İran, Natanz patlamasının içeriden gerçekleştirildiği üzerinde duruyor

İran Atom Enerjisi Kurumu Sözcüsü Behruz Kamalvendi, Haziran 2018’dkie Natanz ziyaretinde İstihbarat Bakanı Mahmud Alevi ile bir araya gelmişti. (IRNA)

İran Hükümet Sözcüsü Ali Rebii, İran güvenlik servislerinin Natanz Nükleer Tesisi’nde geçen temmuz ayında meydana gelen patlamaya “iç unsurların” karıştığına dair “güçlü hipotezler” üzerinde çalıştığını duyurdu. Söz konusu açıklama, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na üye ülkelere patlamayı kınama çağrısını yinelemesinin ardından geldi.
 Rebii düzenlediği haftalık basın toplantısında, İran güvenlik servislerinin, ülkedeki en büyük nükleer tesisi sarsan kazada iç unsurların rolü hakkında araştırmalar yaptığı bilgisini verdi.
Rebii, “sabotaj girişiminin doğrulandığını” belirttiği açıklamasında “eylemdeki karmaşık ilişkiler” ışığında “birkaç hipotez” ortaya atıldığına işaret etti. “Çeşitli departmanlardan güvenlik birimlerinin incelemelerinin devam ettiği” vurguladı.
 Yeraltında uranyum zenginleştirme faaliyetinin yürütüldüğü Natanz Nükleer Tesisi’ne yönelik bombalı saldırısında santrifüj sistemlerinin geliştirildiği depo hedef alınmıştı. Patlamadan günler sonra, İran Atom Enerjisi Kurumu Sözcüsü Behruz Kamalvendi, olay sebebiyle tesiste büyük çaplı maddi hasar meydana geldiğini, eylemin zenginleştirilmiş uranyum üretmek üzere geliştirilen santrifüj sistemlerini üretme sürecini yavaşlatabileceğini bildirdi. Hükümet Sözcüsü de gazeteciler tarafından Natanz Nükleer Tesisi’ndeki patlamaya ilişkin sorulara verdiği cevabı farklı şekillerde tekrarlamak zorunda kaldı. Sözcü, “Soruşturma, güvenlik birimlerimizin gözetiminde sürüyor. Konuyla ilgili gelişmeler netleştikten sonra neticeleri inceleyip sonuçlarını kamuoyuna açıklayacağız” dedi.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, nükleer tesisteki patlamanın ertesi günü yaptığı açıklamada, patlamanın sebebinin tespit edildiğini duyurmuştu. Konsey Sözcüsü Keyvan Hüsrevi “patlamanın sebebinin güvenlik gerekçeleriyle açıklanmadığı ve uygun bir vakitte duyurulacağını” bildirmişti.
 Ardından İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politikalar Komisyonu Başkanı Mücteba Zünnur yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Bizim görüşümüze göre kesin olan şey, patlamanın insansız hava aracı, füze, bomba veya bir füze saldırısı yoluyla gerçekleşmediğidir. Nükleer tesiste patlamanın iç etkenlerden kaynaklandığına ilişkin işaretler var. Ancak soruşturma devam ederken detayları açıklamayacağım.”
 İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politikalar Komisyonu üyesi Cevad Kerimi Kuddusi de bir süre önce yaptığı açıklamada patlamanın arkasında “güvenlik ihlali” olduğunu belirtmişti.
İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, İran'ın UAEA Temsilcisi Kazım Garib Abadi ve UAEA üyeleri, Natanz Nükleer Tesisi patlamasını kınadı. Uluslararası ajansların yönetim kurulu üyelerine Tahran’ın “düşmanlarına cevap verme hakkını saklı tuttuğu” bildirildi.
IRNA tarafından geçen temmuz ayında aktarılan bir haberde, İsrail ve ABD gibi düşmanlardan gelebilecek “potansiyel sabotaja” dikkat çekildi. Ancak herhangi bir suçlamada bulunulmadı.
Ali Ekber Salihi, önceki gün video konferans ile katıldığı Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın yıllık konferansında, ülkesinin teknik kapasitesinin düşmanlardan gelen tehditleri tespit edebildiğini kaydetti.