İran, koronavirüs vaka sayılarında düşüş trendi gösteriyor

Önceki gün Tahran’ın merkezindeki bir caddede yürürken maske takan İranlılar (AFP)
Önceki gün Tahran’ın merkezindeki bir caddede yürürken maske takan İranlılar (AFP)
TT

İran, koronavirüs vaka sayılarında düşüş trendi gösteriyor

Önceki gün Tahran’ın merkezindeki bir caddede yürürken maske takan İranlılar (AFP)
Önceki gün Tahran’ın merkezindeki bir caddede yürürken maske takan İranlılar (AFP)

İran Sağlık Bakanlığı’ndan üst düzey yetkililer, ülkedeki koronavirüs salgının ikinci dalgasının başlamasının ardından ölüm ve bulaş vakalarındaki yükselişin düşüş trendine girdiğini duyurdu. Ancak Sağlık Bakanlığı’nın dün açıkladığı bilgilere göre, 15’i kırmızı renkte olmak üzere 26 vilayet hala alarm durumunda bulunuyor. Bu açıklamayla eş zamanlı olarak Sağlık Bakanı Said Nemeki, “koronavirüs salgınıyla mücadeleye mahsus kuralları ihlal edenlere karşı, baskı veya mali para cezaları uygulamak suretiyle yeni bir yaklaşım” ortaya konulduğunu açıkladı. Bakan mevcut durumu “ciddiye almamaya” karşı uyarıda bulunarak, salgını kontrol altına almak için, “insanların davranışlarını düzeltmeleri” gerektiği konusunda uyardı.
Nemeki, ülkesinin “hastaneye yatırılan hasta sayısı ve vefat vaklarında azalma seyri takip eden bir trende girdiğini”, ancak mevcut seyrin devam etmesi için salgın protokollerinin eksiksiz uygulanması gerektiğini belirtti.
İran Sağlık Bakanlığı, 2 bin 345 kişiye Kovid-19 teşhisi konulduğunu, böylece ülke genelindeki vaka sayısı toplamının 331 bin 189’a yükseldiğini duyurdu.
Son 24 saat içerisinde koronavirüs sebebiyle hayatını kaybeden 184 yeni ölüm vakasıyla birlikte, ülke genelindeki toplam ölüm vakası 18 bin 800’e ulaştı. İran hastaneleri bin 296 yeni bulaş vakasını tedavi altında aldı. Sağlık Bakanlığı, hastanelerdeki yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören kritik vaka sayısının 3 bin 983’e ulaştığını bildirdi.
Sağlık Bakanlığı sözcüsü Sima Sadat Lari, “Bu salgın illetinin aylarca bizimle birlikte kalacağı kesin, bunun için, yaşam tarzımızı değiştirmeliyiz” ifadelerine yer verdi. Ayrıca, “tüm olumsuz yanlarına rağmen, bu virüs aramızdaki sosyal dayanışmayı güçlendirebilir” açıklamasında bulundu.
İran’daki 31 vilayetin 26’sı, ölüm ve vaka sayılarına göre hala “yüksek riskli” bölgeler kategorisinde değerlendiriliyor. Diğer 14 vilayetle birlikte Tahran yaklaşık bir haftadır “kırmızı durumda” bulunurken, diğer 11 vilayette “alarm durumu” devam ediyor.
Bununla birlikte, Sağlık Bakanı Yardımcısı Ali Rıza Reisi, vilayetlerin büyük bir kısmında, insanların sağlık protokollerine bağlı kalması sebebiyle bulaş vakalarında aşağı yönlü bir seyire tanıklık edildiğini ifade etti.
Reisi konuyla ilgili olarak, “insanlar atılan adımların ve işbirliğinin çok önemli ve sonuç alınması bakımından hayati olduğunu bilmeli. İyi şans şu ki, şu anda hem vefat sayıları hem de bulaş vakalarında aşağı yönlü bir seyre tanıklık ediliyor” ifadelerine yer verdi. Ancak Reisi, İran vatandaşlarının yoğun bir şekilde kuzey vilayetlerine gitmesinden duyduğu endişeyi de dile getirdi.
Bunun aksine olarak, Sağlık Bakanı Yardımcısı İrec Herirçi bir televizyona verdiği röportajda, “hastaneye başvuruların yüzde 25 azaldığını, ancak insanların davranış biçimlerini değiştirdiğine dair hiçbir kanıt bulunmadığını” söyleyerek vatandaşları suçladı.
Herirçi, “Koronavirüsle Mücadele Ulusal Komitesi’nde” görüş ayrılıklarının bulunduğu yönündeki iddiaları reddetti. Bununla birlikte, “doğal olarak, sözleri boğazımızda bir diken varmış gibi saklayamayız. Bazı sözleri söylemeliyiz, ancak karar almada kısıtlamalarla karşılaşmıyoruz” ifadelerine yer verdi.
Buna paralel olarak, iki kez ertelendikten sonra, 10 günden daha kısa bir süre önce yapılması kararlaştırılan üniversitelere giriş sınavı hakkında İranlı yetkililer arasındaki tutarsızlık devam ediyor.
Üniversitelerin yeni akademik yıla, önümüzdeki Eylül ayının sonunda başlaması planlanmıştı. Ancak şimdiye kadar, ders sıraları için yarışan bir milyon 300 bin öğrenci arasında başarılı olanların kimlikleri hala bilinmezliğini koruyor.
Geçtiğimiz Perşembe günü, “Koronavirüsle Mücadele Ulusal Komitesi” sınav tarihinde herhangi bir değişiklik olmayacağını duyurmuştu. Ancak önceki gün, Sağlık Bakanlığı’nın sınavın ertelenmesi yönündeki talebiyle işler tam tersine döndü.
Sağlık Bakanı, “Koronavirüsle Mücadele Ulusal Komitesi’nin” toplantısının saatler öncesinde, sınav tarihinin toplantıda bir kez daha tartışılacağını ve muhtemelen bir ay sonrasına erteleneceğini belirterek, “Sınavın iptali söz konusu değil” ifadelerine yer verdi.
Nemeki, daha önceki bir açıklamasında, birkaç gün sonra düzenlenecek olan geleneksel Aşura merasimlerini düzenlemekten sorumlu organlara, benimsenen sağlık protokollerini uygulamaları gerektiği yönünde çağrıda bulundu. Fars Haber Ajansı, Bakan Nemeki’nin, “Bazılarının, Aşura’nın koronavirüs salgınının artmasına sebep oldu demesine izin vermememiz gerekiyor” ifadelerini nakletti.
Bu arada, başkent Tahran’daki Koronavirüsle Mücadele Ulusal Komitesi Başkanı Ali Rıza Zali, 5 Eylül’de açılması planlanan yeni eğitim-öğretim yılının başlangıcında okulların yeniden açılmasına karşı uyarıda bulundu.
İran’daki internet siteleri Zali’nin, “sonbaharda koronavirüs salgın tehdidinin artmasıyla ilgili mevcut varsayımlar göz önüne alındığında, koşullar şu anki durumdan daha iyi olmayacak. Okullar ve üniversitelerin yeniden açılması risk oluşturacaktır” ifadelerine yer verdi. Zali ayrıca, okulların yeniden açılması durumunda, toplu taşıma araçlarının taşımacılık düzenlemesinde bir değişiklik yapılması çağrısında bulundu.



Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
TT

Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)

ABD Yüksek Mahkemesi, 6'ya 3'lük çoğunlukla, Başkan Donald Trump'ın küresel ticareti aksatan bir dizi gümrük vergisi uygulayarak yetkisini aştığı ve yönetimin ekonomik gündemine darbe vurduğu sonucuna vardı.

Trump, gümrük vergilerini politikasının temel taşlarından biri haline getirmiş, hatta onları "en sevdiği kelime" olarak nitelendirmişti. Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre birkaç eyalet valisiyle yaptığı özel bir toplantıda karardan haberdar edildiğinde bunu "utanç verici" olarak nitelendirdi.

Yüksek Mahkeme yargıçlarının çoğunluğu, Anayasa'nın Kongre'ye gümrük vergileri de dahil olmak üzere vergi koyma yetkisini "çok açık bir şekilde" verdiğini ve Anayasa'yı hazırlayanların yürütme organına vergi koyma yetkisinin hiçbir bölümünü vermediğini vurguladı.

Karara ilişkin uluslararası tepkiler ardı ardına geldi; Avrupa Birliği kararı "dikkatlice analiz ettiğini" ve ABD yönetimiyle iletişim halinde olduğunu açıklarken, Kanada kararı Trump'ın gümrük vergilerinin "haksız" olduğunu doğrulayan bir gelişme olarak değerlendirdi.

Birleşik Krallık, kararın sonuçlarını görüşmek üzere Washington ile iş birliği yapacağını ifade etti.


Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
TT

Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın tehdit ettiği sert senaryolar ve artan baskı çerçevesinde İran'a karşı sınırlı bir askeri saldırıyı değerlendirdiğini söyledi. Bu açıklama, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin bölgedeki ABD saldırı gücüne katılmak üzere Akdeniz'e girmesiyle eş zamanlı olarak geldi.

Trump, İran'ı nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varmaya zorlamak için sınırlı bir saldırı düzenlemeyi düşünüp düşünmediği sorusuna Beyaz Saray'da gazetecilere şu yanıtı verdi: "Sanırım bunu düşündüğümü söyleyebilirim."

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre ABD'li yetkililer, operasyonun haftalarca sürebileceğini ve güvenlik tesislerinin ve nükleer altyapının bombalanmasını içerebileceğini, yönetimin sınırlı veya artan saldırılar için senaryoları değerlendirdiğini söyledi. Yetkililer, askeri planlamanın ileri bir aşamada olduğunu ve seçeneklerin belirli kişileri hedef almayı ve hatta Trump'ın emriyle rejim değişikliğini bile içerdiğini belirtti.

Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "askeri seçeneğin yalnızca meseleleri karmaşıklaştıracağını" ve "felaket sonuçlar doğuracağını" belirterek, Tahran'ın liderliğinin onayından sonra iki veya üç gün içinde "olası bir anlaşma taslağı" sunacağını duyurdu. Nükleer programın "askeri bir çözümü" olmadığını belirten Arakçi, Washington'ın "sıfır zenginleştirme" talep etmediğini vurguladı.


Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
TT

Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)

ABD askeri uçakları, Alaska'nın batı kıyısı açıklarında uluslararası hava sahasında uçan beş Rus uçağını engellemek için havalandı, ancak askeri yetkililer dün Rus uçaklarının provokatif olarak değerlendirilmediğini söyledi.

Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD), perşembe günü Bering Boğazı yakınlarında faaliyet gösteren iki Rus Tu-95 bombardıman uçağı, iki Su-35 savaş uçağı ve bir A-50 uçağını tespit edip izlediğini açıkladı.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre buna karşılık ABD kuvvetleri, Rus uçaklarını bölgeden ayrılana kadar engellemek, tanımlamak ve eşlik etmek için iki F-16 savaş uçağı, iki F-35 savaş uçağı, bir E-3 bombardıman uçağı ve dört KC-135 yakıt ikmal uçağını havalandırdı. Bu bilgi, komutanlığın yayınladığı ve AP’nin aktardığı açıklamada yer aldı.

Komutanlık açıklamasında ayrıca, “Rus askeri uçaklarının uluslararası hava sahasında kaldığı ve ABD veya Kanada'nın egemen hava sahasına girmediği” belirtildi. Bu tür faaliyetlerin “düzenli olarak gerçekleştiği ve tehdit olarak değerlendirilmediği” kaydedildi.