Kum fırtınalarının sebebi develer mi?

Bilim insanı Mesned’in develerin sayısının azaltılmasına ve onlara çiftliklerdeki inekler gibi davranılmasına yönelik çağrıda bulunması tartışmalara yol açtı

Develer, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin en gözde hayvanı olarak biliniyor (Getty)

Eymen el-Gabyavi
Görünen o ki, Suudi Arabistan Coğrafya Bilimleri Uzmanı, Araştırmacı ve Akademisyen Abdullah el-Mesned’in açıklamaları başta deve terbiyecileri olmak üzere Suudi Arabistan vatandaşlarının büyük bir kesimi tarafından kolayca yenilip yutulacak cinsten değil. Zira Mesned, verdiği ilginç bir röportajda develere işaret ederek “yeryüzünü en çok tahrip eden devedir” dedi ve develerin “Suudi Arabistan’daki kum fırtınalarının çıkmasının” sebeplerinden biri olduğunu öne sürdü.
Çölleşme, bitki örtüsünün yok olması ve ülkedeki su güvenliğinin tartışıldığı bir dönemde Semaniye Radyosu’na konuk olan Mesned, ülkenin karşı karşıya olduğu en büyük çevre sorunundan develeri sorumlu tutarak develeri savunanları da hedef aldı. Mesned “Kimse develerin adı Kur’an’da zikrediliyor diyerek bana gelmesin. Ona bakılırsa Şeytan’ın adı da Kur’an’da geçiyor” diyerek “Kur’an’da adının geçmesi onun iyi bir şey olduğu anlamına mı gelir?” şeklinde bir soru yöneltti.
Kasım Üniversitesi Coğrafya Bölümü İklim Profesörü verdiği röportajda develeri “dinazorlar” olarak nitelendirerek “Suudi Arabistan’daki develerin sayısı, su zenginliğinin hacmi ve seyrek bitki örtüsüyle orantılı değil. Sahipleri bir buçuk milyondan fazla bu büyük dinozorları, sayılarını kaldıramayacak bir bitki örtüsünün içerisine yerleştirmeye çalışıyor” ifadelerini kullanarak deve terbiyecilerini hedef aldı.
Akademisyenin ifadelerine göre, Suudi Arabistan’daki develer etten ziyade gösteri ve hava atma ve başkasının dikkatini çekmek için yetiştiriliyor. Mesned’e göre, “ticaret ve eğlence” de dahil olmak üzere develerin sahiplenilmesinin başka sebepleri de bulunuyor. Ancak bu sebepler suyu ve kendileri için nadir bulunan yabani otları tüketmek için yeterli değil.
Meteoroloji ve coğrafya bilimleri uzmanının develeri himaye etme ve festival düzenleme fikrine karşı çıkmadığı, ancak 2 milyon 150 bin kilometrekarelik bir yüzölçümü olan ve Ortadoğu’nun en büyük ülkelerinden biri olan Suudi Arabistan’da daha fazla çölleşmeye yol açacak sayıda deve sahiplenilmesine karşı çıktığı görülüyor.
Mesned’in yeryüzünü en çok develerin bozduğunu söylemesi kişisel bir görüş değildi, aksine -kendisinin dediği gibi- “Avustralya’da yapılan bilimsel bir araştırma” bu görüşü teyit ediyor. Mesned “Evet, Suudi Arabistan’daki çöl halklarının simgesi sayılan develer hakkında tefekkür etmemiz ve onları incelememiz emredildi, ancak sayılarını azaltmalıyız ve onlara çiftliklerde bulunan inekler gibi davranmalıyız ki böylece, topraklarımız eski haline dönsün” dedi.
Sosyal medya platformlarında Mesned’in sözleri hakkında insanlar arasında görüş ayrılıkları hakimdi; kimileri ülkede en çok kullanılan sosyal medya sitesi Twitter üzerinden Mesned’in görüşlerini destekleyen paylaşımlar yaparken kimileri de, öfke dolu mesajlar yağdırıyordu ki Mesned de “bu sözler birçok kişiyi kızdırabilir” derken insanların öfkesini önceden öngörmüştü.