Hindistan’dan Çin’in nüfuzunu azaltmaya yönelik yeni tedbirler

Kültürel kurumlarda çalışanlara vize verilmesine yönelik kısıtlamalar getirildi

Çin Ticaret Bakanlığı, bir hafta önce Hint ürünlerine uygulanan gümrük vergisini beş yıl daha uzattı (AP)

Hindistan, Çin merkezli bir şirketin geliştirdiği TikTok uygulamasına yasak uyguladıktan, Çinli şirketlerin Hindistan hükümetine sözleşmeler için teklif vermelerini kısıtladıktan ve ülke içindeki Çin yatırımlarına ek kontroller getirdikten sonra, ülkeye girmek isteyen Çin vatandaşlarına vize verilmesi konusunda yeni katı güvenlik önlemleri aldı.
İster entelektüel kurumlar, kültürel ve ticari kuruluşlar, siyasi partiler, şirketler, ister akademisyenler ve araştırmacılar olsun Çin’in bu ‘giderek büyüyen ağı’ ile ilişkili herkes, Hindistan’ın aldığı bu yeni önlemlere tabiler. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, yurtdışındaki misyonlarından, bazı Çinli kuruluşların almak istediği vizelerin güvenlik izni alınana kadar verilmeyeceğini bildirmelerini istedi. Hindistan güvenlik kurumları, Yeni Delhi'ye seyahat etmek isteyen Çinli grupların ve kişilerin yer aldığı ayrıntılı bir liste hazırlarken bu liste yurtdışındaki Hindistan büyükelçilikleriyle paylaşıldı.
Çin-Hindistan gerilimi, 15 Haziran'da Çin'in kontrolü altındaki doğu Ladakh'da bulunan Gallowan Nehri Vadisi'nde ‘fiili kontrol hattı’ denilen Hindistan-Çin sınırında Çinli ve Hint askerleri arasında yaşanan şiddetli çatışmanın ardından arttı. Hint yetkililer, çatışmada, 20 askerlerinin öldüğünü açıklarken Çinli askerlerden kaçının öldüğü bilinmiyor. Her iki ülke de Uttarakhand ve Arunaçel Pradeş eyaletlerinin sınırlarına askerler, tanklar, füzeler ve toplar yığdı.
Hint gazeteci Yatish Yadav, Çin ordusunun Hindistan'daki istihbarat eylemlerinde akademisyenleri, bilim adamlarını, iş adamlarını, profesyonelleri ve hatta gazetecileri kullandığını söyledi.
Yadav, ‘RAW’ adlı kitabında bir casusun şunları söylediğini aktardı:
“Çin, geçmişte ABD ve Rusya tarafından başlatılan meşru faaliyetler kapsamında yumuşak güç kullanımına dayanan casusluk yöntemini yeniden harekete geçirdi. Bu yöntem çerçevesinde Çin, Çinli akademisyenler, bilim adamları, iş adamları, profesyoneller ve hatta gazetecileri, Hindistan'da istihbarat toplamak için kullanıyor.”
Ancak, Çin’in Yeni Delhi Büyükelçiliği’ndeki yetkililer, Hindistan tarafından Çinlilerin ülkeye girişlerinde güvenlik izni almaları konusunda kendilerine herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını söylediler. Çin Komünist Partisinin resmi yayın organlarından ‘Global Times’ gazetesinde yayınlanan bir haberde, “Eğer Hindistan vize prosedürlerini sıkılaştırdıysa, bu, iki ülke arasındaki sınır çatışmalarının ardından oluşan Çin karşıtı duyarlılığın bir uzantısı olur” ifadeleri yer aldı.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı’ndan bir kaynak, böyle bir adımın atıldığını doğrularken Hindistan ile Çin arasındaki sınır bölgelerinde barış sağlanamaması halinde iki ülke arasındaki ilişkilerin eskisi gibi devam etmesinin mümkün olmayacağını söyledi.
Bununla birlikte Hint güvenlik kurumlarının Bakanlar Kurulu Sekreteri Rajiv Gauba ile gerçekleştirdikleri görüşmede, Çin’in ülkeye sızma girişimleri konusunda uyarmalarının ardından Hindistan, Yeni Delhi'deki Çin eğitim kurumlarının faaliyetlerini ve Hint medyası üzerindeki nüfuzunu azaltmaya çalışıyor. Hindistan Eğitim Bakanlığı, Hindistan ve Çin üniversiteleri arasındaki ilişkilerin yanı sıra özellikle Çin Komünist Partisi için bir propaganda aracı gibi çalışan ‘Konfüçyüs Enstitüleri’nin yerel şubeleri arasındaki ilişkileri gözden geçiriyor ve inceliyor. Bununla birlikte Hindistan’ın 54 prestij sahibi eğitim kurumu ile Konfüçyüs Enstitüsü arasında mutabakat zaptı imzalandığı biliniyor.
Konfüçyüs Enstitüleri, ABD ve İngiltere de dahil olmak üzere dünyanın pek çok yerinde bir süredir istihbarat teşkilatlarının gözetimi altında. Çünkü Çin propagandasının yayılmasına yardımcı oldukları düşünülüyor. Son zamanlarda İsveç ve Avustralya'nın bu tür kurumlara karşı baskı uygulamaya başlaması da böyle bir adımın atılmasını tetikledi.
Ancak bazı analistler vizelerle ilgili atılan son adımı sadece Çin karşıtı duyarlılıktan kaynaklanan siyasi bir hareket olarak görüyor. New Jersey Üniversitesi Çin ve Güney Asya Çalışmaları Merkezi başkanı BR Deepak konuyla ilgili değerlendirmesinde, “Çin'den gelen her türlü karşı önlemi de hesaba katmalıyız” ifadelerini kullandı. Diğer yandan, Çin propagandası için çalıştığı iddia edilen birçok Hint gazeteci de izlemeye alındı.
Çin Dışişleri Bakanlığı'na bağlı Çin Kamu Diplomasisi Kurumu, Hintli gazeteciler için bir burs programı yürütüyor ve onları Pekin'e davet edip, orada eğitiyor. Gazetecilere mali yardımlar, ikamet izni ve diğer ayrıcalıkların verilmesinin yanı sıra Çin Komünist Partisi’nin üst düzey yetkililerine erişim kolaylığı da sunuluyor. Haber ajanslarından, İngilizce yayın yapan ulusal gazetelerden ve önde gelen Hint haber kanallarından gazeteciler bu program kapsamında Çin'i ziyaret ederken, bu gazetecilerin makalelerinde Çin sponsorluğunda yapılan bu programdan hiç bahsetmemeleri dikkat çekiyor. Öte yandan Çin, sadece Hint topraklarına sızmaya çalışmakla kalmıyor, aynı zamanda Hindistan'a ve çevresine de yaklaşmaya çalışıyor gibi görünüyor. Bununla birlikte Güney Asya'daki nüfuzunu Nepal, Sri Lanka ve Bangladeş gibi ‘Hindistan'ın tüm komşularını hedef alarak’ genişletiyor.
Çin'in Kabil Büyükelçisi Liu Jinsong, geçtiğimiz günlerde İslamabad’da, Taliban'ın kurucu yöneticileri arasında yer alan Molla Abdulgani Baradar liderliğindeki Taliban Hareketi’nden bir heyetle bir araya geldi. Çin ve Pakistan arasındaki gizli stratejik anlaşma, Hindistan’ın karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarını daha da şiddetlendiriyor. Çinliler ayrıca, Bangladeş Başbakanı Şeyh Hasina'ya havalimanlarının inşası, nehir projeleri, gelişmiş bir denizaltı üssü ve yeni bir deniz üssünü de içeren diğer savunma anlaşmalarıyla kur yapıyorlar. Sri Lanka Çin yanlısı yeni bir hükümete sahip olurken, Nepal Başbakanı Khadga Prasad Sharma Oli, Pekin'den yana olma eğilimini açıkça gösterdi ve Nepal ordusunu Hindistan sınırına konuşlandırdı.
Hint yazar Nayanima Basu ise yaptığı değerlendirmede, “Hindistan,Hindistan kuşatma stratejisinden ödün vermeyen Çin’e olan yakınlığı nedeniyle stratejik fırsatları çoktan kaçırdı. Yeni Delhi ile Pekin arasındaki mevcut çatışma, ikili ilişkileri durma noktasına getirme endişelerini artırmakla kalmadı, Hindistan Başbakanı Narendra Modi hükümetini, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in içeride artan nüfuzuna karşı daha temkinli hale getirdi” şeklinde konuştu.