Jimi Hendrix’in ölümü: Cevaplanmamış sorular

Kız arkadaşı ve rodiler uyuşturucuları olay yerinden kaldırırken dahi gitarist saatlerce baygın mıydı? Birisi, o ölene dek üstüne şarap mı boşalttı? Ölmesini isteyenler mi vardı? Suçlu sevgilisi miydi? Mark Beaumont yeni kitabında delilleri inceliyor

ABD'li müzisyen, saykodelik rock'la cazı buluşturan tarzıyla ve unutulmaz gitar sololarıyla rock tarihinin efsanevi isimleri arasında yerini aldı (AFP)
ABD'li müzisyen, saykodelik rock'la cazı buluşturan tarzıyla ve unutulmaz gitar sololarıyla rock tarihinin efsanevi isimleri arasında yerini aldı (AFP)
TT

Jimi Hendrix’in ölümü: Cevaplanmamış sorular

ABD'li müzisyen, saykodelik rock'la cazı buluşturan tarzıyla ve unutulmaz gitar sololarıyla rock tarihinin efsanevi isimleri arasında yerini aldı (AFP)
ABD'li müzisyen, saykodelik rock'la cazı buluşturan tarzıyla ve unutulmaz gitar sololarıyla rock tarihinin efsanevi isimleri arasında yerini aldı (AFP)

Kaybedilen saatler ve ortadan yok olan uyuşturucular. Mafya borçları ve CIA’in ölüm listeleri. Polis gözetimi ve şüpheli tanıklıklar. Her süperstar trajedisi sorulara ve komplo teorilerine yol açar ama kötü ünlü 27’ler kulübüne 50 yıl önce bugün (18 Eylül) katılan Jimi Hendrix’in ölümü hâlâ tartışmalara boğulmuş durumda: Ona yakın bazı isimler ölümünün intihar, bazıları korkunç bir kaza olduğunu, bazıları da onun yeraltı dünyasından figürler ya da gizli servis ajanları tarafından öldürüldüğünü iddia etmekte. 18 Eylül 1970’te yaşanan olaylar sonsuza dek kafa karıştıran kızıl bir pusun içinde kaldı.
Şüphe götürmeyen şeyse onun üstün yeteneği. 1970’e kadar, Hendrix’in üç stüdyo albümü olan Are You Experienced (1967), Axis: Bold as Love (1968) ve Electric Ladyland (1968) Seattle doğumlu gitar kahramanını sadece 4 yıllık bir zaman diliminde 1960’ların karşı kültür döneminde merkezi ve etkili bir figür olarak konumlandırmıştı. Pek çok taklitçisi havalı maço bir stili, onun şık ‘dandy’ estetiğine tercih etse de Hendrix’in ham kentsel cazın saykodelik ve funkla buluştuğu, Cream’in sesini kesen şimşekten bir ok gibi gitar çalışıyla dolu plakları gelecek olan hard rock’ın potasıydı. Onun totemik, çatışmacı şovmenlik becerisi (Woodstock’taki savaşta yara almış “Star Spangled Banner” ve Monterey’deki yanan gitar gibi) o dönemin bazı dönüm noktalarını oluşturdu.
Aynı zamanda, 1970 yazının sonlarında onu tehlikeli bir değişime sürükleyen hazcılık ve aşırılık eğilimleri bulunuyordu. Çok sayıda kız arkadaşı vardı, uyuşturucu kullanma kapasitesi dile düşmüştü, ruh hali özellikle de çok içtiği zaman öngörülemez ve şiddetliydi. Sorunlar peşini bırakmadı. Önceki yıl, New York’taki bir gece kulübünde uyuşturucu alırken alt düzeydeki mafya tarafından kaçırılmış ve yalnızca çete liderinin emirleriyle zarar görmeden serbest bırakılmıştı. Jimi Hendrix Experience grubunun dağılmasıyla birlikte büyük festival şovları uyuşturucu kullanımıyla gölgelendi. Sağlığı bozuldu. Hendrix’i tükenmişliğin eşiğine getirene dek çalıştıran ve gitaristin mali durumunun kaydını en iyi ihtimalle şeffaf olmayan bir şekilde tutan kontrolcü ve çete bağlantılı menajeri Michael Jeffery’le iş ilişkisi çöküşün eşiğindeydi. Arkadaşlarına ve gazetecilere kendisini amaçsız hissettiğini, izlendiğini ve etrafındaki kimseye güvenemeyeceğini söylüyordu.
Kadercilik hissi çökmüştü. 1969’da Fas’a yaptığı bir yolculukta, bir falcı tarot falı bakarken ölüm kartını çektiğinde, Hendrix bu tahmini ciddiye aldı. Bir arkadaşına, “30 yaşından önce öleceğim” dedi. Son yılında kalan aylarını saymaya başladı ve ölümünden iki gün önce, Eric Burdon’un grubu War’da planlanan şekilde konuk sanatçı olarak çalamayacak kadar alkollüyken, Sharon Lawrence isimli gazeteci arkadaşıyla Ronnie Scott’un Soho’daki caz kulübünde karşılaştı ve ona “Ölmek üzereyim” dedi.
Son haftaları bir çılgınlık ve talihsizlik düğümüydü. Isle of Wight Festival’daki 600 bin  kişilik güçlü kalabalık onun son gerçek efsanevi performansını yakaladığı için şanslıydı çünkü bundan sonraki Avrupa turu devamlı bir keskin düşüştü. İsveç’in Göteborg kentine bir gösteri için gelen Hendrix, önceki yıl bir Stockholm şovundan sonra oğlu James’in babasının Jimi olduğu konusunda ısrar eden eski öğrenci Eva Sundquist tarafından karşılandı. (Bu Hendrix’e yönelik ikinci babalık iddiasıydı.) O geceki şov tam bir karmaşaydı. Kafayı bulan Hendrix solo performansın ortasında şarkıları unutuyordu ve diğer şarkılara savruluyordu. Danimarka’daki bir sonraki konserinde ateşten muzdaripti, sahneye çıkmasına Danimarkalı model ve oyuncu olan yeni nişanlısı Kirsten Nefer’in yardım etmesi gerekmişti ve sadece üç şarkı çalabilmişti. 6 Eylül’de Almanya’daki Fehmarn Adası’nda bulunan Open Air Love&Peace Festivali’ndeki son gösterisi hiç de aşk dolu ve barışçıl değildi. Bir fırtına, Hendrix’in bir önceki gece planlanan zamanda çalmasını engelledi. Sonunda sahneye çıktığı zaman yuhalandı ve onunla dalga geçildi. Setinin sonunda, yakan ve yağmalayan bir taşkınlıkla Hells Angels güvenliği, sahneye ateşe vermek için saldırdı ve bir rodiyi bacağından vurdu.
Londra’ya dönüp kalan randevularını iptal eden Hendrix çevresindeki destek ağının çöktüğünü hızla gördü. Nefer’in film setine geri dönmesi gerekiyordu. Woodstock ve 1970 turunda Hendrix’le beraber çalan başlıca koruyucusu basçı Billy Cox Göteborg şovunda LSD katılmış kokteyl içmişti, zehirlendiğine dair paranoyak sanrılar görüyordu ve Amerika’ya geri uçtu. Yeni bir Hendrix kitabı olan Wild Thing: The Short, Spellbinding Life of Jimi Hendrix (Vahşi Şey: Jimi Hendrix’in Kısa ve Büyüleyici Hayatı) adlı biyografinin yazarı Philip Norman “Eğer Billy Cox onun etrafında olsaydı, bunların hiçbiri yaşanmazdı” diyor. “Kendini tüketmişti ve Avrupa genelinde yaptığı bu korkunç turdan dolayı tamamen yıprandı.” 
Hendrix, Londra’da ilişkilerini keserek oradan oraya savruldu. Arkadaşları ve eski aşkları onu solgun, zayıf ve yorgun bir şekilde King’s Road’da alışveriş yaparken, sanat filmine giderken, sahneye son kez çıkarken (Ronnie Scott’ın kulübünde Burdon’ın War’ıyla ikinci denemesinde) ya da gizlice Jeffrey’le sözleşmesinden kendisini en iyi şekilde nasıl kurtarabileceğini tartışırken gördü. Ama Nefer’in yokluğunda son üç gününün büyük kısmını önceki yıl Düsseldorf’da ve Londra’da kısa kaçamaklar yaşadığı 25 yaşındaki eski Alman buz patencisi Monika Dannemann’la geçirdi. Daha sonra Danneman, birbirlerine derinden aşık olduklarını ve evlilik planlarının yolda olduğunu iddia edecekti. 
Norman “O, hayranlık duyduğu nesneye gerçekten zarar verebilecek takıntılı bir hayran gibi görünüyordu” diyor. “Hendrix’le nişanlı olduğu ve onun hayatının aşkı olduğu iddiası gayet sorgulanabilir görünüyordu.”
Hendrix, Notting Hill’deki bohem Samarkand Hotel’de küçük daire tarzı bir oda tutan Dannemann’ı Londra’da kendisini görmesi için davet etmişti. Dannemann, Hendrix’in son günlerini Samarkand’da cennet gibi romantizmle, yazılarla, resimlerle ve birbirlerine yaptıkları sonsuz aşk yeminleriyle çevrili olarak tanımlayacaktı. Son yaratıcı eseri “The Story of Life” adlı kader çizgisini öne çıkaran şiiri burada bestelendi: “Hayatın hikayesi göz açıp kapamaktan daha hızlıdır.”
Diğerleri daha sert bir resim çiziyor. 17 Eylül’de, Hendrix’in hayatta olduğu son gün, çift Muhafazakar Parti Milletvekili Arthur Vere Harvey’in sigortacı oğlu Philip Harvey tarafından trafikte rastlantı sonucu görüldü ve Harvey’in iyi döşenmiş dairesine içki içmek için davet edildi. Burada Dannemann, Harvey’nin iki flörtöz kadın arkadaşına ilgi göstermeye başlayan Hendrix’i avluda yarım saat boyunca azarladı. Samarkand’da gece geç saatteki yemekten sonra, 01.45’te Dannemann, Hendrix’i müzik yayıncısı Pete Kameron’ın evindeki bir partiye götürdü. Dannemann davetli değildi (Hendrix’in diğer kız arkadaşlarından birisi, Devon Wilson, orada olacaktı) ve gece 3’te onu almaya geldiğinde Dannemann “onu rahat bırakması için” pencereden azarlandı. 
Takip eden saatler, neredeyse tüm görgü tanıklarının ifadelerinin zamanla değişmesiyle konuya dair gerçeklerin unutulup gitmesi sonucu gizemini koruyor. Dannemann’a göre, o ve Hendrix Samarkand’a geri döndüler ve 07.15’e kadar uyanık kalıp konuştular ya da diğer ifadelere göre tartışmaya devam ettiler. Önceki aylarda uyumak için sıkça mücadele etmiş, bazen günlerce uyuyamamış Hendrix, Kameron’un partisinde “brown bomber” (kahverengi bombacı) denen bir amfetamin hapı kullanmıştı ve Dannemann’a alabileceği sakinleştiricisi olup olmadığını sormuştu. 
O da her tableti paten kariyerini engelleyen sakatlığını hafifletmek için iki doz içeren Vesparax adlı güçlü Alman uyku hapını Hendrix’e verdi. Hendrix’in kaç tablet aldığı bilinmiyor. Folk şarkıcısı arkadaşı Buzzy Linhart’a göre ölümünden bir gün önce Hendrix günlerce uyanık kalmaktan şikâyet etmişti ve New York’taki bir doktor onun bu tür ilaçlara toleransını düşünerek sıradan uyku haplarından üç doz almasını tavsiye etmişti. Çok daha güçlü Vesparax’ın üç ya da dört çift dozu onun zayıflamış durumunda tehlikeli olurdu. Dannemann 9 tane almış olabileceğine inanıyordu. 
Dannemann’ın ertesi sabahla ilgili zamanlamalar ve olaylarla ilgili öyküsü geçen yıllarda bir düzineden fazla kez değişti ve tutarsızlıkla delik deşik edildi. Bazılarına göre sabah 9 civarında, bazılarında 10.20’de veya 11’e doğru uyandı. En genel kabul gören beyanında Hendrix’i “uyurken” bulup sigara için dışarı çıktı. Döndüğünde ağzının etrafında kusmuk olduğunu fark etti ve onu uyandıramadı.
Dannemann, Hendrix’in Harley Sokağı’ndaki doktorunun numarasını bulma umuduyla, geceyi Eric Burdon’la Hotel Russell’da geçiren arkadaşı Alvenia Bridges’i aradı. Bridges, Hendrix’in bayıldığını ve kustuğunu söyleyen Dannemann’ın kendini kaybetmiş durumda olduğunu iddia edecekti. Boğulmasını önlemek için onu ters çevirmesini tavsiye etti ancak Dannemann bunu yapmayı beceremedi. Burdon’ın hikayesi de zamanla değişecekti ancak o Dannemann’ın, Bridges’i aradıktan sonra sigara almak için dışarı çıktığını, odayı dolduran uyuşturucu teçhizatlarından endişelendiği ve Hendrix’in hastane yatağında kelepçeli şekilde iyi hissederek uyanıp kızmasından korktuğu için ikinci telefon görüşmesinde ambulansı araması için ikna edilmesi gerektiğini çeşitli şekillerde iddia etti.
Sonunda ambulans 11.18’de çağrıldı; Samarkand’a, Dannemann’ın kalktığını iddia ettiği en erken saatten iki saat sonra 11.27’de ulaştı. Aradaki sürenin detayları en iyi ihtimalle karmaşık. Burdon olay yerine bazı beyanlarına göre Hendrix hâlâ oradayken, bazılarındaysa ambulans tam ayrılırken gitti. Hendrix’in uzun süreli kız arkadaşı ve Foxy Lady şarkısının ilham kaynağı Kathy Etchingham’a “Oraya vardığım zaman… Sanırım Jimi’yi yatakta gördüm” dedi. “Bilirsin, bakmak istemedim. Dağınıklığa bakmak istemedim. Daha önce orada olmalıydık. Gitarları dışarı çıkardık. Uyuşturucuları oradan dışarı çıkardık…” 
Bir noktada ya ambulans varmadan ya da öğleden sonra polis Dannemann’la görüşmeye gelmeden önce Burdon, çeşitli sahne görevlileri ve yardımcıların da dahil olduğu bir grup Samarkand’da bir temizlik yaptı. Terry “The Pill (Hap)” Slater, kamuya açık bir bahçeye uyuşturucuları gömerken polis tarafından filme alındı. (Bir sonraki gün onlar için geri döndüğünde, kayıplardı.) Bu durum, temizliğin günün ilerleyen saatlerinde, polisin Samarkand’ı potansiyel bir suç mahalli olarak belirlemesinden sonra gerçekleşmiş olabileceğine işaret ediyor. Yine de Etchingham’ın Through Gypsy Eyes (Çingene Gözlerinden)  kitabına göre, Slater Hendrix’i yatakta “bitkin” gördüğünü hatırladı ve Burdon’ın kendisinin Samarkand’a arabaların üstünde hala sabah çiyi varken geldiğine dair iddiası Philip Norman’ın Burdon ve arkadaşlarının daireyi ambulansı çağırmadan önce, Hendrix’e hâlâ yardım edilebilecekken temizlediklerine inanmasına neden oldu.
Norman, “Çok güzel bir pastırma yazıydı bu yüzden bu sabahın erken saatlerinde, şafakta olurdu” diyor. “Kayıtların gösterdiği gibi sabah 11’e kadar ambulans çağrılmadı. İnsanların bodrum katındaki bu otel odasına gitmesiyle onun ambulansla hastaneye götürülmesi arasında birkaç kayıp saat vardı. Yeniden hayata döndürülüp kurtarılabileceği gayet açık olan birkaç saat geçti. Bunun yerine orada uyuşturucudan kurtulan ve ona yardım etmek için hiçbir şey yapmayıp etrafında panikleyen insanlar vardı.”
Hendrix’i tedavi eden sağlık ekiplerinin bile raporlarında çelişkiler vardı. Ambulans ekibi daireyi boş, Hendrix’i tepkisiz bulduklarını; boğazının kusmukla tamamen tıkandığını bildirdi. Ekipten Reginald Jones, Etchingham’a “Onu canlandırmaya çalıştık ama yapamadık” dedi. “Kusmuk tamamen kurumuştu. Uzun bir süredir orada yatıyor olmalıydı. Kalp atışı yoktu. Rengi maviydi, nefes almıyordu ve ışığa ya da acıya tepki vermiyordu.” 
Bununla birlikte, 1993’te eski bir Sussex polis şefi Dennis Care tarafından yürütülen gayriresmi bir soruşturma, Hendrix’in St Mary Abbot‘s (doğrudan morga gönderilmek yerine yeniden canlandırma odasına aceleyle götürüldüğü) hastanesine gelişinde, zar zor da olsa hâlâ hayatta olabileceğini ya da ambulansta öldüğünü öne sürdü. O gün Hendrix’e bakan nöbetçi asistan doktor Dr. John Bannister, onun saatlerdir ölü olduğuna inanıyordu ama her tarafının kırmızı şarapla kaplı olduğunu iddia edecekti. Bannister’ın şu sözleri 2009’da The Times’da alıntılandı: “Üzerindeki şarap miktarı sıra dışıydı. Sadece saçı ve gömleği değil ciğerleri ve midesi de tümüyle şarapla doluydu. İçinden çıkarmaya çalıştık ve kabarmaya devam etti. Gerçekten büyük miktarda kırmızı şarapla boğulmuştu.”
Hendrix’in otopsisi, sol akciğerinde 400 ml “serbest sıvı” olduğunu bildirmesine rağmen ciğerlerinde ya da midesinde şaraptan bahsetmedi ve kan dolaşımında az miktarda alkol olduğunu belirtti. Ölüm raporunda, “uyku hapı zehirlenmesinden dolayı kusmuk teneffüsü” ölüm nedeni olarak gösterildi. Ama Hendrix’in ölümüne dair neredeyse her açıklamanın tutarsız doğasıyla birleşen bu tür detaylar, hayali cinayet ve suikast planı teorilerinin kök salmasına yol açtı. Muhakkak, haklı nedenleri olan bazı insanlar ve kurumlar vardı. FBI’ın ilham veren siyahi figürleri etkisiz hale getirmek için tasarlanan Cointelpro (Karşı İstihbarat Programı) operasyonunun Hendrix hakkında dosyaları vardı ve ismi CIA tarafından MHCHAOS adı verilen bir izleme programının parçası olarak Amerika’nın en yıkıcı figürleri arasında listelenmişti.
Norman, “Erkek kardeşine (Leon) göre Hendrix, 11 Eylül’den sonraki Usame bin Ladin’le aynı seviyedeki bir listedeydi” diyor. “1970’lerin başında, aşırı paranoyanın yaşandığı bir zamanda tehdit olarak gördükleri insanları toplamak ve kamplara koymak için bu acil durum planları varken, Hendrix’in Amerikan hükümeti tarafından tehdit olarak görülüp öldürülmüş olabileceğine dair inandırıcı sebepler vardı. O, Kara Panterler gibi radikal siyahi gruplarla ilişki kurmaya başlamıştı… ve bu hükümeti ya da CIA’i çılgına çevirirdi çünkü onun beyaz dinleyiciler üzerinde büyük etkisi vardı.”
Yeraltı dünyasından tetikçilerin hikayeleri de ortaya çıktı. 1975’te Dannemann bir röportajda, Hendrix’in gangsterler tarafından öldürüldüğünü iddia etti. Biyografi yazarı Caesar Glebbeek’e “Zehirlendiğine ve gerçekten öldürüldüğüne inanıyorum” dedi. “Bütün bunların arkasında gerçekten bir şeyler ve bütün bu şeylerin arkasında çok güçlü bir grup var. Bence bu mafya.” Daha sonra 2009’da The Animals’a bir defa rodilik yapan James “Tappy” Wright, Jeffery’nin 1973’te bir uçak kazasında ölmeden önce, Jimi’nin kiralık katil tarafından öldürüldüğünü kendisine sarhoşken itiraf ettiğini iddia eden bir anı yayımladı. Wright’ın doğruladığı üzere menajerin mafyaya 45 bin dolar borcu vardı ve Hendrix’in onunla bağlarını koparmaya hazırlanmasından korktuğu için Hendrix adına imzaladığı 2 milyon dolarlık hayat sigortası poliçesinden para kazanmaya çalışmaktan başka çaresi kalmamıştı. Wright’ın açıklamasına göre, Jeffrey o gece onu boğması için kuzeyden bazı kötü adamları tuttuğunu itiraf etti. 
Norman “Bunun gerçekten aslı astarı yok çünkü o asıl menajerlik sözleşmesi sona erdikten sonra da bu korkunç menajere bağlı kalmaya devam edecekti” diyor. Aslında Jeffrey, Hendrix’in 1970’li yıllardaki albüm avanslarından ve gelirlerinden önemli miktarda para kazanmaya devam edecekti ve Hendrix’in ABD’li menajeri Bob Levine’e göre aslında onun plak şirketi Warner Brothers tarafından alınan sigorta tazminatından hiçbir zaman tek kuruş kazanmadı.
2011’de Levine, musicradar.com’a Wright’ın kitabını satmak için hikâyeyi uydurduğunu özel olarak itiraf ettiğini söyledi. “Jimi Hendrix öldürülmedi. Her şey koca bir yalan. Tappy’ye ‘Bu hikâyeyi uydurarak ne yapıyorsun? Yani kitaplarını satmak istiyorsun. Neden böyle yalanları basmak zorundasın?’ dedim. O da bana dedi ki ‘Peki, kim bana karşı çıkacak? Herkes öldü, herkes gitti. Chas Chandler (Hendrix’in eş menajeri), Michael Jeffery, Mitch Mitchell (Jimi Hendrix Experience’ın bateristi), Noel Redding (Experience gitaristi). Hepsi gitti. Kimse yazdıklarımı sorgulayamaz.’”
Kırmızı şarabın varlığına dair mevcut en uygun açıklama 2005’te Jimi Hendrix: The Man, the Magic, the Truth (Jimi Hendrix: Adam, Büyü, Gerçek)  kitabını yazan Sharon Lawrance’dan geldi. 1996’daki bir telefon konuşmasında doğrudan Dannemann’a Hendrix’in boğazına şarap döküp dökmediğini sormuştu. Dannemann’ın cevabının “Her şey dağınıktı. O darmadağınıktı. Yardımcı olacağını düşündüm” olduğunu iddia etti. Lawrance, Hendrix’in ölümünün intihar olduğuna ikna olmuştu. 
Diğer yandan Norman bunun trajediye dönüşen bir kafa karışıklığı ve tedbirsizlik vakası olduğuna inanıyor. “Kazara çok fazla hap kullanmanın ve ona yardım edilebileceği zaman yardım edilmemesinin daha olağan bir açıklama olduğunu düşünüyorum” diyor. “Sanırım aklı yerinde değildi. Kafası güzel değildi ve pek sarhoş da değildi ama sadece biraz kafası karışmıştı ve aldığını sandığı dozun iki katını aldı. Uzun zaman sonra başka bir uzman, Hendrix’in aldığı tek dozun bile onun işini bitirebileceği kadar perişan durumda olduğunu söyledi çünkü sağlık durumu çok kötüydü... O zamanlar fiziksel olarak tamamen bitkin durumdaydı ve Londra ona sözde değer veren ve ona karşı bir tür sorumluluğu olan insanlarla doluydu. Ancak hiçbiri onu bu önlenebilir trajik ölümden kurtaracak gibi görünmüyordu.”
Dannemann’ın 1996’daki intiharıyla, Hendrix’in son saatlerine dair gerçekler onu büyük ihtimalle mezara kadar takip etti. Hendrix’in kendisi gibi ölümü de bir bilmece; rock’n roll kültürünün söylentilerle, rivayetlerle, yalanlarla ve efsanelerle gölgelenmiş erişilmez bir özü olarak kaldı. Ama onun cevheri, ihtişamı, tutkusu, meydan okuması ve ustalığı en iyi müziği günümüze dek getiriyor ve ona ilham veriyor. Bu anlamda, o hâlâ orada bir yerlerde gökyüzünü öpüyor.
Wild Thing: The Short, Spellbinding Life of Jimi Hendrix (Vahşi Şey: Jimi Hendrix'in Kısa ve Büyüleyici Hayatı) çıktı

 



Johnny Depp yeni filmiyle zirveye döndü: Hollywood sürgünü bitti

63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)
63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)
TT

Johnny Depp yeni filmiyle zirveye döndü: Hollywood sürgünü bitti

63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)
63 yaşındaki Johnny Depp, Noel'den ve çevresindeki insanlardan uzak duran cimri Ebenezer Scrooge rolünde (Paramount Pictures)

Johnny Depp, Charles Dickens'ın Bir Noel Şarkısı klasiğine yeni bir yorum getiren Ebenezer: Bir Noel Şarkısı'yla (Ebenezer: A Christmas Carol) gişenin zirvesine döndü. Film, açılış hafta sonunda Kuzey Amerika'da gösterildiği 3 bin 535 sinemada 19 milyon dolar hasılat elde etti.

ABD'de ebeveynlerin 13 yaşından küçük çocuklar için özellikle uyarıldığı PG-13 sınıflandırmasıyla gösterime giren yapım, Kuzey Amerika dışındaki 63 pazarda da 23 milyon dolar hasılat elde etti. Böylece filmin dünya çapındaki açılış hasılatı 42 milyon dolara ulaştı.

Depp, Ebenezer'la 2018 yapımı Fantastik Canavarlar: Grindelwald'ın Suçları'ndan (Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald) bu yana ilk kez büyük bir yapımda önemli bir rol üstleniyor. Film, oyuncunun 8 yıl aradan sonraki dönüşü olmasıyla dikkat çekiyor.

Oyuncunun Hollywood kariyeri, eski eşi Amber Heard'ün yönelttiği aile içi şiddet iddialarının ardından 2020'de sarsılmaya başlamıştı. Depp'in reddettiği bu iddialar, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve yüksek maliyetlere yol açan iki itibar zedeleme davasına konu olmuştu.

Oyunculuk teklifleri büyük ölçüde kesilse de National Research Group'un Nisan 2026'da yaptığı araştırma, Depp'in dünya genelinde popülerliğini koruduğunu ortaya koymuştu. Katılımcılar, yeni bir filmi sinemada izleme isteklerini en çok artıracak 10 oyuncu arasında Depp'i de saymıştı. Oyuncu, sıralamada Tom Hanks'in önünde, Margot Robbie'nin arkasında yer almıştı.

Peki bu ilgi, Ebenezer'ın açılış hasılatına nasıl yansıdı? Analistlere göre bilet satışları, Depp'in büyük stüdyo filmlerine dönüşünün büyük bir coşkuyla karşılandığını göstermiyor. Yine de film, Şükran Günü öncesinde sinema işletmecilerinin gelirlerini artırdı. Paramount'a da yatırımı karşılığında kayda değer bir kazanç sağlayacak gibi görünüyor.

Depp'in gişe potansiyeline ilişkin belirsizlik nedeniyle temkinli davranan stüdyo, filme net 38 milyon dolarlık yapım bütçesi ayırdı. Yapımcılığını Emma Watts'ın üstlendiği film için Depp'e peşin olarak 5 milyon dolar ödendi. Bu tutar, oyuncunun önceki büyük stüdyo filmlerinden aldığı ortalama 20 milyon dolarlık ücretin epey altında. Anlaşmaya göre Depp ayrıca gişe performansına bağlı primler ve filmin kârından pay alacak.

Gişe bülteni FranchiseRe'yi yayımlayan David A. Gross, açılışı şöyle değerlendirdi:

Bu, Noel temalı bir film için güçlü bir açılış. Johnny Depp dünya çapında büyük bir yıldız olmayı sürdürüyor. Yönetmen Ti West de filme sıradışı bir ton katıyor.

Korku üçlemesi X'le tanınan West'in yönettiği Ebenezer, taş kalpli iş insanı Scrooge'un defalarca anlatılmış hikayesini yeniden ele alıyor. Scrooge'u geçmiş, şimdiki ve gelecek Noel'in hayaletleri ziyaret ediyor.

Eleştirmenler filme mesafeli yaklaşırken izleyicilerin değerlendirmeleri daha olumluydu. Rotten Tomatoes'da filmin eleştirmen puanı yüzde 54, izleyici puanı ise yüzde 90 oldu. Yapım, CinemaScore'un gösterim sonrası anketlerinde "A-", PostTrak'te ise 4,5 yıldız aldı.

PostTrak verilerine göre izleyicilerin yaklaşık yarısı, üç kez Oscar'a aday gösterilen Depp'in hayranı olduğu için filme gitti. Oyuncu böylece seyircilerin filmi tercih etmesindeki başlıca etken oldu. İzleyicilerin yüzde 34'ü filmin konusu nedeniyle, yüzde 8'i ise sevdikleri bir serinin parçası olduğu için bilet aldığını belirtti.

Seyirciler arasında kadınlar, beyazlar ve 30 yaş üzerindekiler ağırlıktaydı: İzleyicilerin yüzde 52'si kadın, yüzde 58'i beyaz, yüzde 59'u ise 30 yaş ve üzerindeydi. Stüdyonun verilerine göre film, en iyi performansını ABD'nin güneyinde gösterdi.

Exhibitor Relations analisti Jeff Bock ise filmin zirveye yerleşmesini Depp'in kariyeri açısından bir dönüm noktası olarak görüyor:

Filmi gişede bir numaraya yerleşen, yüzü bütün tanıtım materyallerinde kullanılan Johnny Depp'in Hollywood sürgünü fiilen sona erdi. Bu sonuç, sektöre Depp'e yeniden rol verilebileceğini, filmlerin onun adıyla pazarlanabileceğini ve bir stüdyo filmine güçlü bir gişe açılışı sağlayabileceğini gösteriyor. Kaptan Jack Sparrow, yeniden yelken açma zamanı.

Independent Türkçe, Deadline, Variety


Slow Horses hayranlarına kötü haber: 8. sezonla final yapacak

Slow Horses'ın 6. sezonunda 32 yaşındaki Olivia Cooke, 4 sezonluk aranın ardından diziye geri dönüyor ve Jack Lowden'ın canlandırdığı River Cartwright'la yeniden bir araya geliyor (Apple TV)
Slow Horses'ın 6. sezonunda 32 yaşındaki Olivia Cooke, 4 sezonluk aranın ardından diziye geri dönüyor ve Jack Lowden'ın canlandırdığı River Cartwright'la yeniden bir araya geliyor (Apple TV)
TT

Slow Horses hayranlarına kötü haber: 8. sezonla final yapacak

Slow Horses'ın 6. sezonunda 32 yaşındaki Olivia Cooke, 4 sezonluk aranın ardından diziye geri dönüyor ve Jack Lowden'ın canlandırdığı River Cartwright'la yeniden bir araya geliyor (Apple TV)
Slow Horses'ın 6. sezonunda 32 yaşındaki Olivia Cooke, 4 sezonluk aranın ardından diziye geri dönüyor ve Jack Lowden'ın canlandırdığı River Cartwright'la yeniden bir araya geliyor (Apple TV)

Slow Horses hayranlarına kötü haber: Dizinin oyuncularından Olivia Cooke, The Times'a verdiği röportajda sevilen casus macerasının 8. sezonla sona ereceğini söyledi.

"Son sezonu çekiyorum!" diyen Cooke, ardından "Yine de kesin konuşmamak lazım!" diye ekledi. Oyuncu sözlerini şöyle sürdürdü:

Ama sanırım bize söylenen bu ve gerçekten de sona geldiğimizi hissediyoruz. Hepimiz hüzünlüyüz, dalgınız. Dün makyaj koltuğuna oturup ağladım. Dizi hayatıma ışık kattı. Partnerime bunu atlatmak için iki haftaya ihtiyacım olduğunu söyledim. Depresyona gireceğim.

Cooke'un ilk sezonda canlandırdığı Sid Baker'ın öldüğü izlenimi verilmişti. Ancak karakterin hayatta olduğu ortaya çıktı ve Cooke, 6. sezonda yeniden Sid'i canlandırdı. The Times'a konuşan Cooke, dönüşüne şaşırmadığını belirtti:

Yıllar boyunca müsait olup olmadığımı sordular. İletişimi de koparmadık. Sanki hiç ayrılmamışım gibiydi.

Oyuncu, HBO dizisi House of the Dragon'daki rolünün önceki sezonlarda Slow Horses'a dönmesini zorlaştırdığını da açıkladı:

House of the Dragon için imzaladığım sözleşmede, rakip bir yayın platformunun uzun soluklu bir dizisinde yer alamayacağımı belirten bir madde vardı. Bu yüzden bu sorunu çözmemiz gerekti.

Avukatların da devreye girdiğini belirten Cooke, "Yardım edin!" diye mesajlar gönderdiğini söyledi.

Apple, Slow Horses'a geçen yıl 7. sezon onayı vermişti. Dizi, 6. sezonunun eylüldeki prömiyerinden bir gün önce 8. sezon onayını da almıştı.

7. sezonun 2027'de, 8. sezonun ise 2028'de izleyiciyle buluşması bekleniyor.

6 bölümden oluşacak 8. sezon, Mick Herron'ın Slough House serisinin 9. kitabı Clown Town'dan uyarlanıyor. 

Sezonun resmi özetine göre Jackson Lamb ve Diana Taverner (Kristin Scott Thomas), "şimdiye kadarki en sert hesaplaşmalarını yaşayacak". Özette şu ifadeler yer alıyor:

Park'a yönelik başarısız bir şantaj girişiminin ardından Taverner karşı saldırıya geçer. MI5'ın en karanlık sırlarından birini çözmek ve bu meseleyi bir daha açılmamak üzere kapatmak ise Lamb'e düşer.

Başrollerinde Gary Oldman ve Jack Lowden'ın da yer aldığı casusluk gerilimi Slow Horses, MI5'ın gözden çıkardığı ajanları gönderdiği Iskarta Bürosu (Slough House) adlı birimde çalışan uyumsuz bir İngiliz istihbarat ekibini konu alıyor.

Oldman, kariyerlerini bitirecek hatalar yüzünden Iskarta Bürosu'na gönderilen ajanların son derece zeki ama huysuz lideri Jackson Lamb'i canlandırıyor. Ekip, aldatmacalarla dolu casusluk dünyasında yolunu bulmaya çalışırken sık sık pot kırıyor.

House of the Dragon hayranlarına eleştiri

Öte yandan Cooke, yakın zamanda GQ'ya verdiği röportajda sosyal medyaya ara verme nedenlerinden bahsederken House of the Dragon hayranları arasındaki kadın düşmanlığına ve ırkçılığa dikkat çekmişti. 

Game of Thrones öncülünde Kraliçe Alicent Hightower'ı canlandıran oyuncu, hayranların diziye duyduğu yoğun ilginin zaman zaman aşırıya kaçtığını anlatmıştı. 

Cooke, hayranların yalnızca canlandırdığı karakter hakkında değil, bazen kendisi ve yönetmenlerle ilişkileri hakkında da teoriler ürettiğini söylemişti.

"Bence bu yorumlardan bazıları hızla yayılıp o sırada ekranda gösterilenlerden tamamen kopuyor" diyen oyuncu, sözlerini şöyle sürdürmüştü:

Bu hayran kitlesinde çok fazla çirkinlik de var. Kadın düşmanlığına bulanmış durumda. Çok fazla ırkçılık var. Bunları mümkün olduğunca az düşünmeye çalışıyorum.

Independent Türkçe, The Times, Variety, Deadline, GQ


Ben Affleck, Odyssey'deki bir aktörün performansını 20 dakika övmüş

Universal Pictures'ın 250 milyon dolarlık bütçe ayırdığı Odyssey, Homeros'un ölümsüz destanından uyarlandı (Universal)
Universal Pictures'ın 250 milyon dolarlık bütçe ayırdığı Odyssey, Homeros'un ölümsüz destanından uyarlandı (Universal)
TT

Ben Affleck, Odyssey'deki bir aktörün performansını 20 dakika övmüş

Universal Pictures'ın 250 milyon dolarlık bütçe ayırdığı Odyssey, Homeros'un ölümsüz destanından uyarlandı (Universal)
Universal Pictures'ın 250 milyon dolarlık bütçe ayırdığı Odyssey, Homeros'un ölümsüz destanından uyarlandı (Universal)

Ben Affleck, Odyssey'yi (The Odyssey) izledikten sonra bir oyuncunun performansını öve öve bitiremedi. Ancak övgülerinin odağında yakın dostu Matt Damon değil, kötü niyetli ve korkak Antinous'u canlandıran Robert Pattinson vardı.

Damon, 14 Kasım Cumartesi akşamı Los Angeles'taki Akademi Müzesi'nin David Geffen Salonu'nda düzenlenen söyleşiye katıldı. Tom Holland, John Leguizamo, Zendaya, Charlize Theron, Himesh Patel ve Elliot Page'in de katıldığı etkinlikte Christopher Nolan'ın epik filmi konuşuldu.

Affleck'in filmi izledikten sonraki tepkisini anlatan Damon, şunları söyledi:

Ben Affleck, filmi izledikten sonra benimle herhalde 20 dakika boyunca sadece Rob hakkında konuştu. Hani cesur bir performanstan söz edilir ya... Bana, 'Sen Christopher Nolan'ın hikaye anlatımının bütün gücünü arkana almıştın' dedi. Ben de 'Evet' dedim.

Damon, arkadaşının sözlerini şöyle aktardı:

Sonra, 'Rob'un üzerine ise Christopher Nolan'ın hikaye anlatımının bütün ağırlığı ve gücü çöküyordu. Rolü oynayışını izlemek, birinin çığa doğru koşmasını izlemek gibiydi' dedi.

Yunan destanından uyarlanan film, ağırlıklı olarak Damon'ın canlandırdığı Odysseus'un İthaka'daki evine dönmek için çıktığı uzun ve zorlu yolculuğa odaklanıyor.

Bir yandan da Pattinson'ın canlandırdığı Antinous'un entrikalarını anlatıyor. Antinous, Odysseus'un eşi Penelope'yle (Anne Hathaway) evlenerek krallığın kontrolünü ele geçirmeyi planlıyor.

Damon da Pattinson'ın performansına övgüler yağdırdı:

Canlandırdığı karakteri daha korkak, daha nefret edilesi kılabileceği her an, 'Kendimi nasıl daha da kötü duruma düşürebilirim?' diye düşündüğünü görebiliyordunuz. Onu izlemek çok keyifliydi çünkü çok dinamik ve son derece ilgi çekici bir oyuncu.

Affleck ve Pattinson'ın tek ortak noktası Damon'la arkadaşlıkları değil: İkisi de Bruce Wayne'i, yani Batman'i canlandırdı.

Çocuklarıyla Odyssey setini ziyaret eden Affleck, ocak ayında katıldığı The Tonight Show with Jimmy Fallon'da bu deneyimi şöyle anlatmıştı:

Chris [Nolan] işini çok ciddiye alan, hayranlık duyduğum biri. Onun gözünde setin sohbet edip kaynaşılacak değil, çalışılacak bir yer olduğunu biliyorum. Bu yüzden seti ziyaret etmeme izin verdiği için gerçekten çok minnettardım. Çocuklarım da çok sevdi. Çok hoş, gerçekten çok güzel bir deneyimdi. Ona büyük minnet duydum.

Programa Affleck'le birlikte katılan Damon da "6 aylık çekimler boyunca tek misafir sendin!" diyerek arkadaşının sözlerini doğrulamıştı.

Affleck'in Odyssey'ye yönelik övgüleri Pattinson'ın performansıyla sınırlı kalmadı. Damon, MTV UK'e verdiği röportajda, filmi izleyen dostunun kendisini aradığını ve bu telefon görüşmesini "45 yıldır beklediğini" söylemişti:

Bir saat boyunca durmadan konuştu. Sanki filmi 20 kez izlemiş gibiydi. Her şeyi, her ayrıntıyı anlamıştı. Nasıl olduysa tek izleyişte hepsini özümsemişti.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Entertainment Weekly, MTV UK