Koronavirüs yeniden canlanırken önlemler de yürürlüğe giriyor

Beyrut’ta koronavirüsü önlemek için maske takan vatandaşlar (Reuters-Arşiv)
Beyrut’ta koronavirüsü önlemek için maske takan vatandaşlar (Reuters-Arşiv)
TT

Koronavirüs yeniden canlanırken önlemler de yürürlüğe giriyor

Beyrut’ta koronavirüsü önlemek için maske takan vatandaşlar (Reuters-Arşiv)
Beyrut’ta koronavirüsü önlemek için maske takan vatandaşlar (Reuters-Arşiv)

Lübnanlılar, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tedbirleri kapsamında ülke genelinde 7 Eylül tarihlere kadar ticari işletmelerin kapatılması ve kısmi sokağa çıkma yasağına bugün başladı.
Hastanelerin, Beyrut Limanı’nda 4 Ağustos’ta meydana gelen büyük patlamada yaralananlar ve koronavirüs hastalarıyla dolmasının ardından ülke genelinde 18.00-06.00 saatlerinde sokağa çıkma yasağı uygulanması yönünde karar alındı.
Ancak, patlamadan zarar gören mahallelerdeki enkaz kaldırma, tadilat ve yardım faaliyetlerinin yasaktan muaf tutulacağı vurgulandı.
Lübnan Sağlık Bakanı Hamad Hassan, şimdiye kadar 9 bin 758 vaka ve 107 ölümün kaydedildiği ülkenin ‘uçurumun eşiğine’ geldiği konusunda uyardı.
Fas da ise, Ağustos ayının başından günlük vaka sayılarının binin altına düşmemesi nedeniyle ülkenin ekonomi ve turistik başkentleri olan Kazablanka ve Marakeş’te sıkı sağlık kısıtlamaları yeniden yürürlüğe konuldu.
Kral 6.Muhammed, vakaların hızla artışında duyduğu endişeyi dile getirerek, vatandaşları ülkenin yeniden kapanmasını önlemek için daha bilinçli olmaya çağırdı.
Avrupa’da, Fransa, İtalya, Almanya ve İspanya’da son 24 saat içerisinde tespit edilen vaka sayıları endişe yarattı.
İspanya’da 7 bin 39 yeni vaka tespit edilirken, Fransa’da bu sayı Mayıs ayından bu yana görülmemiş bir artışla 4 bin 771, İtalya’da 845 ve Almanya’da bin 707 oldu.
İkinci dalga salgın tehdidi karşısında alarm durumu ilan eden Berlin, Alman turistlerin gözde rotaları olan İspanya’nın geneli ve Hırvatistan’ın turistik kıyılarının tehlikeli olduğuna dikkat çekerek, buradan dönen tüm yolculara test yapılacağını ve karantina uygulanacağını bildirdi.
Slovenya vaka sayısındaki artıştan duyduğu endişeyi açıklarken, Hırvatistan ile seyahat kısıtlamalarının kademeli olarak uygulanacağını ve komşu ülkeden gelen yolcuların karantinaya alınmasının gerekeceğini bildirdi.
Vaka sayılarındaki artışa rağmen, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yetkililerin hazırlıklı olması ve son aylarda biriken bilgi birikimi sayesinde Avrupa’da salgının tekrar karantina önlemi almak zorunda kalmadan kontrol altına alınabileceğini savundu.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ile Afrika hükümetlerini yaklaşık altı aydır kapatılan okulları yeniden açmaya ve virüsün yayılmasını önlemek için önlemler almaya çağırdı.
AFP’nin ulaştığı resmi istatistiklere göre, koronavirüs Aralık ayı sonundan bu yana en az 788 bin 242 kişinin ölümüne neden oldu.
Latin Amerika ve Karayipler 250 bin ölüm sınırını aştı. Yalnızca Brezilya 112 bin 304 ölüm kaydedilirken, Arjantin, 8 binden fazla yeni vakayla rekor sayıda günlük vaka kaydetti.
Johns Hopkins Üniversitesi istatistiklerine göre, ABD 174 bin 178 ölümle salgından en çok etkilenen ülke oldu.
Diğer yandan, Dünya Bankası Başkanı David Malpass, koronavirüs salgını nedeniyle 100 milyon insanın aşırı yoksulluğa sürüklenmiş olabileceği konusunda uyardı.
Malpass, Dünya Bankası tahminlerine göre 70 ila 100 milyon insanın aşırı yoksulluğa düşebileceğini ve salgının kötüleşmesi veya uzaması durumunda bu sayının artabileceğini söyledi.
Dünya Bankası Başkanı, mevcut durum ışığında, alacaklı ülkelerin yoksul ülkelerin borçlarını yeniden yapılandırması gerektiğini dile getirdi.
Koronavirüs salgını, Latin Amerika ve Karayipler’de eşitsizlik ve yoksulluğu daha şiddetlendirdi.
Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu’na göre, salgının 45 milyon insanı yoksulluğa itmesi, toplam yoksul sayısını 231 milyona çıkarması veya bölge nüfusunun yüzde 37,3’üne getirmesi bekleniyor.
Salgının kalıcı etkisi, Almanya’yı da 2021’de büyük bütçe açığını finanse etmek için tekrar borç almaya zorluyor.
Maliye Bakanı Olaf Scholz, “Vatandaşların sağlığını korumak ve ekonomiyi istikrara kavuşturmak için büyük kaynakları kullanmak amacıyla önümüzdeki yıl bütçeyi finanse etmek için Almanya’da kamu borcunu azaltma kuralına bir istisna istememiz gerekecek” dedi.
İngiltere ise Temmuz ayı sonunda kamu borcunun ilk kez 2 trilyon sterlini aştığını açıklaması, salgın nedeniyle ülke ekonomisine yönelik desteğin fonlanma konusunu gündeme getirdi.



Trump’ın Grönland tehdidi, NATO’nun geleceğine nasıl etki edecek?

Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü, ABD ordusunun en kuzeydeki askeri üssü konumunda (AFP)
Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü, ABD ordusunun en kuzeydeki askeri üssü konumunda (AFP)
TT

Trump’ın Grönland tehdidi, NATO’nun geleceğine nasıl etki edecek?

Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü, ABD ordusunun en kuzeydeki askeri üssü konumunda (AFP)
Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü, ABD ordusunun en kuzeydeki askeri üssü konumunda (AFP)

ABD'nin Venezuela'ya askeri müdahalesinin ardından Grönland meselesi tekrar dünya gündeminde.

ABD Başkanı Donald Trump, ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland'a sahip olmaları gerektiğini pazar günü söylemişti.

Cumhuriyetçi lider, bunun özellikle Rusya'yla Çin'e karşı bir güvenlik önceliği olduğunu savunmuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de dünkü açıklamasında, Trump yönetiminin Grönland'a sahip olmak için "ABD ordusunu kullanmak da dahil" çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini belirtti.

Washington'ın Venezuela'nın ardından Grönland'a da askeri müdahalede bulunabileceğine dair endişeler artarken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kuzey ülkesini "satın almayı hedeflediklerini" savundu.

Rubio, Kongre üyelerine Venezuela'ya müdahale hakkında yaptığı bilgilendirmede Trump'ın Grönland planlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Wall Street Journal'a konuşan yetkililere göre Rubio, ABD Başkanı'nın açıklamalarının "yakında gerçekleşecek bir işgalin işareti olmadığını" savundu. Bunun yerine Trump'ın, adayı Danimarka'dan satın almayı planladığını iddia etti.

Grönland, 1979'da Danimarka'dan özerkliğini kazansa da dışişleri, güvenlik ve mali konularda bu ülkeye bağlı.

Guardian'ın analizinde, Trump'ın Grönland'a askeri müdahalede bulunmasının, "76 yıllık bir askeri ittifak olan NATO'nun güvenilirliğini zedeleyeceği" belirtiliyor.

Birleşik Krallık merkezli düşünce kuruluşu Chatham House'tan Marion Messmer, Trump yönetimi altında ABD - Avrupa ilişkilerinin iyice gerildiğine dikkat çekerek şunları söylüyor:

Avrupa ülkeleri, ABD'nin güvenlik garantilerine güvenebileceklerine dair herhangi bir yanılgıya kapılmışsa bu durum, bir daha o dünyaya geri dönmeyeceğimize dair bir uyarı.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de Grönland'ın satılık olmadığını vurgulayarak ABD'nin tehditlerinin NATO'nun bütünlüğünü zedelediğini söylemişti:

ABD Başkanı Trump'ın defalarca Grönland'ı istediğini dile getirmesi ciddiye alınmalı. Yalnız şunu da açıkça belirtmek isterim ki eğer ABD bir başka NATO ülkesine askeri saldırı kararı alırsa, her şey durur. Buna NATO ve II. Dünya Savaşı'nın sonlanmasından bu yana sağlanan güvenlik de dahil.

Diğer yandan NATO'nun temel ilkelerinden 5. maddede, bir üyenin başka bir üyeye saldırması durumunda ne yapılacağı hakkında net ifadeler yer almadığına işaret ediliyor.

Sözkonusu madde, NATO üyesi bir ülkeye düzenlenen saldırının, tüm ittifak mensuplarına yapılan bir saldırı olarak kabul edileceğini söylüyor. Böyle bir durumda ittifak üyeleri, askeri seçenekler de dahil çeşitli şekillerde saldırıya uğrayan ülkenin korunmasına destek sağlamayı taahhüt ediyor.

BBC'nin analizindeyse AB üyesi 27 ülkeden sadece 6'sının Trump'a tepki gösterdiğine dikkat çekiliyor. 2021-2024'te ABD'nin NATO Daimi Temsilcisi olarak görev yapan Julianne Smith, bu durumun "AB'yi parçalama riski yarattığını" ve NATO için bir ikilem oluşturduğunu belirtiyor:

Avrupa, Başkan Trump ve ekibi Grönland'ı 'elde etmekten' bahsettiğinde onları ciddiye almalıdır.

Smith, Avrupa ülkelerinin itidal çağrılarından daha fazlasını yaparak yeni savunma anlaşmaları imzalaması gerekebileceğini de söylüyor.

ABD'nin eski NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı Amiral James Stavridis de CNN'e şöyle konuşuyor:

Danimarkalıları çok iyi tanıyorum. Onlar sert insanlardır. ABD güçlerine karşı koymak için oraya asker konuşlandırmaları beni şaşırtmaz. Burada NATO'nun sonundan bahsediyoruz. Bunu önleyelim.

Independent Türkçe, Guardian, BBC, CNN


Rusya - ABD hattında tanker krizi: Moskova donanmayı gönderdi

ABD, tankerin Rusya'nın "gölge filosuna" ait olduğunu öne sürüyor (Reuters)
ABD, tankerin Rusya'nın "gölge filosuna" ait olduğunu öne sürüyor (Reuters)
TT

Rusya - ABD hattında tanker krizi: Moskova donanmayı gönderdi

ABD, tankerin Rusya'nın "gölge filosuna" ait olduğunu öne sürüyor (Reuters)
ABD, tankerin Rusya'nın "gölge filosuna" ait olduğunu öne sürüyor (Reuters)

Rusya, ABD'nin el koymak için takip ettiği Bella 1 tankerini koruma amacıyla donanma gemilerini gönderdi.

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Wall Sreet Journal'a  (WSJ) konuşan ABD'li bir yetkili, Rusya'nın petrol tankerine eşlik etmesi için denizaltı ve gemiler gönderdiğini söyledi.

ABD Sahil Güvenlik ekipleri, yaklaşık bir haftadır Bella 1'i takip ediyor. İran'dan Venezuela'ya giden tanker Karayipler'de durdurulmuştu.

Beyaz Saray, tankerin geçerli bir ulusal bayrak taşımadığını, uluslararası hukuka göre gemiye çıkma haklarının bulunduğunu savunuyor. Washington yönetimi yaptırımları ihlal ederek İran petrolü taşıdığı gerekçesiyle gemiye el konmasını istiyor.

Ancak herhangi bir yük taşımayan gemi, sahil güvenlik ekiplerinin güverteye çıkmasına izin vermeyerek Atlantik Okyanusu'na yönelirken, mürettebat tankerin yan tarafında Rus bayrağı çizmişti.

Daha sonra geminin adının Marinera olarak değiştirildiği ve kaydının Rusya'ya alındığı ortaya çıkmıştı. Bunun ardından Kremlin, ABD'den tankeri takibi durdurmasını istediğini Washington'a iletmişti.

Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan dün (6 Ocak Salı) yapılan açıklamada, tankerle ilgili gelişmelerin "endişeyle takip edildiği" belirtildi.

Analistler, ABD'nin gemiye el koymaya kalkışması halinde Rusya'yla diplomatik krizin patlak verebileceği uyarısında bulunuyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün eski hukuk direktörü Tuğamiral Fred Kenney, Rus tescili nedeniyle ABD'nin gemiyi alıkoymasının süreci karmaşıklaştıracağına dikkat çekiyor:

Bir gemi yasal olarak tescil edildiğinde, uluslararası hukuk uyarınca o bayrağın koruması altına girer. İki hafta önce vatansız bir gemi olabilir ancak artık tankerin bir devlete ait olmadığını söyleyemezsiniz.

BBC'nin aktardığına göre Marinera, dün İskoçya'yla İzlanda arasında bir bölgeye ulaştı. Geminin Rusya'nın Murmansk şehrine doğru gidebileceği belirtiliyor.

Trump, Venezuela'ya yönelik baskı stratejisinin parçası olarak ülke limanlarında yaptırıma tabi tankerlere "tam abluka" uygulanması talimatını geçen ay vermişti. ABD ordusu, Skipper ve Centuries adlı iki tankere el koymuştu.  

Amerikan özel harekat ekipleri, aylar süren askeri yığınağın ardından 3 Ocak'ta Venezuela'ya kara harekatı başlatmış, başkent Karakas'ı bombalarken Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i de gece baskınıyla kaçırmıştı.

Moskova, Washington'ın askeri müdahalesini kınamış, Maduro yerine geçici olarak ülkenin başına geçen Venezuela Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez'e destek verildiğini açıklamıştı.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, BBC, New York Times


İsrail skandal yerleşim projesi için ihaleleri açtı: “Filistin devleti kurulmayacak”

E1 projesi nedeniyle Batı Şeria'da 5 binden fazla Filistinli zorla yerlerinden edilebilir (AP)
E1 projesi nedeniyle Batı Şeria'da 5 binden fazla Filistinli zorla yerlerinden edilebilir (AP)
TT

İsrail skandal yerleşim projesi için ihaleleri açtı: “Filistin devleti kurulmayacak”

E1 projesi nedeniyle Batı Şeria'da 5 binden fazla Filistinli zorla yerlerinden edilebilir (AP)
E1 projesi nedeniyle Batı Şeria'da 5 binden fazla Filistinli zorla yerlerinden edilebilir (AP)

İsrail, Filistin devleti fikrini ortadan kaldırmayı amaçlayan yasadışı yerleşim projesi E1'i hayata geçirmek için çalışmalara başladı.

Tel Aviv yönetiminin Batı Şeria'yı ikiye bölerek 3 bin 401 yasadışı yerleşim birimi inşa edilmesini öngören projesi için ihale alımları açıldı.

Guardian'ın aktardığına göre ihale için verilecek tekliflerin son tarihi mart ortası olarak belirlendi.

Batı Şeria'da kanunsuz yerleşim yerlerini takip eden sivil toplum kuruluşu Peace Now'la birlikte çalışan Settlement Watch'un kurucu ortaklarından Yonatan Mizrachi, E1 kapsamındaki inşaatların hızlandırılması için böyle bir adım atıldığını söylüyor:

Bu zaman çizelgesine göre buldozerler bir yıldan az bir süre içinde çalışmaya başlayabilir.

E1 projesinin son hali, radikal sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich tarafından ağustosta duyurulmuş, aynı ayda İsrail Sivil İdare Birimi Yüksek Planlama Kurul tarafından onaylanmıştı.  

İsrail İnşaat ve İskan Bakanlığı da Başbakan Binyamin Netanyahu'nun da katıldığı eylüldeki basın açıklamasında projenin fonlanacağını duyurmuştu.

Netanyahu, açıklamasında "Filistin devleti olmayacak demiştik ve gerçekten de Filistin devleti kurulmayacak! Burası bizimdir" demişti.

Proje kapsamında Ma'ale Adumim yerleşim bölgesinde inşa edilecek konutlarla Doğu Kudüs ve Batı Şeria arasındaki bağlantının koparılması amaçlanıyor. Böylelikle Kudüs'ün de doğrudan yasadışı yerleşim bölgesine bağlanması amaçlanıyor.

E1 uzun süredir gündemdeydi fakat uluslararası kamuoyunun tepkisi nedeniyle rafa kaldırılmıştı. Smotrich'in projenin onaylanacağını açıklamasıyla tartışmalar yeniden alevlenmişti.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, projenin Birlemiş Milletler (BM) kararını hiçe saydığı belirtilerek, "Filistin Devleti'nin toprak bütünlüğü, iki devletli çözüm zemini ve kalıcı barış umutları hedef alınmaktadır" denmişti.

Filistin Ulusal Yönetimi, Avrupa Birliği ve Körfez ülkeleri de Batı Şeria'daki Filistin bölgelerini birbirinden koparmayı ve Kudüs'ü dört bir yandan Filistin topraklarından ayrıştırmayı planlayan E1 projesine itiraz etmişti.

Mizrachi, projenin Filistin devletinin geleceğini yok edeceğine dikkat çekiyor:

E1 projesi, apartheid rejimine dönüşecek tek devletli bir gerçekliğe yol açacak geri dönüşü olmayan bir durum yaratmayı amaçlamaktadır.

Peace Now'dan Hagit Ofran da bir yerleşim planının onaylanmasından sonra ihale hazırlıklarının genellikle altı ay ila bir yıl sürdüğünü ancak E1 inşaatı için bu sürenin sadece dört aya indirildiğine işaret ediyor.

İhale kapanışından birkaç gün sonra kazanan teklifler açıklanabilir. Sonraki aşamadaysa sözleşme detaylarında karar kılınıyor. Birkaç hafta süren bu sürecin ardından sözleşmeler imzalanınca, inşaat için belediyeden ruhsat alınması gerekiyor. Bunun da birkaç ay içinde tamamlanabileceği ifade ediliyor.

Sürecin bu hızla ilerlemesi durumunda proje, ekimde düzenlenmesi öngörülen yasama seçiminden önce başlayabilir.

Independent Türkçe, Guardian, BBC