Avrupa, koronavirüs salgınının gribal hastalıklarla aynı döneme denk gelmesinden endişeli

Koronavirüs testi yaptırmak için sıra bekleyen Parisliler. (Reuters)

Avrupa, Oxford'un aşı çalışmalarını klinik deneylerin üçüncü aşamasındayken askıya alınmasının yarattığı şokun ardındanşimdi de koronavirüs salgınının ikinci dalgasının mevsimsel gribin zirve yaptığı dönemle aynı zamana denk gelmesi korkusunu yaşıyor. AstraZeneca ilaç firması aşının içinde bulunduğumuz 2020 yılı sonunda hazır hale getirilmesinin hedeflendiğini duyurdu. Avrupa ayrıca mevsimsel grip salgını döneminde genellikle en yüksek doluluk oranlarına ulaşan sağlık tesislerinde, iki salgının bir araya gelmesinin doğuracağı zorluklardan büyük endişe duyuyor.
Avrupa Salgın Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), solunum sistemine çok şiddetli bir biçimde saldıran iki virüsün (koronavirüs ve mevsimsel grip) eş zamanlı olarak yayılması olgusuyla ilk kez karşılaşıldığı konusunda uyarıda bulundu. Merkez, mevsimsel gribin her yıl Avrupa Birliği ülkelerinde 30 milyondan fazla insanı etkilediğini ve 350 binden fazla kişinin ölümüne neden olduğunu hatırlattı.
Bazı uzmanlar, en büyük korkunun, “Kovid-19” salgınının ikinci dalgasının zirvesinin genellikle aralık ayının ikinci yarısında başlayan ve sekiz hafta süren mevsimsel grip virüsünün zirvesiyle aynı zamana denk gelmesi olduğunu belirtiyor. Uzmanlar ayrıca, “bu kış insanları bekleyen son büyük sınavın, içinde bulunduğumuz dönemin sonunda olacağı” konusunda uyarıda bulundular.
Avrupa Birliği (AB) ülkelerindeki bilim ve sağlık çevreleri grip virüsünün tedavisinde deneyim sahibi. Özellikle sağlık sistemleri yeni tip koronavirüs (Kovid-19) hakkındaki bilgilerini ve salgının meydana getirdiği riskleri azaltmanın alternatif yollarını çoğalttığından bu potansiyel tehlike konusunda paniğe kapılmak için bir neden olmadığı görüşü de var.
Bununla birlikte söz konusu sağlık çevreleri, Avrupa hastanelerinin genellikle grip mevsiminin zirve yaptığı dönemde en kalabalık hasta sayısına ulaştığına dikkat çekiyorlar. Bu durum, mevcut sağlık şartlarının daha da kötüye gitmesine ve acil servislerin Kovid-19 enfekte vakalarıyla dolup taştığı geçen ilkbahardaki senaryonun tekrarlanmasına yol açabilir. Bu nedenle uzmanlar, koronavirüs salgınının yaygın olarak görüldüğü bölgelere, ocak ayının başından itibaren mevsimsel grip salgınının en yoğun olarak görüldüğü dönemde mümkün olabildiğince dışarı çıkmamayı ve seyahat etmemeyi tavsiye ediyorlar.
Bilim çevrelerine göre Kovid-19 ile mevsimsel grip virüsü arasındaki etkileşim ise halen çözülebilmiş değil. Şimdiye kadar elde edilen bilgiler yetersiz. Son zamanlarda Avrupa’daki bazı vakalarda görüldüğü üzere bir kişinin aynı anda her iki virüsten etkilenebileceği belirtiliyor. Her ne kadar bu durum şu ana kadar oldukça sınırlı görülse de bunun nedeninin belki de mevsimsel grip virüsünün henüz yayılma aşamasına başlamamış olmasından kaynaklandığı ifade ediliyor.  Ancak tıp camiasını endişelendiren asıl konu, her iki virüsün de solunum sistemini etkiliyor olması ve yine her iki virüsün de ilk bulaşın ardından bağışıklık sistemini zayıflatması. Bu ise ikinci virüsün bulaşma ihtimalini ve tehlikesinin boyutunu artırıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) uzmanları, mevcut veriler ışığında hakim olan görüşe göre mevsimsel grip virüsü ile Kovid-19 virüsü arasında herhangi bir etkileşim olmadığı, etkileşimin ve etki yönlerinin şu ana kadar belirlenmediğini belirtiyorlar. Bununla birlikte WHO, iki virüsten birine yakalanmamak için dikkatli olunması, virüs taşıdığı halde semptom göstermiyormuş gibi davranılması, koruyucu sağlık tedbirlerine ve hijyen kurallarına bağlı kalınması tavsiyesinde bulunuyorlar.
Ancak son teşhis elbette laboratuvar incelemesi sayesinde yapılabiliyor. Her ne kadar bu incelemeler sağlık merkezlerindeki test kapasitesi üzerinde aşırı bir yük oluşturuyor olsa da asıl sorun, salgının ilk dalgasında da açık bir şekilde görüldüğü üzere bir yandan testleri devam ettirmek için yeterli kimyasalların sağlanması diğer taraftan Kovid-19 virüsünün yol açtığı enfeksiyon ile mevsimsel gribin neden olduğu enfeksiyonları bir birinden ayırt etmesi alanında görülüyor. Avrupa Salgın Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ekibinin başındaki isim olan Pasi Penttinen, “Kovid-19 virüsüyle mücadelede ve kontrol altına almada önemli bir silah” olarak kabul edilmesi bakımından bu yıl mevsimsel gribe karşı aşı kullanma standartlarının çerçevesini genişletmek için Avrupa Aşı Ekibi’nin önümüzdeki hafta başında toplanacağını belirtti. Penttinen açıklamasında şunları söyledi:
“Bazı ülkeler altmış beş yaş üzerindekilerin aşılanmasını tavsiye ederken diğerleri Kovid-19 salgınından farklı olarak her yıl mevsimsel grip virüsünün asıl taşıyıcıları olan çocukların aşılanmasını tavsiye ediyor. Sonuç olarak onların aşılanması sürü bağışıklığına yol açacak. Yaşlılar ve en savunmasız grupların enfekte olmalarının önüne geçilecek.”
Dünya Sağlık Örgütü uzmanları, Kovid-19 enfeksiyonu ile mevsimsel gribi ayırt etmek için konulacak tanının doğruluğunun önemine dikkat çekiyorlar. Uzmanlar özellikle bazı hastalarda enfeksiyonların şiddetini azaltan ve bağışıklık sisteminin aşırı reaksiyonlarını önleyen özellikleri sayesinde “yeni tip koronavirüs” hastalarının tedavisinde etkili olduğu kanıtlanan tek ilaç olan deksametazonun ağır vakalarda ölüm oranlarını üçte bir oranında azalttığını belirtiyorlar.
Sağlık camiası, kış mevsiminin bitmek üzere olduğu güney yarım küre ülkelerinden alınan verilere göre mevsimsel grip salgın dalgasının bu mevsim zayıf olacağı görüşünde. Yeni Zelanda ve Avustralya’da bu yılki mevsimsel grip, bir önceki yıla göre yüzde 10 oranında düşük seyretti. Uzmanlar bu durumu yakın temas yoluyla yayılan Kovid-19 'a yönelik alınan tedbirlere bağlıyorlar. Bu durumun 2020 başından bu yana söz konusu iki ülkenin koronavirüs salgınını önleme çalışmaları kapsamında uyguladığı karantina tedbirlerinin mevsimsel grip salgınının da yayılmasını engellediği belirtiliyor. Kışın gelmesiyle birlikte aynı durumun kuzey yarım kürede de yaşanması bekleniyor.