ABD'nin Etiyopya üzerindeki ‘baskısı’ baraj müzakerelerinde Mısır'a destek oluyor

Washington, Etiyopya'ya sağladığı dış yardımı durdurmayı planlıyor. (AFP)

ABD'nin Etiyopya üzerindeki baskısı, Addis Ababa'nın Nil'in ana kolu üzerine inşa ettiği Nahda Barajı anlaşmazlığıyla ilgili olarak Mısır'ın konumunu güçlendirdi. ABD'nin Etiyopya’ya yönelik yardıma son verme niyeti Mısır lehine ‘olumlu bir işaret’ olarak görülüyor. Bu durumun, şu an Afrika Birliği (AfB) himayesinde devam eden ve çeşitli zorluklarla karşı karşıya olan müzakerelerde bir çözüme ulaşılmasına katkı sağlayabileceği belirtiliyor.
ABD’de geçtiğimiz günlerde yayınlanan raporlar, Washington'ın ‘Nahda Barajı’ dosyasıyla ilgili olan uzlaşmazlığı nedeniyle Etiyopya'ya verdiği 130 milyon dolar tutarında dış yardımı durdurma planını ortaya koydu. Bu, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun bir kararıyla gündeme geldi.
ABD'nin pozisyonu, projeyle devam etme konusunda ısrarcı olan Etiyopya'da hoşnutsuzluk uyandırdı. Etiyopya'nın Washington Büyükelçisi Fitsum Arega, ABD’nin 130 milyon dolarlık yardımı durdurma niyetini ve bunun Nahda Barajı ile ilgili olduğunu işittiğini ifade ettiği açıklamasında, “ABD’den daha ayrıntılı bir açıklama bekliyoruz” dedi. Arega, Twitter’dan yaptığı paylaşımda, ülkesinin Nahda Barajı projesini tamamlama kararlılığını vurguladı, “Etiyopya'yı karanlıktan çıkaracağız” ifadesini kullandı.
Addis Ababa söz konusu barajı 2011 yılından beri Nil'in ana kolu olan Mavi Nil üzerinde inşa ediyor. Etiyopya bu projeyi ekonomik büyümesi ve elektrik arzı için gerekli görürken Kahire ve Hartum, 145 metre yüksekliğinde ve Afrika'nın en büyük projesi olan bu barajın suya erişimlerini sınırlayacağından korkuyor. Üç ülke arasındaki hukuki ve teknik anlaşmazlıklar, barajın doldurulmasını ve işletilmesiyle ilgili müzakerelerin durmasına neden oldu. Üç ülke arasında baraj gölünün doldurulma sürecine, çözüm mekanizmasına ve anlaşmaların bağlayıcı yükümlülüklerine ilişkin anlaşmazlıklar bulunuyor.
Mısır Parlamentosu'nun Dış İlişkiler Komisyonu Üyesi Muhammed Ureybi, Washington'ın Etiyopya'ya sağladığı dış yardımı durdurma niyetinin, Mısır'ın pozisyonunu güçlendiren ‘olumlu bir işaret’ olduğunu belirttiği açıklamasında, kararın uygulanmaması halinde bile Mısır’a bu konuda uluslararası meşruiyet veren bir yönünün bulunduğuna işaret etti.
Şarku’l Avsat’a konuşan Ureybi, Mısır diplomasisinin bu önemli siyasi mesajın üzerine inşa edilmesi, Etiyopya üzerinde daha fazla uluslararası baskı oluşturulması ve onu adil çözümlere ulaşma konusunda engel çıkarma tutumundan vazgeçirmek gerektiğini söyledi. Ureybi, Etiyopya liderliğini ‘uluslararası sisteme meydan okumak ve uluslararası yasaları görmezden gelmekle’ suçladı.
Mısır Dışişleri Konseyi Üyesi Büyükelçi Eşref Harbi, ABD yönetiminin ‘Etiyopya'nın siyasi bir çözüme ulaşılması konusundaki engellemelerinin açıkça görünmesinin ardından’ Etiyopya'ya yönelik tehditleri konusunda ciddi olduğunu belirtti. Bu tür baskıların ABD yönetiminin konuyla ilgilendiğini vurgulayan Harbi, mevcut müzakerelerde bunun yansımalarının görüneceğini ifade etti.
Diğer yandan ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü’nün daha önceki bir açıklamasında, “Mısır, Etiyopya ve Sudan'ın geçmişteki hareket tarzının, üç ülkenin çıkarlarını dikkate alan bir şekilde adil ve dengeli bir anlaşmaya varabileceğine inanıyoruz” ifadesi yer almıştı. Açıklamada, ABD yönetiminin bu konuda üç ülke ile birlikte çalışmaya kararlı olduğu vurgulanmıştı.
Şarku’l Avsat’ın kaynaklardan edindiği bilgiye göre Mısır pozisyonunu, Afrika Birliği ve uluslararası gözlemcilerin pozisyonuna, yaklaşan müzakerelerin durumuna ve Etiyopya’nın anlaşma konusundaki tutumuna göre belirleyecek.