Koronavirüs aşısı güvenliğinin, dağıtımın hızlandırılması yolunda feda edilmesinden endişe duyuluyor

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Kovid-19 aşısı bulma yolunda ‘hızlı adımlar atılması’ konusunda endişeleniyor. WHO Sözcüsü Margaret Harris, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, “WHO, Kovid-19 aşısı geliştirmekte acele edildiği taktirde, güvenli ve etkili olduğu kanıtlanmamış bir aşıyı asla onaylamayacaktır” dedi. WHO’nun koronavirüs salgını krizi yönetiminde gösterdiği performans hakkında birçok gözleme rağmen, Mısır’daki Zagazig Üniversitesi yaygın hastalıklar profesörü Muhammed Semir de aşı üretim ve dağıtımı aşamalarında acele edilmemesi noktasında uyarıyor.
Şarku’l Avsat’a konuşan Semir, “Koronavirüs aşılarında yeterince hesaplanmayan herhangi bir yan etki, insanların diğer aşılara olan güvenini zayıflatabilir ve hastalıkları aşılar sayesinde kontrol altına almak için yüzlerce yıldır gösterilen çabalar kaybedilebilir” ifadelerini kullandı.
1955'te çocuk felci aşısının acele ile üretilmesi, Cutter Laboratories şirketinin ürettiği aşının kullanıldığı 200 bin çocuk arasından onlarca Amerikalı çocuğun ölümüne yol açmıştı. Nitekim aşı, üretimde yapılan hata nedeniyle, çocuk felcine neden olan canlı poliomyelit virüsü içeriyordu. Bu korkunç olayın endişelendirdiği bilim adamları, bazı ülkelerin aşı üretimi konusunda iyimserlik vurgusunda bulunması nedeniyle, aşı güvenliğinin aceleye kurban gideceğinden korkuyor.
WHO Sözcüsü Margaret Harris açıklamasında, “Gerçekçi zaman çizelgesi açısından, gelecek yıl ortalarına kadar yaygın bir aşılama görmeyi beklemiyoruz” ifadelerini kullanmıştı. Diğer yandan, Avustralya Başbakanı Scott Morrison hükümeti ise, en kısa zamanda bazı Avustralyalıların şuanda üçüncü klinik deneme aşamasından geçmekte olan Oxford Üniversitesi aşısı yaptıracağını öne sürdü. Aynı zamanda Ocak 2021’de ülkeye 3,8 milyon doz aşı sevkiyatının beklendiğini bildirdi.
ABC’nin haberine göre, bu bildiri karşısında şaşırdığını ifade eden Westmead Enstitüsü Kurucu Direktörü ve aşı uzmanı Tony Cunningham, “Bu, denemelerin üçüncü aşamasına 27 Temmuz'da başlayan Oxford aşısının, en az bir ila iki yıl sürmesi gereken bu aşamayı yalnızca 6 ayda geçeceği anlamına geliyor. Aşının etkinliği ve güvenliğinin bu kadar kısa bir süre içinde incelenmesi, alışılmadık bir yaklaşımdır. Bu nedenle hükümetin aşının üçüncü aşamadan geçerek halka dağıtıldığına emin olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Diğer yandan Washington ise aşıyı söz konusu dönemden de önce, bilhassa 3 Kasım’daki başkanlık seçimleri öncesinde kullanmak istiyor. Hastanelerinin aşının üçüncü aşamalarına dahil olduğu Washington resmi sonuçları beklemezken ABD sağlık yetkilileri ise eyalet hükümetlerinden Kasım ayı başlarında kapsamlı aşı dağıtımına hazırlık yapmalarını talep etti. ABD medyasında resmi belgelerden alıntılandığına göre, ABD Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) Direktörü Dr. Robert Redfield, aşı dağıtım merkezlerinin 1 Kasım 2020'ye kadar tam faaliyete geçmesini istiyor.
ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) Başkanı Stephen Hahn’ın Financial Times gazetesi ile gerçekleştirdiği ve 3 Eylül’de yayınlanan röportaj ise bu belgelerin gerçekliğini doğruladı. Nitekim Hahn, FDA’nın klinik denemelerin üçüncü aşaması tamamlanmadan önce acil kullanım için lisans vermeyi veya bir Kovid-19 aşısını onaylamayı düşünebileceğini ifade etmişti.
Nitekim bu hızlandırılmış adımlar, bilim adamlarının ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin aşı dağıtımına 3 Kasım'daki başkanlık seçimleri öncesinde başlamak için acele ettiği korkularını artırdı.
ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü Başkanı ve koronavirüs salgını kriz yönetimi üyesi Dr. Anthony Fauci, daha önceki açıklamalarında, Kovid-19 aşısını etkinliği ve güvenliği onaylanmadan almakta acele etmemek gerektiği uyarısında bulunmuştu. Reuters’ın 25 Ağustos tarihli haberine göre Fauci, “Bu şekilde hareket etmek, diğer aşı geliştirme çabalarına zarar verebilir” ifadelerine başvurmuştu.