Irak’ta seçim yasası konusunda ihtilaflar bulunuyor

Son seçimlerde Musul’da oy kullanmayı bekleyen seçmenler (AP)

Irak’ta yeni seçim yasası aylar önce protestoların baskısı altında onaylanmasına rağmen, yasaya tuzaklanan mayınlar şimdi kanun yapıcıların elinde patladı.
Seçim yasası bir yanda birbiriyle çatışmaya giren büyük siyasi parti ve grupların, diğer yanda bireysel oy ve çoklu seçim bölgesi konularıyla ilgili 15 ve 16’ıncı maddeler hakkında tüm taraflar arasında ortak bir payda bulmaya çalışan Hukuk Komitesi’nin gündemindeki yerini koruyor.
Irak Meclisi’nin bugün düzenleyeceği oturumda, çeşitli sebeplerden ötürü bazı partilerin desteklediği bazılarının da reddettiği çoklu seçim bölge meselesinde henüz orta yol bulunmaması sebebiyle seçim yasasının mevcut haliyle kabul edilmesine ihtimal verilmiyor. Kürtler, Kerkük başta olmak üzere tartışmalı bölgelerde nüfus sayımının yapılmaması nedeniyle Kürt oylarının diğer bileşenlere gideceğini belirterek, çoklu seçim bölgesi önerisine itiraz ediyorlar.
Seçim yasasıyla ilgili bir diğer tartışma ise seçimlerde biyometrik kimlik kartı mı yoksa elektronik kimlik kartının mı kullanılacağı meselesi etrafında dönüyor. Nitekim seçimde hile yapmanın önüne geçmenin gerekliliğini vurgulayan partiler biyometrik kart üzerinde ısrar ederken, bazı partiler ise buna engel çıkartarak hile yapmayı kolaylaştıran elektronik kartın kullanılmasını talep ediyor.
Iraklılar (Irakiyyun) Koalisyonu Milletvekili Hüseyin Arab, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, “Nuri el-Maliki’nin liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu, vilayetlerin tek seçim bölgesi olarak kabul edilmesini istiyor. Kürtler ise özellikle de Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) aynı şekilde tek seçim bölgesi talep ediyor. Ancak Mukteda es-Sadr’ın öncülüğündeki Sairun Koalisyonu gibi diğer Şii gruplar ise meclisteki her sandalye başına bir seçim bölgesinin belirlenmesini istiyor” dedi.
Arab, Ammar el-Hakim’in liderliğindeki Iraklılar (Irakiyyun) Koalisyonu’nun ise meclisteki her 4 sandalyeye bir seçim bölgesi belirlenmesi fikrine sıcak baktığına işaret ederek, “Sünni gruplar, seçim bölgesinin ya ilçe bazında ya da orta bölge esasına göre belirlenmesini istiyor. Orta bölgede meclisteki her 4 sandalyeye bir seçim bölgesi düşüyor. Aşağı yukarı bu meseleler, tartışmanın merkezini oluşturuyor. Dolayısıyla seçim bölgesi konusunda anlaşmazlık olmazsa bu yasa meclisin onayına sunulacak. Seçimde hile yapılmasını engellemek için biyometrik kimlik kartı kullanılmalıdır, hile yapmak amacıyla satın alınabilen elektronik kartlar değil” dedi.
Irak Meclisi Hukuk Komitesi üyesi Bahar Mahmud, açıklamasında şunları kaydetti:
“Seçim yasasındaki birçok maddeyi sahada uygulamak neredeyse imkansız. Seçim bölgelerinin ilçe bazında belirlenmesi durumunda, ilçelerle ilgili elimizde güvenilir istatistikler bulunmuyor. Bazı ilçeler de tartışmalı bölgelerin içinde bulunurken, bazısı Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY) bağlı, bazısı IKBY’nin dışında bulunuyor. Bazı gruplar seçim yasası üzerinde yeniden oylama yapılması için çabalıyor. Ancak Meclis Başkanlığı bu durumu hukuk sistemine aykırı olarak niteliyor. Bununla birlikte Cumhurbaşkanı’nın onay vermesi ve resmi gazetede yayınlaması halinde seçim yasası, üzerinde düzenlemeler yapılması için yeniden Meclis’e getirilebilir.”
Diğer taraftan, Kanun Devleti Koalisyonu Milletvekili Mansur el-Baici, “etkili büyük partiler” olarak isimlendirdiği partileri “bir buçuk milyon seçim kartını kontrol altına almaya çalışmakla” suçladı. Baici, basına yaptığı açıklamada, “Meclis Başkanlığı, seçim yasası meselesini çözüme kavuşturma ve seçimlerin gidişatını düzeltmek için biyometrik sistemin kullanımı noktasında daha ciddi ve gerçekçi olunmasını istiyor. Bir buçuk milyondan fazla seçim kartı kayıp. Büyük partiler bunlara el koydu. Bu kartlarla önümüzdeki mecliste 10 milletvekili seçilebilir” dedi.
Baici, “Bütün partilerin elinde kayıp kartlar var. Şu ana kadar erken seçimler için zemin hazır değil. Eğer biyometrik sistem aktifleştirilmezse partiler seçmenlerin oylarını alacak. Elektronik kart sisteminin kalması durumunda, aynı partiler ve yolsuzluğa bulaşanlar geri dönecek. Partilerin yalnızca yüzde 20’si biyometrik kartı istiyor. Geri kalanlar ise elektronik sistemi talep ediyor. Elektronik kart üzerinde ısrar edenler kesinlikle seçime hile karıştırmak istiyor” ifadesini kullandı.