Sıtma tedavisi için geliştiren yeni çalışma koronavirüs ile mücadeleye yardımcı olabilir

Sıtma taşıyan bir sivrisinek görüntüsü (Reuters)
Sıtma taşıyan bir sivrisinek görüntüsü (Reuters)
TT

Sıtma tedavisi için geliştiren yeni çalışma koronavirüs ile mücadeleye yardımcı olabilir

Sıtma taşıyan bir sivrisinek görüntüsü (Reuters)
Sıtma taşıyan bir sivrisinek görüntüsü (Reuters)

Bilim insanları, sıtmayla kontrollü bir şekilde mücadelenin  yeni tip koronavirüsüyle mücadeleye yardımcı olabileceğine dair bir çalışma yayınladı.
Daily Mail’in haberine göre, Avustralya'daki Royal Melbourne Teknoloji Enstitüsü'nden bilim adamları, sıtma ile enfeksiyondan sonra insan hücreleri tarafından yapılan enzimleri hedeflemenin, sıtmayı kontrol etmede patojenleri hedeflemekten daha etkili olduğunu buldular.
Nature Communications adlı  bilimsel dergide yayınlanan çalışmada ekip, 'Plasmodium falciparum' adı verilen ve sıtmaya neden olan parazitlerin kırmızı kan hücrelerindeki enzimleri hedefleyip uyardığını gösterdi.
Çalışma, patojeni hedeflemek yerine bu enzimleri hedefleyen tedavilere güvenmenin, koronavirüsüne ek olarak viral hepatit C ve hepatit B dahil bir dizi hastalıkla mücadeleye katkıda bulunabileceğini gösterdi.
Çalışma ekibi, bazı kanser ilaçlarının bu enzimleri etkisiz hale getirmek için çalıştığını ve onları koronavirüs ile savaşmak için kullanma olasılığına dikkat çekti.
 



T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ortaya çıktı

Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
TT

T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ortaya çıktı

Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)

T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ve nihai boyutlarına yaklaşık 40 yılda ulaştığı tespit edildi.

Dinozor kemiklerinin tıpkı ağaçlar gibi büyüme halkaları var. Ancak bunları okumak her zaman çok kolay olmayabiliyor.

Ayrıca T-rex kemikleri çoğu zaman yalnızca 10 ila 20 yıla ait büyüme izlerini koruduğu için gelişim sürecini çözmek zorlaşıyor.

Daha önce yapılan çalışmalarda bu meşhur türün üyelerinin 25 yaşında büyümeyi bıraktığı öne sürülmüştü. 

Ancak Oklahoma Eyalet Üniversitesi'nden Holly Woodward ve ekibinin yeni tekniklerle yaptığı analizler, önceki hesaplamaların yanlış olabileceğini gösterdi.

Bilim insanları yavrulardan devasa boyutlardaki yetişkinlere kadar 17 Tyrannosaurus örneğini inceledi. 

Araştırmacılar yeni analizde, gelişmiş istatistiksel algoritmalar kullandı ve önceki çalışmalarda gözden kaçan gizli büyüme halkalarını gösteren özel bir ışık altında kemikleri inceledi. 

Bulguları hakemli dergi PeerJ'de dün (14 Ocak Çarşamba) yayımlanan çalışmaya göre T-rex, 40 yıl boyunca büyümeye devam ediyor ve bu süreç son yıllarda yavaşlıyordu. 

Woodward "Bu, Tyrannosaurus rex için şimdiye kadar derlenmiş en büyük veri seti" diyerek ekliyor:

Fosilleşmiş kemiklerde korunan büyüme halkalarını incelemek, hayvanların büyüme öykülerini yıl yıl takip etmemizi sağladı.

Yeni istatistiksel analizi yürüten Nathan Myhrvold da şu ifadeleri kullanıyor:

Farklı örneklerden elde edilen büyüme kayıtlarını bir araya getiren yeni bir istatistiksel yaklaşım geliştirdik. Bu yaklaşım, T-rex'in tüm yaşam aşamalarındaki büyüme eğrisini, önceki çalışmalardan daha ayrıntılı bir şekilde tahmin etmemizi sağladı.

Bilim insanları veri setindeki iki dinozorun diğerleriyle aynı büyüme eğrisine sahip olmadığını da saptadı. Bunun nedeni henüz bilinmiyor ancak bu iki örneğin başka bir türe ait olabileceği düşünülüyor.

Kısa süre önce yapılan bir çalışmada da bu iki dinozorun aslında yavru T-rex'ler değil, Nanotyrannus adlı başka bir cinsin yetişkin üyeleri olduğu sonucuna varılmıştı. 

T-rex'lerin hızla yetişkinliğe ulaşmadan yavaş ve istikrarlı bir büyüme sergilemesi, yaşamları boyunca farklı roller üstlendikleri anlamına gelebilir.

Makalenin bir diğer yazarı Jack Horner "40 yıllık bir büyüme evresi, genç T-rex'lerin çevrelerinde çeşitli ekolojik roller üstlenmesine olanak sağlamış olabilir" diyerek ekliyor:

Bu, süper avcılar olarak Kretase Dönemi'nin sonuna hükmetmelerini sağlayan faktörlerden biri olabilir.

Independent Türkçe, IFLScience, Phys.org, PeerJ


Zendaya'lı Euphoria'dan nefes kesen dönüş: Yeni sezondan ilk görüntüler

Euphoria'nın ilk iki sezonunda Zendaya'nın canlandırdığı lise öğrencisi Rue Bennett'ın uyuşturucuyla mücadelesi işlenmişti (HBO)
Euphoria'nın ilk iki sezonunda Zendaya'nın canlandırdığı lise öğrencisi Rue Bennett'ın uyuşturucuyla mücadelesi işlenmişti (HBO)
TT

Zendaya'lı Euphoria'dan nefes kesen dönüş: Yeni sezondan ilk görüntüler

Euphoria'nın ilk iki sezonunda Zendaya'nın canlandırdığı lise öğrencisi Rue Bennett'ın uyuşturucuyla mücadelesi işlenmişti (HBO)
Euphoria'nın ilk iki sezonunda Zendaya'nın canlandırdığı lise öğrencisi Rue Bennett'ın uyuşturucuyla mücadelesi işlenmişti (HBO)

Euphoria, ikinci sezon prömiyerinden 4 yıl sonra dönüyor. Dizideki zaman atlaması ise artık resmen gerçek: Merakla beklenen üçüncü sezonun ilk fragmanı yayımlandı.

Zendaya'nın başrolünde yer aldığı, HBO'nun ses getiren dizisi, 12 Nisan'da ekrana döndüğünde ikinci sezonun bittiği noktadan 5 yıl sonrasına atlayacak. 

Dönüş tarihi dün (14 Ocak) açıklanırken, bununla birlikte iki dakikayı aşan yüksek tempolu ve gerilim yüklü tanıtım görüntüleri de paylaşıldı.

Yaratıcı Sam Levinson, zaman atlamasıyla birlikte liseli eski arkadaşların genç yetişkinlikte nerede olduğunu kısa süre önce duyurmuştu: Buna göre bağımlılıkla mücadele eden Rue (Zendaya) Meksika'da ve uyuşturucu satıcısı Laurie'ye (Martha Kelly) borçlu. Cassie (Sydney Sweeney) ve Nate (Jacob Elordi) banliyöde yeni bir hayat kuruyor; ikili önce nişanlanıp ardından evleniyor. Jules (Hunter Schafer) sanat okulunda, Maddie (Alexa Demie) Hollywood'da bir yetenek ajansında çalışıyor. Lexi (Maude Apatow) ise Sharon Stone'un canlandırdığı bir dizi sorumlusunun asistanı.

Fragman, bu bilgilere detaylı bir bakış sunarak Rue'nun lise sonrası hayatına odaklanıyor. Rue, "Hayat tam olarak istediğim gibi oldu mu bilmiyorum ama nedense ilk kez, bir şeylere inanmaya başlıyordum" diyor. Ancak Laurie'nin ortaya çıkıp borcu hatırlatmasıyla Rue'nun hayatı yeniden altüst oluyor. Tanıtım, Laurie'nin Rue'nun karşılaşacağı tehlikenin yalnızca başlangıcı olabileceğini düşündürüyor.

Tanıtımda Cassie'nin yetişkinlere yönelik içerikler ürettiği de görülüyor. Nate, "Bütün gün çalışıyorum, evleneceğim kadın internette bacaklarını açmış halde" diye çıkışırken Cassie'nin yanıtı net: 

Sadece içerik üretiyordum.

Levinson daha önce, "Hepimizin üzerinde anlaştığı tek şey liseye geri dönemeyeceğimizdi. Evet, birçok dizide 30 yaşındaki lise öğrencilerini izliyoruz ama biz bunu yapmayacağız" demişti:

5 yıl doğal bir sıçrama gibi geldi çünkü üniversiteye gitmiş olsalardı, o zaman diliminde mezun olmuş olacaklardı.

Bu sezonun yeni oyuncuları arasında Danielle Deadwyler, Eli Roth, Natasha Lyonne, Rosalía, Marshawn Lynch, Sam Trammell ve Asante Blackk da bulunuyor.

Dizi ekran hayatına 2018'de başlamıştı.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Variety


Game of Thrones yıldızı veda etti: Aynı karede bile olmam

39 yaşındaki Emilia Clarke, "Game of Thrones'un ne olduğunu objektif biçimde görebilmem için sanırım 90'larımı beklemem gerekecek" diyor (HBO)
39 yaşındaki Emilia Clarke, "Game of Thrones'un ne olduğunu objektif biçimde görebilmem için sanırım 90'larımı beklemem gerekecek" diyor (HBO)
TT

Game of Thrones yıldızı veda etti: Aynı karede bile olmam

39 yaşındaki Emilia Clarke, "Game of Thrones'un ne olduğunu objektif biçimde görebilmem için sanırım 90'larımı beklemem gerekecek" diyor (HBO)
39 yaşındaki Emilia Clarke, "Game of Thrones'un ne olduğunu objektif biçimde görebilmem için sanırım 90'larımı beklemem gerekecek" diyor (HBO)

Emilia Clarke, yeni casusluk dizisi Ponies için yürüttüğü basın turu kapsamında New York Times'a verdiği röportajda, HBO'nun Game of Thrones dizisinde geçirdiği 8 yılın ardından fantastik sinemayla tamamen yollarını ayırdığını söyledi. Clarke, dizide "Ejderhaların Annesi" diye de bilinen Daenerys Targaryen'i canlandırmıştı.

"Bir daha beni bir ejderhanın üstüne binerken görmeniz son derece düşük bir ihtimal. Hatta bir ejderhayla aynı karede bile, bir daha asla" diyen Clarke, bu tür projelerden uzaklaşmak istediğinin sinyalini verdi.

Daenerys performansıyla 4 kez Emmy'yr aday gösterilen oyuncu, Game of Thrones'un tartışmalı final sezonunun da merkezindeydi. Canlandırdığı karakter akıl sağlığını yitirip son bölümlerin başlıca kötü karakterlerinden birine dönüşüyor. Daenerys'in öldürülmesi ise dizinin final bölümünün doruk noktasını oluşturuyordu. 

Clarke, daha önce Entertainment Weekly'ye, Daenerys'in "Deli Kraliçe"ye dönüşeceğini bilmediğini söylemiş, final senaryolarını okuduğunda kelimenin tam anlamıyla dili tutulduğunu anlatmıştı.

"Finalle barıştım"

Daenerys'in ölüm sahnesine verdiği tepkiyi de şu sözlerle aktarmıştı: 

Ne, ne, ne, NE? Çünkü hiç beklemediğim bir yerden geliyor. Şaşkına döndüm. Bunu asla beklemiyordum. Ağladım. Sonra yürüyüşe çıktım. Evden çıktım, anahtarlarımla telefonumu aldım ve ayaklarım su toplayana kadar yürüdüm. 5 saat geri dönmedim. 'Bunu nasıl yapacağım?' diye düşündüm.

Clarke, bu süreci ailesiyle konuşarak atlatmaya çalıştığını da eklemişti: 

Annemi aradım ve 'Senaryoları okudum; ne olduğunu söylemek istemiyorum ama beni biraz sakinleştirir misin? Beni gerçekten çok sarstı' dedim. Sonra anneme ve kardeşime tuhaf tuhaf sorular sormaya başladım. Onlar da 'Neden böyle şeyleri merak ediyorsun? İnsanların Daenerys hakkında ne düşündüğü niye bu kadar önemli? İyi misin?' diye tepki verdiler.

Dizinin izleyicileri ise final sezonunda Daenerys'in Deli Kraliçe'ye dönüşümünün fazla aceleye getirildiğini düşünerek büyük ölçüde tepki göstermişti. 

Clarke, 2020'de The Sunday Times'a yaptığı açıklamada, dizinin diyalog ve karakter işçiliği yerine "gösterişli sahnelere" öncelik vermesinden rahatsız olduğunu söylemişti. Bir yıl sonra Hollywood Reporter'ın "Game of Thrones'la ve finalle barıştınız mı?" sorusuna ise "Evet, gerçekten barıştım. Hem de gerçekten, gerçekten, gerçekten" yanıtını vermişti.

Clarke, aynı dönem MTV'ye verdiği röportajda da Daenerys'in karanlık dönüşü konusunda "İnsanların neden öfkeli olduğunu anlıyorum" demişti. 

Sözlerini şöyle sürdürmüştü: 

Bunu tamamen anlıyorum. Ama oyuncu olarak, 10 yıla yakın bir süre kanını, terini, gözyaşını döktüğün bir karaktere, onun hakkını vererek yaklaşabilmen için aynı sayfada olman gerekir. 'Tamam, sahneyi çekerim, neyse' deyip kenara çekilemezsin. Sete 'gelmen', o ana kendini vermen gerekir.

Independent Türkçe, Variety, New York Times, Entertainment Weekly, The Sunday Times, Hollywood Reporter, MTV