise üçüncü bir ABD uçak gemisinin bölgeye doğru ilerlediğini bildirdi.

Associated Press (AP) ajansı da cumartesi günü Ortadoğulu iki diplomata dayandırdığı haberinde, Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımının yeniden başlamasını amaçlayan geçici anlaşmaya yönelik Katar arabuluculuğunun bekleme aşamasına girdiğini aktardı. Haberde, Trump'ın Başkan Yardımcısı'nı müzakerelerden uzaklaştırmasının bu süreçte etkili olduğu belirtildi.

cdgthyj
Ziyaretçiler, perşembe günü Tahran dışında Devrim Muhafızları Ordusunun düzenlediği sergide sergilenen karadan havaya füze sisteminin önünde fotoğraf çekiyor (AFP)

Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı ise pazar günü, İran hava sahasında Tahran'a doğru ilerleyen Katarlı bir devlet uçağının tespit edildiğini bildirdi. Bu gelişme, başka bir Katar uçağının perşembe günü İran'ın başkentine gelişinden iki saatten kısa bir süre sonra ülkeden ayrılmasından günler sonra yaşandı.

Hürmüz Boğazı

Kalibaf, salı günü yayımladığı görüntülü mesajda, “ABD taahhütlerini yerine getirmezse onu bunları yerine getirmeye güç diliyle zorlayacağız” dedi.

İran'ın politikasının, dini liderin talimatı doğrultusunda “İslamabad Mutabakatı”ndaki şartların yerine getirilmesini sağlamak olduğunu belirten Kalibaf, ABD'nin taahhütleri uygulanmadığı sürece Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını ifade etti.

Kalibaf, “ABD'nin diplomasi sahasındaki üçüncü yenilgisi, taahhütlerini yerine getirmeye zorlanması olacaktır” diye konuştu.

Mutabakatın uygulanması sürecinde İran'ın 80 milyon varilden fazla petrol ihraç ettiğini belirten Kalibaf, temel ihtiyaç maddelerinin ithalatında da “olumlu adımlar” atıldığını söyledi.

Savaş öncesinde dünya petrol ve doğal gaz üretiminin beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Tahran, savaşın başlamasından bu yana boğazı fiilen kapatırken Washington yönetimi de İran limanlarına abluka uygulamaya başlamıştı.

İran, belirlediği güzergâhın dışından geçmeye çalışan gemileri hedef almaya devam ediyor. Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, cumartesiyi pazara bağlayan gece yaptığı açıklamada, belirlenen güzergâh dışında ve izinsiz bir rotadan geçmeye çalışan iki petrol ürünleri tankerinin mayınlara çarpması sonucu alev aldığını duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusu ayrıca cumartesi günü, ABD'ye ait MQ-1 tipi bir insansız hava aracını Keşm Adası üzerinde düşürdüğünü açıkladı. İran tarafı, bunun düşürülen 17'nci MQ-1 tipi İHA olduğunu ileri sürdü.

Ancak İran'ın söz konusu iki iddiası da bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.


Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor
TT

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada, yeni bir savaşın patlak vermesinin ağır sonuçları olacağı uyarısında bulunarak, ABD'nin ülkesine yönelik yeni bir saldırı düzenlemesi halinde İran Silahlı Kuvvetlerinin “savaşın coğrafyasını” belirleyeceğini söyledi. ABD istihbarat birimleri ise İran'ın hâlâ 2 bin 500'e kadar füzeye sahip olduğunu değerlendiriyor. Bu durum, savaşın yeniden başlaması halinde Tahran'a ABD ve müttefiklerinin bölgedeki hedeflerini vurma konusunda önemli bir kapasite sağlıyor.

Kalibaf, İran'ın “ne savaş ne de barış” durumunda kalmayacağını belirterek, Tahran'ın yedi şartının kabul edilmesi halinde anlaşmaya varılması için kapının açık olacağını ifade etti. Kalibaf'ın açıklamaları, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in silahlı kuvvetlere, herhangi bir tehdide “derhal ve coğrafi sınır tanımaksızın” karşılık verilmesi yönünde talimat vermesinin ardından geldi.

Öte yandan Wall Street Journal gazetesinin ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, İran'ın bin 500 ila 2 bin 500 arasında füzeye sahip olduğu ve üretim tesislerinde meydana gelen hasara rağmen füze cephaneliğini yeniden oluşturmaya devam ettiği belirtildi. Yetkililer, söz konusu tahminlerin “düşük güven düzeyine” sahip olduğunu, zira fırlatılmaya hazır veya depolarda bulunan füzelerin kesin sayısını belirlemenin güç olduğunu kaydetti.

Bu gelişmelerin ardından Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, pazar sabahı yaptığı açıklamada, İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısının hedeflerine ulaşmadan engellenerek imha edildiğini duyurdu. Açıklamada, kuvvetlerin her türlü tehdide karşı koymaya hazır olduğu vurgulandı.

Bu açıklama, İran'ın Bahreyn'deki bir ABD üssünü insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurmasının ardından geldi. Saldırı sırasında sirenler çalarken, yetkililer halka güvenli bölgelere gitmeleri çağrısında bulundu