El-Hol Kampı’ndaki DEAŞ’lı kadınların kaçma girişimi engellendi

Suriye'nin kuzeydoğusundaki El-Hol Kampı’na ait arşivden bir kare (Şarku’l Avsat)
Suriye'nin kuzeydoğusundaki El-Hol Kampı’na ait arşivden bir kare (Şarku’l Avsat)
TT

El-Hol Kampı’ndaki DEAŞ’lı kadınların kaçma girişimi engellendi

Suriye'nin kuzeydoğusundaki El-Hol Kampı’na ait arşivden bir kare (Şarku’l Avsat)
Suriye'nin kuzeydoğusundaki El-Hol Kampı’na ait arşivden bir kare (Şarku’l Avsat)

Kuzeydoğu Suriye Özerk Yönetimi İç Güvenlik Güçleri Sözcüsü Ali el-Hasan’ın Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamaya göre İç Güvenlik Güçleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki El-Hol Kampı’nda Batı ve Irak uyruklu DEAŞ’lı kadınların yeni bir kaçma girişimini engelledi.
Haseke vilayetinin 45 kilometre doğusundaki kamptan kaçma girişimlerinin sıkça tekrarlanan bir olay olduğu biliniyor. Özerk Yönetim İç Güvenlik Güçleri Sözcüsü Ali el-Hasan, “Geçen yılın Mart ayından bu yana engellenen ve belgelenen kaçış girişimlerinin 700'e ulaştığını, farklı milletlerden DEAŞ’lı ailelerin kamptan kaçmaya çalıştığını" açıkladı.
Irak sınırına yakın El-Hol Kampı’nda 65 bin kişi kalıyor. Suriyeliler ve Iraklılar nüfusun büyük bölümünü oluşturuyor. Ayrıca Kamp, göçmen yabancı kadınlar ve çocukları için özel bir bölüm içeriyor. 50 Batı ve Arap ülkesinden gelen bu kadınların sayıları 3 bin 177 kadın olmak üzere yaklaşık 11 bin kadın ve çocuklardan oluşuyor. Kamp’taki bu bölüm sıkı güvenliğe tabi ve kamp yönetiminden yazılı izin alınmadan giriş ve çıkışlar yasak.
Sözcü Hasan, Türkiye’nin Fırat'ın doğusundaki operasyonları ve Haseke’deki Ras’ul Ayn ve Rakka'daki Tel Abyad şehirleri üzerindeki kontrolünden dolayı kaçış girişimlerinin arttığını öne sürdü. Hasan açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Türk saldırılarından sonra kaçma girişimleri arttı. Eşlerinin radikalizm yanlısı örgüte (DEAŞ) mensup olduklarından şüphelenilen kadınların çocuklarıyla birlikte çok sayıda kaçma girişimini engelledik.” Soruşturmaların çoğunun bu kadınların Türkiye'ye gitme niyetinde olduklarını ortaya çıkardığını belirten Hasan, “Soruşturmada ilk olarak Cerablus ve el-Bab gibi Türkiye yanlısı grupların bulunduğu bölgelere gittiklerini kabul ettiler. Buradan Türkiye topraklarına girip ülkelerine dönebilmeyi planlıyorlar" diye konuştu.
Türk yetkililer, Temmuz ayında bir Moldovalı kadının ve 4 çocuğunun kaçma girişiminden sorumlu olduklarını kabul ettiler. Hasan, kampın güvenlik güçlerinin bu girişimleri büyük ölçüde engellemeyi başardığına dikkat çekerek, “Kampı korumakla görevli güçlerimizin yaptığı güvenlik kontrolleri sonucunda bu girişimleri engelleyerek sorumluları ve iletişim kaynaklarını ortaya çıkardık” dedi. Kamptan kadın ve çocuk kaçırma girişimlerine katılan yaklaşık 100 kişiyi tutukladık ve kaçakçılık operasyonlarına yardım suçundan yetkili mahkemelere sevk edildiler" dedi.
Kamptaki iç güvenlik güçleri, Rus uyruklu DEAŞ’lı kadınların içme suyu taşıma tankerleriyle kaçma girişimini engelleyerek 5'ini tutukladı. Kadınlar, 20 gün süren gözaltı sonrası serbest bırakıldı. Hasan konuyla alakalı yaptığı açıklamada, "Uluslararası ve yerel kuruluşlara ait otomobil ve kamyonlar kampa giriyor. Bazen şoförler bu kadınlar çıkarıldıktan sonra alacakları para karşılığında dışarıdan bir ağ ile işbirliği yapıyor. Böylece kaçakçılık operasyonları için gizli bir sığınak oluşturuyor” ifadelerini kullandı.
Sosyal medya platformlarında son günlerde bir su tankeri içindeki gizli bir tankın içinden çıkan kadınlara ve çocuklara ait bir video yayıldı. Videoda kadınların ve çocuklarının çok kötü bir halde oldukları ve Irak lehçesi konuştukları kaydedildi.
Özerk Yönetim İç Güvenlik Güçleri Sözcüsü Hasan, kamp güvenlik aygıtının izleme ve teftiş noktalarını artırdığını ve kampın tüm giriş ve çıkışlarını devriye gezdiğini vurgulayarak, “Kamp alanı çok geniş ve engebeli çöl arazileriyle çevrili, bu nedenle gözlem noktalarını ve nöbet yerlerini artırdık. Devriyelerimiz geceleri de dahil olmak üzere 7 gün 24 saat kamp içinde ve dışında dolaşıyor” dedi.
Kamp yöneticileri, kampta şeriata uygun örtünmedikleri veya genç kızlar peçe takmadıkları için göçmen kadınların yabancı kadınlara saldırma vakaların yanı sıra, DEAŞ üyelerinin kadınlarının da çok sayıda kaçma girişiminde bulunduklarına tanık olduklarını belirttiler. Söz konusu olaylar çadırlarının yakılmasına ve gardiyanların bıçaklanmasına neden olduğu için kamp yönetimi ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) göçmen kadınlar ve çocukları için kampın doğusunda özel bir bölüm tahsis etti.
İki gün önce iki yerinden bıçaklanarak öldürülen Deyr-i Zor’dan cep telefonu satıcısı Suriyeli göçmen bir adamın cesedini bulduklarını ve aynı şekilde öldürülen Deyrizorlu bir kadının da cesedine ulaştıklarını belirten Hasan, "Failleri ve işbirlikçilerini tespit ederek adamı ve kadını öldürme nedenlerini ortaya çıkarmak için soruşturmalar devam ediyor. Iraklı mültecilerin öldürülmesi vakaları da var. Kamp bu tür olayların tekrarına tanık oluyor" dedi. Kamp yönetimi, 3 ay önce İç Güvenlik Güçleri ve Suriye Demokratik Güçleri tarafından Uluslararası Koalisyon güçlerinin koordinasyonunda ve desteğiyle, kamplardaki öldürme, saldırı ve kaçış girişimlerinin sınırlandırılması için güvenlik teftiş kampanyası gerçekleştirdi.
El-Hol kamp yönetimi aynı zamanda göçmen kısmında kalan tüm kadın ve çocukların kapsamlı ve doğru bir anket dahilinde verilerini, kişisel bilgilerini ve üye sayılarını kaydetti.



Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.


İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
TT

İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)

Irak sahnesinde derin bir siyasi kriz, ülkenin iç işlerine yönelik açık bir ABD müdahalesi ve komşu İran’da olası bir savaş riski bulunuyor. Bu tablo karşısında, Irak’ın geçmişte yaşadığı ve ancak kısmen toparlanabildiği yeni bir istikrarsızlık sürecine yeniden sürüklenip sürüklenmeyeceği sorusu gündeme geliyor.

Yıllar boyunca ülkeyi yıkım ve kaosa sürükleyen çatışmaların ardından Irak son dönemde görece bir istikrar yaşamaya başladı. Ancak siyasi alandaki derin görüş ayrılıkları ve İran ile ABD arasındaki ilişkilerde denge kurmanın zorluğu, bu kırılgan istikrarı tehdit etmeyi sürdürüyor.

Bağdat’ta hükümet kurma süreci, çoğu zaman Tahran ve Washington’un çıkarları ile siyasi nüfuzundan etkilenen karmaşık bir süreç olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta yaptığı açıklamada, eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden iktidara gelmesi hâlinde Washington’un Bağdat’a yönelik tüm desteğini keseceğini dile getirdi. ABD yönetiminden bazı temsilcilerin de kulislerde Iraklı siyasetçiler üzerinde aynı yönde baskı kurduğu belirtiliyor.

erregt
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

Siyaset analisti İhsan eş-Şemmeri’ye göre“Başkan Trump’ın yönetimi İran ile Irak arasında bir ayrım yapmıyor; iki ülkeyi tek bir dosya olarak ele alıyor ve aralarında net bir çizgi çekmiyor.”

Kasım ayında yapılan parlamento seçimlerinin ardından yaşanan uzun siyasi çekişmeler sonrasında, Tahran’a yakın Şii partileri bünyesinde barındıran ve parlamentodaki en büyük blok konumundaki Koordinasyon Çerçevesi, cumartesi günü Nuri el-Maliki’yi yeni hükümetin başbakanlığına aday gösterdiğini duyurdu.

75 yaşındaki Maliki, 2006-2014 yılları arasında iki dönem başbakanlık yapmış; bu süreçte ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi, mezhep temelli şiddetin tırmanması ve DEAŞ’ın ülkenin geniş kesimlerini ele geçirmesi gibi kritik gelişmeler yaşanmıştı. İkinci döneminde Washington ile ilişkileri soğurken, İran ile bağları güçlenmişti.

Trump, salı günü Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda Maliki’yi “son derece kötü bir seçenek” olarak nitelendirerek, “çılgın politikaları ve ideolojisi” nedeniyle seçilmesi hâlinde ABD’nin Irak’a gelecekte hiçbir yardım sağlamayacağını söyledi.

dwfrgty6
Nuri el-Maliki (Reuters)

AFP’nin Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre Trump’ın açıklamalarının ardından ittifak içinde önümüzdeki döneme ilişkin yoğun görüşmeler yürütülüyor. Siyasi kaynaklar, ittifak içinde bir bölünme yaşandığını; bazı liderlerin Irak’ı Trump’ın tehditlerinden korumak için Maliki’ye geri çekilme çağrısı yaptığını, bazılarının ise ABD müdahalesini reddederek tutumlarını sürdürmekte ısrar ettiğini aktarıyor.

Maliki’ye yakın bir Iraklı yetkili ise, Maliki’nin ABD yönetimiyle “çatışma arayışında olmadığını”, ekibinin Washington ile “uzlaşı yolları bulmaya çalıştığını” söyledi. Yetkili, “Durum zor ama imkânsız değil; bunun için zamana ihtiyaç var” dedi.

ABD’nin nüfuzu

ABD, Irak üzerinde önemli bir nüfuza sahip. Özellikle Irak’ın petrol ihracatından elde edilen gelirlerin, 2003’te Saddam Hüseyin rejimini deviren ABD işgalinin ardından yapılan bir düzenleme uyarınca New York’taki ABD Merkez Bankası’nda tutulması bu etkinin başlıca unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Son yıllarda birçok ABD’li şirket Irak’ta büyük ölçekli yatırımlara imza atarken, Washington ile iyi ilişkilere sahip olan Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani hükümeti de özellikle ülke gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını sağlayan petrol sektöründe yeni yatırımlar çağrısı yapıyor.

fgt
Muhammed Şiya es-Sudani (DPA)

Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın kaynak, Maliki’nin yeniden başbakan olması hâlinde Trump’ın Irak’a yönelik yaptırımlar uygulamasından ciddi endişe duyulduğunu belirtti. Ekonomik büyümede zorluklar yaşayan Irak için, daha önce İran’a yaptırımları delmeye yardımcı olmakla suçlanan Iraklı kuruluşlara yaptırım uygulayan ABD’nin yeni cezai adımlar atması büyük bir risk olarak görülüyor.

Şemmeri, Irak’ın bir sonraki hükümette “İran merkezli bir çizgide ilerlemesi” durumunda ülkenin “büyük bir kırılma noktasına” sürükleneceğini, bunun da Trump’ın uyguladığı “azami baskı politikası” kapsamında ekonomik ve mali alanları kapsayan bir izolasyona yol açabileceğini ifade ediyor.

İran’da savaş ihtimali

Irak için komşu İran’ı denklemin dışında tutmak zor görünüyor. Özellikle Tahran’ın, son yirmi yılda bölgesel nüfuzunu genişletmede kilit rol oynayan Irak’taki kazanımlarını koruma çabası ve Gazze savaşı sonrası bölgedeki müttefiklerinin ağır kayıplar vermesi bu durumu daha da karmaşık hâle getiriyor.

Tahran, yıllardır Irak’ta; başbakanların belirlenmesinde etkili olan Şii partiler veya direniş ekseninin bir parçası olan ve ABD ile İsrail karşıtı silahlı gruplar aracılığıyla belirleyici bir etkiye sahip. Bu gruplar, İran’ı savunmak için müdahalede bulunacaklarını sık sık dile getirmiş olsa da, örneğin haziran ayında 12 gün süren İsrail-İran çatışmasında fiilen devreye girmediler.

Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale tehdidini yinelemesi ve Tahran’ın “ezici bir karşılık” sözü vermesi üzerine, bu hafta Irak’taki iki önde gelen silahlı grup olan “Hizbullah Tugayları” ve “Nüceba Hareketi”, İran’a destek amacıyla “kapsamlı savaşa” hazır olduklarını açıkladı ve “düşmanlara” karşı “intihar operasyonları” için gönüllü başvuru merkezleri kurduklarını duyurdu.

Şemmeri, ABD’nin İran’a yönelik olası bir savaşının Irak’ı “bir savaş alanına, bir misilleme platformuna ya da askeri baskı sahasına” dönüştürebileceği uyarısında bulunuyor. Washington’un “İran rejimini devirmek, dini lider Ali Hamaney’i hedef almak ve askeri saldırı düzenlemek” yönündeki tehditlerinin Irak iç siyasetinde her düzeyde güçlü yankılar uyandıracağını belirtiyor.

Şemmeri’ye göre İran’da rejimin çökmesi hâlinde Irak’taki müttefik güçler askeri ve siyasi düzeyde “varoluşsal bir mücadeleye” girmek zorunda kalacak. Bu durumun ise Irak’ta siyasi sistemin yeniden şekillendiği yeni bir senaryonun önünü açabileceği ifade ediliyor.